Wieści z Piasta Nr 13

 

Embed or link this publication

Description

Koniec każdego roku to idealny czas na spoglądanie w przyszłość. Co czeka nas w tym nadchodzącym 2014 roku? Czy będzie on lepszy od mijającego? Są to jedne z licznych pytań nasuwających się nam w tym okresie...

Popular Pages


p. 1



[close]

p. 2

PO GODZINACH Szanowni Czytelnicy, Koniec każdego roku to idealny czas na spoglądanie w przyszłość. Co czeka nas w tym nadchodzącym 2014 roku? Czy będzie on lepszy od mijającego? Są to jedne z licznych pytań nasuwających się nam w tym okresie. Zgodnie z licznymi prognozami rok 2014 będzie lepszy od 2013, ponieważ ma się charakteryzować ożywieniem gospodarczym, które będzie zasługą m.in. niskich stóp procentowych oraz umocnieniem złotego. Jak prognozuje rząd, wzrost gospodarczy w Polsce w 2014 r. wyniesie około 2,5%. Poprawa sytuacji ekonomicznej ma dotyczyć większości krajów UE. Dokładając do tego wszystkiego spadek cen zbóż, a tym samym cen pasz, perspektywy dla sektora mięsa wydają się być pozytywne. Przewiduje się, iż na początku 2014 r. opłacalność produkcji powinna się wyraźnie poprawić, co może zadziałać jako czynnik zachęcający do wzrostu pogłowia i produkcji. Dlatego w drugiej połowie 2014 r. oczekuje się już nieznacznych spadków cen żywca i stabilizacji konsumpcji mięsa. Informacją, która pozwala także spoglądać w przyszłość z  optymizmem, jest przyjęcie przez Parlament Europejski reformy Wspólnej Polityki Rolnej, według której budżet unijny w Polsce na lata 2014-2020 wyniesie nieco ponad 32 mld euro. Należy zaznaczyć, iż w perspektywie finansowej 2014-2020 Polska uzyska na rolnictwo i rozwój obszarów wiejskich nominalnie o około 12% więcej unijnych środków niż otrzymała w latach 2007-2013. Zapewniono również możliwość kontynuowania uproszczonego systemu płatności bezpośrednich SAPS do 2020 r. Ponadto, jak zapowiada jeden z największych banków inwestycyjnych na świecie - Goldman Sachs, ceny wielu surowców, w tym m.in. soi, spadną w przyszłym roku co najmniej o  15%. Spadek cen będzie także odnotowany dla kukurydzy, złota, rudy żelaza i miedzi. Goldman Sachs przewiduje też obniżkę cen surowców energetycznych, w tym ropy naftowej. Drodzy Czytelnicy, również i my głęboko wierzymy, że nadchodzący 2014 rok przyniesie nam wszystkim pomyślność i spełnienie wszystkich zawodowych planów - i tego serdecznie Państwu życzymy. Redakcja 2 Spis treści A Aktualności Medal im. Karola Libelta Dzień Edukacji Narodowej 3 3 O nas Kukurydziane Warsztaty Polowe 4 Spotkanie pod Kraśnikiem 5 „Czasem potrzebny jest czas, aby małymi krokami osiągnąć sukces” 6 Reportaż / Wywiad Problemy zdrowotne kurcząt brojlerów – enterokoki 8 Drób Bioasekuracja fermy drobiu (część 1) 11 Nie ogrzewaj kurnika paszą! 13 Trzoda chlewna Żywienie na mokro 14 Bydło K! jak subkliniczna ketoza 16 Nowe produkty Po pracy Program żywienia królików 18 Święto Plonów 19 Wydawca: PIAST PASZE Sp. z o.o. Lewkowiec 50A Tel.: 62 736 02 34, Fax: 62 735 99 01 e-mail: lewkowiec@wp-piast.pl www.wp-piast.pl Zespół redakcyjny: Damian Józefiak, Anna Ptak, Sylwia Grochowska, Joanna Karwat Korekta językowa: Magdalena Kasprzak Skład i druk: Drukarnia „Pati”, ul. Wrocławska 149, 63-200 Jarocin www.patidruk.pl Nakład: 6 000 egzemplarzy

[close]

p. 3

3 AKTUALNOŚCI Medal im. Karola Libelta A Wytwórnia Pasz PIAST Sp. z o.o. w  Gołańczy otrzymała Medal im. Karola Libelta w uznaniu za szczególne zasługi dla rozwoju Miasta i Gminy Gołańcz. To zaszczytne i honorowe wyróżnienie przyznawane jest za całokształt działalności zawodowej i społecznej, która wybitnie przyczyniła się do gospodarczego, kulturalnego i społecznego rozwoju miasta i gminy. Wręczenie odznaczenia zawsze ma charakter uroczysty i tak też było w  tym przypadku. Medal wręczył, w trakcie trwających 1 września 2013 r. Gminno-Miejskich Dożynek w Gołańczy, Pan Burmistrz - Mieczysław Durski oraz Przewodniczący Rady Miasta i Gminy Pan Józef Ryłko. Odznaczenie w imieniu Wytwórni Pasz PIAST w Gołańczy odebrał Wiceprezes Zarządu - Pan Władysław Majdak. Serdecznie dziękujemy Radzie Miasta i Gminy za to szczególne wyróżnienie. Dzień Edukacji Narodowej W polskie święto oświaty i szkolnictwa wyższego, czyli w Dzień Edukacji Narodowej, wytwórnię pasz w Lewkowcu odwiedzili studenci ostatniego roku studiów II stopnia Zootechniki, o specjalności Hodowla Zwierząt z Uniwersytetu kg (80,8 krów), co pozwoliło uplasować się na II miejscu w województwie wielkopolskim w grupie krów 50,1-150. Właściciel oprowadził studentów po swym gospodarstwie, szczerze odpowiadając na zadawane pytania, których nie było mało. budynków. Przedstawione zostały także podstawowe zasady bioasekuracji. Ostatnią zaplanowaną częścią wyjazdu była wizyta w wytwórni pasz w Lewkowcu. Studenci zapoznali się z procedurami dotyczącymi przyjęcia surowców, Przyrodniczego w Poznaniu. Program wyjazdówki, której organizatorem był dr hab. Damian Józefiak, był bardzo bogaty i rozpoczynał się wizytą w gospodarstwie rolnym Pana Macieja Pohla w Krotoszynie. Gospodarstwo to specjalizuje się w produkcji mleka, osiągając wybitne wyniki produkcyjne. Wydajność mleczna za 2012 r. wyniosła tam bowiem 12 016 Następnym punktem wyjazdówki była wizyta na fermie drobiu należącej do Grupy PIAST w miejscowości Borowiec, składającej się z 6 kurników. Po fermie studentów oprowadził jej kierownik – Pan Jan Frąszczak. W trakcie wizyty opowiedział o najważniejszych elementach przeprowadzania prawidłowego tuczu brojlerów kurzych oraz wyposażeniu produkcji pasz i spedycji towarów gotowych obowiązującymi w wytwórni. Zostali także oprowadzeni po zakładzie, gdzie zobaczyli cały proces produkcji pasz. www.wp-piast.pl

[close]

p. 4

O NAS 4 Kukurydziane Warsztaty Polowe Tej jesieni ponownie udało nam się wraz z Hodowlą Roślin MAISADOUR SEMENCES i punktem handlowym ROBERT KUBICKI zorganizować Kukurydziane Warsztaty Polowe. Pierwsze spotkanie, które dotyczyło głównie odmian kukurydzy przeznaczonych na kiszonkę, odbyło się 30 sierpnia na terenie gospodarstwa Pana Przemysława Kmiecińskiego ga to omówienie odmian wysianych na doświadczalnych poletkach, a ostatnia wspólny obiad. Trzecia część Kukurydzianych Warsztatów Polowych pełna jest zawsze rozmów na temat doboru odmian kukurydzy, zabiegów pielęgnacyjnych wykonywanych w  trakcie jej wzrostu, prawidłowego terminu zbioru, rozdrobnienia sieczki, wysokości cięcia… I tym razem, jak zawsze, rozmowom nie było końca. w Oszczeklinie. Natomiast warsztaty o kukurydzy ziarnowej zorganizowane zostały dnia 22 września u Pana Radosława Wolskiego w Poniatowie. Ponieważ spotkania takie mają charakter plenerowy, kluczową rolę odgrywa podczas nich pogoda. A ona nie zawiodła, tak jak i  zaproszeni goście, którzy bardzo licznie przybyli na szkolenia. Spotkania podzielone były na trzy części. Pierwsza część to wykłady techniczne na temat uprawy kukurydzy i jej zastosowania w żywieniu bydła. Dru-

[close]

p. 5

5 O NAS Spotkanie pod Kraśnikiem Sezon jesienno-zimowy to najlepszy czas na organizowanie spotkań z hodowcami. Tym razem pierwsze szkolenie odbyło się 24 października koło Kraśnika w miejscowości Wilkołaz Pierwszy, a organizatorami była Wytwórnia Pasz PIAST II Sp. z o.o. w Płońsku oraz punkt handlowy FHU Wilkołaziak. Przybyłych gości serdecznie przywitała Pani Barbara Serwinek, właścicielka punktu handlowego. Następnie Pani dr Sylwia Grochowska wygłosiła wykład na temat pasz treściwych w żywieniu bydła mlecznego i prawidłowego odchowu cieląt. Przedstawiła także słuchaczom firmę PIAST od momentu jej powstania do dnia dzisiejszego. Kolejnym punktem szkolenia była prezentacja Pana Andrzeja Tworka z firmy NUTRIAD na temat zakwaszaczy w żywieniu świń i  cieląt. Dodatkowo prelegent omówił zagadnienia związane z mykotoksynami. Na zakończenie części oficjalnej głos zabrała Pani Bożena Wysok-Kloc, doradca żywieniowy WP PIAST II. Pani Bożena omówiła najważniejsze aspekty dotyczące żywienia trzody chlewnej, zwracając szczególną uwagę na zasady przygotowywania pasz treściwych na bazie koncentratów. Po zakończeniu części szkoleniowej rozpoczęła się uroczysta biesiada. Była to okazja do kuluarowych rozmów na przedstawione tematy. Zagadnień i wątpliwości wymagających omówienia było dużo, dlatego spotkanie trwało do późnych godzin wieczornych. Cieszy nas bardzo duża liczba gości przybyłych na to spotkanie oraz przesympatyczna atmosfera, która towarzyszyła nam przez cały wieczór. www.wp-piast.pl

[close]

p. 6

O NAS 6 „Czasem potrzebny jest czas, aby małymi krokami osiągnąć sukces” Pokrzydowo to wieś położona w okolicy Brodnicy w województwie kujawsko-pomorskim. To tutaj 20 lat temu Pan Henryk Dembek założył punkt handlowy, zajmujący się sprzedażą pasz. Redakcja: W tym roku minęło 20 lat od otwarcia punktu handlowego HD KONCPASZ i rozpoczęcia sprzedaży pasz. Jakie były początki tej działalności? Henryk Dembek: Pamiętam to, jakby było to tak niedawno, a przecież minęło 20 lat. Skończyłem technikum… R: Rozumiem, że rolnicze? HD: Dokładnie, skończyłem technikum rolnicze i planowałem iść na studia. W tym czasie rodzice zapisali mi swe gospodarstwo rolne, a ponieważ ich stan zdrowia się pogarszał, pomagałem im je prowadzić. Pracy nie było aż tak dużo, tak więc był czas na inne zajęcia. Początek lat 90-tych był okresem wielkich zmian, a w mej głowie zrodził się pomysł, by handlować paszami. Wynająłem magazyn od upadającej wówczas GS Brodnica i rozpocząłem mą przygodę z handlem. Żeby Pani widziała jak wówczas wyglądało to miejsce! Teren nie był użytkowany od 2-3 lat, więc była tu dżungla, a chwasty miały po dwa metry! Śmiałem się, że jesteśmy jak pionierzy, którzy odkrywają nowy świat. Szkoda, że nie ma żadnej fotografii z tego okresu. R: Ale od początku był to Pana pomysł na życie? HD: Powiem uczciwie, że planowałem żeby się tym zajmować rok, może dwa, a potem znaleźć inne zajęcie. I tak minęło 20 lat. Na początku sam siedziałem w magazynie i zajmowałem się wszystkim. To były czasy, kiedy rolnicy osobiście przyjeżdżali do punktu handlowego by kupić towar. R: To kiedy zaczęło się to wszystko tak rozwijać? HD: Gwałtowny wzrost sprzedaży nastąpił począwszy od 2000 r. Wówczas też zostali zatrudni pracownicy. Na dzień dzisiejszy pracuje tu 7 osób, w tym 3 osoby, które sprzedają towar w terenie i szukają nowych klientów. Z czasem zwiększaliśmy asortyment, dodatkowo zaczęliśmy sprzedawać także nawozy, węgiel, trochę budowlanki. Ale i tak największa sprzedaż, to pasze. R: W takim razie jaki udział w ogólnym obrocie firmy zajmują pasze? HD: Myślę, że udział ten wynosi około 85%. Obecnie cały nasz asortyment to 2 000 pozycji. R: Dla jakich zwierząt gospodarskich sprzedaje się najwięcej pasz? HD: Nasz teren to teren głównie trzodowy, ale trzeba przyznać, że i pasz dla bydła zaczynamy sprzedawać coraz więcej. Poruszamy się w promieniu nawet 70 km od firmy, więc są okolice, w których jest dużo bydła i takie, w których króluje trzoda. Na przykład na terenie Lubawy sprzedają się prawie wyłącznie pasze dla świń, ale wokół Rypina, Wąpielska czy Radzynia Chełmińskiego dominują rodzinne gospodarstwa z bydłem mlecznym. Jednak gdyby spojrzeć na strukturę naszej sprzedaży, to w 75% sprzedajemy produkty dla trzody chlewnej. Dzieje się tak również dlatego, że trzoda chlewna wymaga dużo większej ilości paszy. R: Wspominał Pan, że towar dowożony jest nawet na odległość 70 km od firmy. Jak jest zorganizowana sprzedaż? Pan Henryk Dembek, właściciel HD KONCPASZ z doradcą żywieniowym Wytwórni Pasz PIAST Sp. z o.o. w Gołańczy – Szymonem Reszelem HD: Obecnie sprzedaż bezpośrednia z magazynu jest incydentalna, ale sprzedajemy dużo węgla, bo w Pokrzydowie mieszka ponad 1 000 mieszkańców. Jak już wspomniałem, w firmie pracuje trzech chłopaków, którzy jeżdżą po terenie. Mają oni za zadanie dostarczać zamówienia, a w wolnej chwili szukać nowych klientów. Rozwożony jest konkretny towar dla konkretnego klienta. Pracownicy mają podzielony teren na trzy części. Do danej trasy zostały przydzielone określone dni tygodnia. Przykładowo Sebastian w dniu dzisiejszym jedzie w stronę Lubawy, i tak jest w każdy czwartek. Dzięki temu klienci wiedzą, kiedy będzie dostawa towaru i mogą zaplanować zamówienie, a nam ułatwia to organizację pracy na punkcie. R: Ile kilometrów dziennie w terenie potrafi zrobić taki pracownik?

[close]

p. 7

7 HD: Chłopacy czasami robią po 200 km. Nieraz kilka razy dziennie się ładują, jeśli zamówień w danym terenie jest bardzo dużo. Problem robi się wówczas, gdy jest dzień wolny od pracy. Na przykład w tym roku Dzień Wszystkich Świętych przypada w piątek, nam wypada jeden dzień pracy i wypadają konkretne trasy. Wówczas musimy podjąć decyzję, czy pracujemy w sobotę, czy zamówiony towar uda się nam rozwieźć w czwartek i w poniedziałek. To nie jest łatwa praca. W przeciągu tych dwudziestu lat kilka osób przewinęło się przez firmę i nie każdy z pracowników nadawał się do pracy w terenie. Trzeba mieć dużo cierpliwości, nie pozyskuje się klientów od tak, po prostu. Potrzebny jest czas, nieraz wystarczy kilka miesięcy, a nieraz trzeba lat, by zbudować rynek zbytu na danym terenie. Trzeba cierpliwości i nie można szybko się zniechęcać. Czasem potrzebny jest czas, aby małymi krokami osiągnąć sukces. R: Czy na przełomie tych lat były momenty spadku sprzedaży? HD: Szczerze mówiąc, to pomimo że czasy robią się coraz cięższe, nie obserwujemy spadku sprzedaży. Z każdym rokiem jest ona coraz wyższa, ale jest to efekt naszej ciężkiej pracy. Jeżeli sprzedaż spada w promieniu 20 km, zaczynamy jeździć dalej. Osób zatrudnionych też jest dużo, ale każdy z nas ma co robić. auta są sprawne, to zawsze znajdzie się dla niego inne zajęcie. R: Zauważyłam, że na punkcie handlowym większość towarów to produkty polskich firm. HD: Jestem szczerym zwolennikiem sprzedaży towarów polskich firm. Sprzedajemy pasze z trzech firm z polskim kapitałem, w tym także pasze z PIASTA. Trudno jest ograniczyć się tylko do oferty jednej firmy. Rynek pasz jest dość dobrze ułożony, ale też i trwa na nim ciągła walka, musimy mieć więc bogatą ofertę asortymentową. R: Od dawna współpracuje Pan z Wytwórnią Pasz PIAST? HD: Od dobrych czterech lat. I tak jak ogólna sprzedaż pasz na punkcie handlowym rośnie, tak i rośnie sprzedaż pasz z Wytwórni Pasz PIAST. R: Co Pana przekonało do naszej marki? HD: Kilka czynników, a jednym z nich była ciekawa oferta. Bardzo dobrze na naszym terenie przyjęły się koncentraty dla trzody, pasze dla cieląt czy krów mlecznych. Doceniam też pracę ludzi, którzy ze mną współpracują. W towar zaopatruje mnie Wytwórnia Pasz PIAST w Gołańczy, a osobą, która opiekuje się punktem handlowym, jest Pan Szymon Reszel. Pan Szymon ściśle współpracu- O NAS odpowiednio nawozić, a potem czekać na efekty tych zabiegów. W tym roku żartowałem sobie, że jakby tata żył, to by nie uwierzył, że na naszych gruntach, na V klasie ziemi, udało się zebrać 4,4 tony rzepaku. R: Czy jakaś produkcja zwierzęca jest prowadzona w Pana gospodarstwie? HD: Tak, kupuję warchlaki i je tuczę. Nie hodujemy dużo, rocznie około 800 sztuk. Sami przygotowujemy pasze na bazie koncentratów. Zboża mamy własne. Osobiście nie pamiętam takiego tuczu świń, na którym bym dołożył. Zdarzało się, że nie zarobiłem, ale dokładki nie pamiętam. Obecnie trudno jest wyżyć rodzinie z niedużego gospodarstwa. Wśród moich pracowników, za wyjątkiem jednej osoby, wszyscy mają własne gospodarstwa, a dodatkowo pracują u mnie, ażeby przeżyć. R: Na zakończenie tego spotkania chciałabym się spytać czy hucznie obchodził Pan 20-lecie istnienia firmy? HD: Oj hucznie. Zorganizowaliśmy imprezę dla naszych klientów. Systematycznie też spotykamy się z naszymi klientami na różnego rodzaju szkoleniach, które organizujemy. Rozpoczynają się one nauką, a kończą spotkaniem towarzyskim. Ja osobiście mało jeżdżę w teren. Obsługujemy około 600 gospodarstw, R: To jakie plany ma Pan na przyszłość? HD: Zastanawiam się nad otwarciem drugiego punktu handlowego, ale muszę to dobrze rozważyć. Utrzymanie nowego miejsca dużo kosztuje i czasami taniej jest po prostu dowieźć towar. Wiem, że produkcja pasz kosztuje, ale ich sprzedaż też. Proszę sobie wyobrazić, że mam na terenie punktu zrobiony warsztat i na stałe zatrudnionego mechanika samochodowego. Kiedyś samochody były serwisowane, ale wydawaliśmy na to krocie, dlatego stwierdziłem, że taniej będzie, jeśli naprawy będą robione we własnym zakresie. I niech mi Pani wierzy, ten chłopak ma co robić, a jeśli akurat wszystkie je też w terenie z moimi pracownikami, co niewątpliwie przyczynia się do coraz większej sprzedaży. R: Nie zastanawia się Pan czasem, co by Pan robił, gdyby nie rozpoczął handlu paszami? HD: Trudno powiedzieć. Aczkolwiek powiem Pani szczerze, że ja handlarzem z powołania nie jestem. Tak naprawdę to praca w rolnictwie, a w szczególności prace polowe, zawsze sprawiała i cały czas sprawia mi dużo przyjemności. Rodzice przepisali mi 12 ha gospodarstwo, które z biegiem lat stopniowo powiększałem. Lubię dbać o prace polowe, pilnować właściwych terminów oprysków, a  z detalicznymi klientami nawet więcej, dlatego takie spotkania to dla mnie często jedyna okazja by wszystkich poznać i porozmawiać. R: Dziękuję za rozmowę. Jeszcze raz gratuluję 20-lecia istnienia firmy i życzę dalszych sukcesów. HD: Dziękuję. Dr inż. Sylwia Grochowska Dział Doświadczalno-Rozwojowy www.wp-piast.pl

[close]

p. 8

REPORTAŻ / WYWIAD 8 Problemy zdrowotne kurcząt brojlerów – enterokoki Selekcja genetyczna w kierunku szybkiego tempa wzrostu, wysokich przyrostów masy ciała oraz wydajności rzeźnej predysponuje kurczęta brojlery do występowania zaburzeń motorycznych. Należy jednak pamiętać, że tzw. problemy z nogami mają złożoną etiologię, w której dużą rolę odgrywają również drobnoustroje. W ostatnich latach wśród mikroorganizmów odpowiedzialnych za kulawizny drobiu pojawiły się bakterie Enterococcus spp., powodujące straty w wielkotowarowej produkcji drobiu, związane z koniecznością ponadnormatywnej selekcji sztuk wykazujących zaburzenia ruchowe. Powyższy problem był tematem naszego spotkania z kierownikiem laboratorium Lab - Vet w Tarnowie Podgórnym lekarzem weterynarii Panem Jarosławem Wilczyńskim. R: Panie doktorze, jakie, według Pana, są najczęstsze przyczyny pojawiania się tzw. kulawizn? JW: Przyczyn problemów lokomotorycznych u ptaków jest wiele i nie wszystkie są do końca poznane. Czynniki sprzyjające lub powodujące wystąpienie kulawizn w stadzie mogą mieć charakter zarówno żywieniowy, środowiskowy, jak i mikrobiologiczny. Tak naprawdę w intensywnej produkcji zwierzęcej, kiedy okres tuczu trwa bardzo krótko, wszystko nabiera istotnego znaczenia. Coraz częściej w aspekcie chorób narządów ruchu mówi się o zakażeniach enterokokami - bakteriami naturalnie bytującymi między innymi w układzie pokarmowym zwierząt, które do niedawna rzadko były przyczyną zachorowań. stępują powszechnie w środowisku, m.in. w wodzie, glebie i na roślinach. Oczywiście nie bez znaczenia jest także fakt rozwoju diagnostyki mikrobiologicznej oraz świadomości hodowców. Należy zaznaczyć, że część z  tych bakterii jest trudna do znalezienia, nawet w naszym laboratorium. Jeżeli np. materiał do badań zostanie źle pobrany albo niewłaściwie zabezpieczony w czasie transportu, to nawet odpowiednia procedura badawcza nic nie pomoże. R: Panie doktorze, jak jest klasyfikowana ta bakteria? JW: Enterococcus to niedawno powstały twór, który należał do paciorkowców, a konkretnie do paciorkowców kałowych. Obecnie jest to odrębny rodzaj, do którego zalicza się 45 gatunków. Spośród nich od rożnych gatunków ptaków, najczęściej izoluje się tylko kilka, m.in. Enterococcus faecalis, E. faecium, E. hirae, E. cecorum, E. durans, E. avium, E. casseliflavus, E. gallinarum, E. raffinosus oraz E. columbie. Z kolei w patologii ptaków najważniejsze znaczenie ma Enterococcus faecalis, następnie E. faecium, E. hirae, E. cecorum i E. durans. Pozostałe gatunki mają mniejsze, aczkolwiek nie do końca określone znaczenie. R: Skoro są to bakterie naturalnie bytujące w organizmie ptaków, to dlaczego powodują problemy? JW: W immunologii funkcjonuje tzw. teoria „konia trojańskiego”, która mówi, że są pewne rodzaje bakterii, jak np. enterokoki, których młody układ immunologiczny na początku nie rozpoznaje jako zagrożenia, ponieważ ta bakteria nie daje się zidentyfikować jako zjadliwa. Więcej, dla układu immunologicznego jest obojętna. W skrócie proces rozprzestrzeniania może wyglądać następująco: makrofagi, fagocytując takiego enterokoka, nie zabijają go, ale przenoszą w inne miejsca, np. z woreczka żółtkowego, z  jelit do szpiku, do śledziony, do serca. I dopiero tam bakteria ta ulega namnażaniu. Stąd mamy ją w miejscu, gdzie teoretycznie nie powinno jej być. Jest to jedna z teorii, ale niestety nie wiemy do końca, czy Kierownik Weterynaryjnego Laboratorium Diagnostycznego Lab-Vet Sp. z o.o. – lek. wet. Pan Jarosław Wilczyński Drobnoustroje te posiadają szczególną zdolność do wymieniania się genami nie tylko w obrębie szczepów tego samego gatunku, ale także między rożnymi gatunkami, a nawet rodzajami. Mogą same nabywać i przekazywać czynniki patogenności i oporności na antybiotyki. Dodatkowe niebezpieczeństwo związane z enterokokami wynika z powszechności ich występowania. Jak już wspomniałem, enterokoki są komensalami ludzi i zwierząt, w tym także drobiu. Bakterie te wy- R: W takim razie z czego wynika wzrost zainteresowania tymi drobnoustrojami? JW: Najnowsze doniesienia na temat przyczyn zakażeń oportunistycznych u  ludzi i zwierząt wskazują na rosnące zagrożenie ze strony bakterii z rodzaju Enterococcus spp. Okazuje się, że przyczyną wzrostu ilości ciężkich zakażeń szpitalnych u ludzi, stwarzających problemy w terapii ze względu na szeroką antybiotykooporność, są właśnie enterokoki.

[close]

p. 9

9 tak to wygląda, ponieważ wciąż mało jest badań, które mogłyby jednoznacznie określić, skąd się biorą enterokoki np. w  mózgu. Na podstawie przedstawionych w piśmiennictwie wyników naturalnych i eksperymentalnych zakażeń enterokokami u kur, kaczek i indyków można wnioskować, że na zakażenie tymi bakteriami bardziej wrażliwe są ptaki młode. Dodatkowo gatunki enterokoków różnią się patogennością w stosunku do drobiu, co potwierdza różny przebieg choroby REPORTAŻ / WYWIAD stwierdzono, że te same szczepy bakterii, które powodowały kulawiznę u ptaków szybko rosnących na fermach wielkotowarowych, zainfekowane ptakom, które rosły wolniej, 8-9 tyg., nie powodowały takich problemów. Czyli można założyć, iż za kulawizny odpowiadają nie tylko enterokoki, które jak wynika z literatury, są nisko patogenne. Wpływ natomiast mają dwa czynniki: wzrost zjadliwości tych bakterii, zwłaszcza Enterococcus ceccorum i hirae oraz bardzo szybkie tempo JW: Z obserwacji wynika, że pierwsze symptomy choroby pojawiają się już w  pierwszym tygodniu po wstawieniu. Przy intensywnym zakażeniu enterokokami już w tym okresie można zaobserwować problemy motoryczne. R: Co należy zrobić, aby potwierdzić lub wykluczyć zakażenie enterokokami? JW: Do prawidłowego zdiagnozowania problemu o którym mówimy, potrzebne są dwa uzupełniające się elementy: dokładne badanie sekcyjne oraz wykonanie badania bakteriologicznego. Jeśli u ptaków kulejących zostanie stwierdzona obecność określonych bakterii, to sytuacja jest jasna. Przebieg kliniczny zakażeń enterokokami u drobiu może być bardzo różny, od łagodnych - manifestujących się jedynie gorszymi przyrostami, zahamowaniem rozwoju bądź pogorszeniem ogólnej kondycji ptaków, do cięższych - przy których występują objawy kliniczne i śmiertelność. Dlatego ważne jest, by nie bagatelizować żadnych symptomów. R: Jak i kiedy pobierać materiał dostarczany do badań? JW: Uważam, że najlepszy termin to ok. 7-10 dni po wstawieniu. Naturalnie, jeśli lekarz prowadzący stado stwierdzi, że zmiany w narządach są rozległe lub problem postępuje bardzo szybko, nie powinniśmy czekać zbyt długo. Najlepszym materiałem do badań są zarówno zwierzęta padłe, jak i poddane bieżącej wzrostu ptaków. Intensywne przyrosty masy ciała zwiększają obciążenie nie w  pełni dojrzałego jeszcze szkieletu. Dodatkowo wydaje się, że zwiększony udział mięśni piersiowych w tuszce przesuwa środek ciężkości do przodu, zmieniając siły działające podczas chodzenia. W konsekwencji w stawach i kościach mogą powstawać mikrourazy, które osłabiają ich naturalną ochronę przed wtargnięciem drobnoustrojów. R: Czy można określić najważniejszy wektor transmisji zakażenia enerokokami? JW: Nie można tego jednoznacznie określić. Musimy pamiętać, że są to bakterie powszechnie występujące w otaczającym nas środowisku. Na pewno rozprzestrzenianie się enterokoków związane jest z czystością i z higieną na wszystkich etapach produkcji zwierzęcej, zarówno w kurnikach reprodukcyjnych i w wylęgarniach, jak i w środkach transportu i obiektach inwentarskich – brojlerniach. R: Jak wcześnie pojawiają się symptomy choroby w stadzie kurcząt brojlerów? wywołanej naturalnym lub eksperymentalnym zakażeniem. R: Czy coś jeszcze, poza wiekiem i  gatunkiem, ma wpływ na przebieg zakażenia? JW: Owszem. Wpływ ma przebieg tuczu oraz tempo przyrostu. Sądzę, że można zauważyć tutaj pewną zależność. Podczas badań eksperymentalnych www.wp-piast.pl

[close]

p. 10

REPORTAŻ / WYWIAD Tabela 1. Stany patologiczne powodowane przez zakażenie Enterococcus spp. u ptaków (Dolka i Szeleszczuk, 2013) Gatunek E. faecalis Choroba/objawy/zmiany artropatia amyloidowa artropatie u niosek jatrogenna artropatia amyloidowa zespół nadciśnienia płucnego u brojlerów (pulmonary hypertension syndrome – PHS) u niosek: first-week mortality (FWM) posocznica zapalenie wsierdzia (endocarditis) zapalenie stawów u kaczek, posocznica u kacząt ziarniniak wątroby u indyków zapalenie tchawicy u kanarków posocznica i upadki kacząt zapalenie wsierdzia (endocarditis) osteomyelitis kości udowej (zapalenia kości i szpiku) u kurcząt rozmiękanie mózgu u kurcząt zahamowanie wzrostu, upadki posocznica u papug enterokokowa choroba zwyrodnieniowa stawów kręgosłupa u kur zapalenia stawów kręgosłupa martwica głowy kości udowej u kur i indyków (femoral head necrosis – FHN) spondylolisteza (ześlizgnięcie kręgów, kręgozmyk) osteomyelitis kręgosłupa (zapalenie kości i szpiku kostnego) zapalenia stawów (arthritis) posocznica u gołębi pocztowych rozmiękanie mózgu (encephalomalatio) kurcząt posocznica śluzowa biegunka u strusiąt 10 noznaczne z „nakazem” leczenia – to lekarz opiekujący się fermą podejmuje tę decyzję, mając w ręku „narzędzie” w  postaci sprawozdania z badań, gdzie wymienione są substancje, które działają na konkretne drobnoustroje. Należy też wiedzieć, że stwierdzenie występowania bakterii NIE JEST jednocześnie stwierdzeniem choroby. Jednakże nie zaniedbujmy badań diagnostycznych, bo to od tej decyzji będzie zależał przebieg tuczu na naszej fermie. R: A działania profilaktyczne, dezynfekcja? JW: Naturalnie, po zakończeniu każdego cyklu produkcyjnego, bez względu na to, czy był problematyczny czy też nie, porządna dezynfekcja jest obowiązkowa. Jednakże z literatury wynika, iż zabieg ten przeprowadzany na fermie zarówno przed jak i w trakcie samego tuczu ma mniejsze znaczenie w przypadku zakażeń enterokokami. Związane jest to z większą rolą jaką odgrywa droga pionowa (kura –> jajo –> pisklę) niż pozioma (chory ptak –> chory ptak) w szerzeniu tego zakażenia. Oczywiście nie oznacza to, że nie warto przeprowadzać dezynfekcji, ponieważ ogranicza ona presję innych patogenów na chorujące, osłabione stado. Jedną z form zapobiegania infekcjom jest także wczesne wykrycie i identyfikacja potencjalnych czynników chorobotwórczych. Takich właśnie informacji może dostarczyć nam badanie mikrobiologiczne jednodniowych piskląt. Nie należy jednak traktować wyników tych badań w kontekście natychmiastowego podjęcia leczenia, lecz jako wskazówkę na jakie objawy w szczególności powinniśmy zwrócić uwagę. Przed podjęciem decyzji o terapii obserwujmy ilość i przyczyny upadków oraz zachowanie stada. Jak już wcześniej wspomniano, ważne są również warunki środowiskowe panujące w kurniku. Złe - np. przekroczony poziom amoniaku, czy mokra ściółka, z którymi borykamy się zwłaszcza jesienią - jako czynnik immunosupresyjny także zwiększają ryzyko infekcji. R: Dziękuję za rozmowę. Joanna Karwat Dział Doświadczalno-Rozwojowy E. faecium E. hirae E. cecorum E. durans E. raffinosus Tabela 2. Skład gatunkowy bakterii Enterococcus spp. w przewodzie pokarmowym kury (Dolka i Szeleszczuk, 2013) Wiek kurcząt 1 dzień wole E. faecium i E. faecalis > E. durans E. cecorum > E. faecium > E. faecalis E. cecorum > E. faecium i E. faecalis Odcinek przewodu pokarmowego jelito cienkie jelito ślepe E. faecalis E. faecalis > E. faecium > E. faecium E. faecium > E. hirae > E. durans > E. cecorum > E.faecalis E. cecorum > E. faecium > E. faecalis E. faecium > E. durans > E. cecorum E. cecorum > E. faecium > E. faecalis 3-4 tyg. 12 tyg. selekcji z powodu problemów lokomotorycznych. Należy także zwrócić uwagę, by materiał dostarczany do badań był świeży. Ponadto do badań nie zawsze trzeba skierować całe ptaki. Dostarczyć można tylko wybrane, objęte zmianami elementy, np. odcięte kończyny. Przypominam również, aby zlecając badanie przekazywać maksimum informacji na temat problemu, jaki występuje na fermie, oczywi- ście jeśli nie mamy listu przewodniego od lekarza. R: A gdy już potwierdzimy diagnozę, co dalej? JW: Warto, poza samymi badaniami bakteriologicznymi, zlecić wykonanie antybiotykogramu. Pamiętajmy jednak, że wskazuje on jedynie jakie są możliwości leczenia. Przygotowanie go nie jest jed-

[close]

p. 11

11 DRÓB Bioasekuracja fermy drobiu Odpowiednie przygotowanie fermy do zasiedlenia jej pisklętami wydaje się być dla osób zajmujących się hodowlą sprawą dość prostą, wręcz rutynową. Dzieje się tak do momentu pojawienia się poważnego problemu zdrowotnego w trakcie produkcji. Wówczas przeprowadza się analizę prawidłowości przeprowadzonych zabiegów, ewentualnie podejmuje decyzję o zmianie bądź rozszerzeniu zakresu wykonywanych działań. Okazuje się, że bioasekuracja kojarzona jest głównie z zabiegami mycia i podstawową dezynfekcją. Tymczasem by zagwarantować zwierzętom bezpieczne bytowanie trzeba potraktować bioochronę jako proces ciągły, obejmujący czynności związane także z restrykcjami higienicznymi, monitoringiem serologicznym i monitoringiem skuteczności dezynfekcji. Bioasekuracja, bioochrona jest więc określeniem wszystkich czynności i zabiegów podejmowanych w  celu zmniejszenia zagrożeń epizootycznych na fermie. Jest to profilaktyka nieswoista, do której zaliczamy ocenę i kontrolę zagrożeń sanitarnych oraz program działań profilaktycznych. W chowie drobiu zawsze trzeba pamiętać o dwóch podstawowych zasadach. (część 1) Zabezpieczenie fermy przed szeregiem zagrożeń wymaga stosowania określonych procedur w ramach tzw. bioasekuracji. Z pewnością temat ten jest Państwu dobrze znany, jednakże w planowanym cyklu artykułów postanowiliśmy przypomnieć i wypunktować najważniejsze zagadnienia z nim związane. Pierwsza i najważniejsza zasada to: „wszystko pełne, wszystko puste”. Druga zasada to: minimum 14 dni przerwy technologicznej. Przed rozpoczęciem nowego cyklu produkcyjnego powinniśmy odpowiednio przygotować obiekty, teren i otoczenie fermy. Do elementów programu działań profilaktycznych fermy należą: - mycie i dezynfekcja obiektów oraz ich najbliższego otoczenia, Jednym z najważniejszych czynników warunkujących sukces hodowlany jest odpowiednie przygotowanie kurnika do kolejnego cyklu produkcyjnego, czyli wykonanie poprawnie i rzetelnie zabiegów bioasekuracyjnych - czyszczenie i dezynfekcja szlaków komunikacyjnych, - wprowadzenie i stosowanie reżimu sanitarnego. I Zabiegi czyszczenia i mycia to pierwsze czynności, które trzeba wykonać po odstawie ptaków do ubojni i usunięciu obornika. Poniżej przypominamy kolejne punkty procedury postępowania. 1. Należy mechanicznie lub ręcznie usunąć brud i kurz oraz wynieść z hali produkcyjnej ruchome elementy wyposażenia kurnika. 2. Sprawdzić drożność odpływów i stopień zapełnienia studzienek odpływowych. 3. Wstępnie usunąć brud przy użyciu silnego ciśnienia wody i dysz obrotowych. W tym celu należy stosować myjki wysokociśnieniowe. Konieczne jest użycie środków myjąco–pieniących. To właśnie środki do pianowania rozpuszczają pozostałości białek i emulgują tłuszcze. Należy przestrzegać zaleceń producenta, w tym także dotyczących tego, na jak długo należy pozostawić środek na powierzchni obiektów czyszczonych. Po umyciu dokładnie spłukać oczyszczoną powierzchnię. 4. Zachować właściwy kierunek mycia, czyli z góry do dołu: kominy wentylatorów, sufit, ściany, wloty, karmidła, poidła, kosze zasypowe, posadzki (narożniki!). 5. Bardzo dokładnie umyć elementy stałe: wloty powietrza, kominy wentylatorów, żaluzje na wentylatorach szczytowych, wszelkie gzymsy, murki, parapety. 6. Należy umyć także pozostałe pomieszczenia – sterownię, pomieszczenia socjalne, łazienkę i wszelkie korytarze, zaułki oraz elementy wyposażenia (wiadra, pojemniki do podawania preparatów leczniczych, stoły, szafki, obuwie zmienne itd.). 7. Nie wolno zapominać o oczyszczeniu linii wodnych z biofilmu i ewentualnym ich odkamienieniu. 8. Powinno się dokładnie umyć najbliższe otoczenie kurnika: wylewki pod silosami, utwardzone dojazdy do obiektu. 9. Obiekt pozostawić do wyschnięcia. www.wp-piast.pl

[close]

p. 12

DRÓB UWAGA: na fermach, które borykają się z  problemem owadów biegających bądź chrząszczy ściółkowych, pierwsza część zabiegów ograniczających ich populację powinna być przeprowadzona przed usunięciem pomiotu. 12 II Zabiegi dezynfekcyjne to druga część czynności, które należy wykonać po oczyszczeniu i umyciu kurników oraz terenu całej fermy. Przypomnijmy kolejne etapy postępowania. 1. Należy dostosować metodę dezynfekcji (oprysku, zamgławiania, fumigacji, zadymiania) do warunków panujących w budynku. Najczęściej stosowanymi środkami są preparaty na bazie aldehydów, kwasów, związków nadtlenków, związków jodowo-fenolowych, zasad czy alkoholi. Powinny one dobrze rozpuszczać się w wodzie, być odporne na twardość wody i działanie temperatury oraz dobrze działać w każdym stężeniu (mniejszym przy profilaktyce, większym w przypadku wystąpienia choroby). UWAGA: by dezynfekcję uznać za efektywnie spełniającą swoje zadania nie można jej przeprowadzać na powierzchniach niedostatecznie przygotowanych, czyli niedokładnie umytych. Pozostałości organiczne nie tylko blokują dostęp do drobnoustrojów chorobotwórczych, ale także ograniczają skuteczność działania substancji czynnej (biobójczej) w preparacie dezynfekcyjnym. 2. Należy przeprowadzić gazowanie pustego obiektu, w tym także gazowanie silosa. 3. Nie można zapominać o dezynfekcji wlotów wentylacyjnych z obu stron oraz kominów wentylatorów. 4. Przeprowadzić zamgławianie hali produkcyjnej lub oprysk posadzki. Należy zwrócić szczególną uwagę na miejsca, gdzie powierzchnia jest nierówna lub porowata, a także na miejsca, gdzie występują pęknięcia i szczeliny w posadzce, nie zapominać o narożnikach. 5. Zdezynfekować linie wodne. 6. Pozostawić obiekt do całkowitego wyschnięcia. Po usunięciu obornika obiekt należy dokładnie umyć z „pierwszego” brudu, by pianowanie powierzchni przyniosło oczekiwany efekt nośników dobrej jakości, zapewniających utrzymywanie się mgły wewnątrz obiektu przez kilka godzin. 2. Przy użyciu opryskiwaczy plecakowych lub sadowniczych zrobić dezynfekcję szlaków komunikacyjnych i dojazdów do obiektu. 3. Przygotować śluzy sanitarne przy każdym budynku. Maty nasączone lub pojemniki wypełnione środkiem odkażającym muszą być umieszczone bezpośrednio przed wejściem do obiektu i  przed wejściem na halę produkcyjną. 4. W celu właściwie przeprowadzonej dezynfekcji ściółki kurnik należy zamknąć najlepiej na 24 godziny. 5. Po upływie tego czasu halę trzeba dobrze wentylować. Jak już wspomniano, wszelkie działania bioasekuracyjne na fermach drobiu mają na celu zapobieganie wnikaniu czynników chorobotwórczych na teren, gdzie odbywa się produkcja. Pierwszy z  elementów postępowania prewencyjnego, czyli czyszczenie i dezynfekcja przed nowym zasiedleniem budynku ptakami, został omówiony, kolejne elementy zostaną przedstawione w następnych wydaniach Wieści z Piasta. Joanna Karwat Dział Doświadczalno-Rozwojowy III Zabiegi dezynsekcyjne i deratyzacyjne to kolejne czynności, które należy wykonać przed rozpoczęciem nowego cyklu produkcyjnego, czyli druga część działań ograniczających populację owadów. 1. Należy opryskać środkiem owadobójczym miejsce bytowania i wędrówek owadów, wszelkie szpary, zagłębienia i  szczeliny, także okolice rur wodnych i ciepłowniczych. 2. Skontrolować i wymienić karmniki deratyzacyjne. W przypadku pojawienia się większej ilości szkodników skorzystać z pomocy profesjonalnych zespołów zajmujących się eliminacją gryzoni. 3. Sprawdzić szczelność pokryw, siatek, zasłon chroniących budynek przed dostawaniem się gryzoni do pomieszczeń hodowlanych. IV Dezynfekcja ściółki (słoma, wióry, trociny) to ostatnie zagadnienie poruszane w tym artykule. UWAGA: należy zwrócić uwagę na jakość ściółki, jej czystość, chłonność, elastyczność. Nawet najlepsza dezynfekcja nie zapobiegnie problemom, jeśli rozłożymy w kurniku zanieczyszczoną, zagrzybioną i wilgotną słomę. 1. Po zaścieleniu należy wykonać zamgławianie termiczne. W tym celu używać

[close]

p. 13

13 DRÓB Nie ogrzewaj kurnika paszą! Energia, jako jedna z podstawowych wielkości fizycznych definiowana jest zdolnością do wykonywania pracy. Ta uniwersalna maksyma dotyczy zarówno energii cieplnej, elektrycznej jak i jądrowej. W przyrodzie występuje niewielka ilość organizmów zdolnych do chemosyntezy i z całą pewnością nie są nimi kurczęta rzeźne, indyki czy kaczki. Zwierzęta gospodarskie są całkowicie zależne od energii dostarczanej w diecie. Natomiast, oprócz składu i wartości paszy, istnieje wiele innych czynników wpływających na przemiany energetyczne w organizmie. Do najważniejszych należą wiek, gatunek, masa ciała oraz temperatura otoczenia. W przypadku zwierząt stałocieplnych procesy wytwarzania ciepła są ściśle związane z wykorzystaniem energii dostarczanej w diecie. Energia brutto paszy to całkowite ciepło spalania danej mieszanki w tzw. bombie kalorymetrycznej. Na podstawie uzyskanej wartości nie można oznaczyć ilości pozornej energii metabolicznej (AME), gdyż nie są znane straty w kale i moczu, po ujęciu których możliwe jest określenie AME (schemat). Dlatego błędne są próby badania zawartości AME na podstawie ciepła spalania. Równania regresji, którymi można się posługiwać w procesie estymacji AME, wydają się również niezwykle niedokładne, gdyż nie uwzględniają np. efektywności egzogennych enzymów (np. ksylanazy czy fitazy). Z powyższych względów jedyną dokładną metodą pomiarów energetycznych w żywieniu drobiu są doświadczenia bilansowe wykonywane na żywych organizmach czyli in vivo. Niestety, tego typu testy są bardzo kosztowne i pracochłonne. W żywieniu drobiu głównym źródłem energii są węglowodany, natomiast tłuszcze stanowią jedynie uzupełnienie diety i mogą być wykorzystywane w różny sposób. Wartość tłuszczy dla rosnących ptaków jest związana z wieloma czynnikami, takimi jak skład tłuszczy czy ich pochodzenie. W przypadku niekorzystnych warunków środowiskowych (zbyt niska temperatura otoczenia) następuje wzrost wytwarzania ciepła w organizmie. W skrajnych przypadkach może dochodzić do tzw. termogenezy drżeniowej, w czasie której u ptaków istnieje zwiększone zapotrzebowanie na tlen. Próby „ogrzania” organizmu poprzez pracę mechaniczną mięśni zwiększają wydatki energetyczne, podwyższając potrzeby bytowe. To niekorzystne zjawisko powoduje zmniejszenie puli energii dostępnej dla produkcji. W odchowie drobiu rzeźnego temperatura otoczenia jest szczególnie istotna w pierwszym okresie. Odpowiednie przygotowanie kurnika na wstawieniu zapobiega wielu problemom, które mogą się manifestować dopiero w późniejszym okresie tuczu lub na samym końcu, gdy podliczony zostaje wynik współczynnika wykorzystania paszy. Obniżenie temperatury otoczenia z 340C na 280C zwiększa zapotrzebowanie ptaków na energię o  20% i o 5% na tlen. Temperatura wynosząca 260C to kolejny wzrost wymagań energetycznych o 50%. Niestety, w wielu przypadkach tuczu przemysłowego wymienione przykłady nie są odosobnione. Należy bowiem pamiętać, że temperatura powietrza w kurniku bardzo często nie równa się temperaturze wygrzania ściółki. W  wielu obiektach w Polsce dopiero zastosowanie kamery termowizyjnej pokazuje dużą zmienność w rozkładzie temperatur, liczne „przecieki” zimnego powietrza czy niedostateczne ogrzanie posadzki. W każdym rodzaju bilansu, w tym w bilansie energii w organizmie ptaków (schemat), suma przychodów i rozchodów muszą się równoważyć. W przypadku dużych strat z racji niskiej strawności pasz czy zwiększonych potrzeb bytowych organizmu jest to niemożliwe. Najprostszą metodą obrony jest uzupełnianie braków przez zwiększone spożycie paszy, która nie będzie wykorzystana na energię produkcyjną (przyrost), lecz pozostanie w puli energii bytowej. Z powyższych względów w celu poprawy wykorzystania współczynnika paszy należy zapewnić zwierzętom jak najlepszą równowagę energetyczną. Dlatego, zakładając że zbilansowane żywienie pozwala na osiągnięcie dobrych wyników odchowu, niezwykle ważne są odpowiednie warunki zoohigieniczne, w tym temperatura i wilgotność otoczenia, jak również wymiana powietrza, która dostarcza tlenu ale również eliminuje substancje szkodliwe (np. amoniak). W okresie jesienno-zimowym, gdy koszty ogrzewania obiektów inwentarskich zdecydowanie wzrastają, dużym błędem jest szukanie oszczędności w tym obszarze wydatków. Ptaki będą utrzymywać byt kosztem energii produkcyjnej - a jest to chyba najdroższy system ogrzewania, jaki można zastosować w kurniku. Dr hab. Damian Józefiak Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu www.wp-piast.pl

[close]

p. 14

TRZODA CHLEWNA 14 Żywienie na mokro W Polsce system żywienia świń na mokro nie jest tak bardzo rozpowszechniony jak w innych krajach europejskich. W Finlandii aż 90% wszystkich świń karmionych jest w ten sposób. To dzięki takiemu rozwiązaniu można wykorzystać produkty uboczne z przemysłu spożywczego, obniżając w ten sposób koszty żywienia. Systemy żywienia na mokro stanowią podstawę nowoczesnej hodowli trzody. Ich stosowanie zaleca się przede wszystkim wtedy, gdy istnieje możliwość zastosowania alternatywnych, korzystnych cenowo pasz takich jak serwatka lub produkty uboczne przemysłu spożywczego. Pod pojęciem żywienia na mokro dostępnych jest na rynku kilka różnych systemów technologicznych: - standardowy, bez płukania rur - ekonomiczny i polecany do tuczu, - żywienie bezresztkowe z płukaniem rur wodą - dla wszystkich grup trzody, - żywienie bezresztkowe dla prosiąt i  warchlaków - z oczyszczaniem rur przy pomocy wody i sprężonego powietrza. Wyboru, odpowiedniego dla danego hodowcy, projektu instalacji dokonuje się wspólnie z firmą wyposażeniową podczas szczegółowej rozmowy. W krajach takich jak Holandia czy Dania żywienie na mokro stosowane jest w 50 -60% gospodarstw, a ich liczba wciąż rośnie ze względu na niżej wymienione zalety tego systemu: - Możliwe jest zastosowanie produktów ubocznych przemysłu spożywczego: odpady piekarnicze, przemysłu ziemniaczanego, gorzelnianego, browarnianego i mleczarskiego, które obniżają znacząco koszt produkcji nawet o 50 PLN na 1 szt. Ze względu na koszty transportu idealnie jest, gdy ferma znajduje się blisko zakładu produkcyjnego, z którego kupowany jest surowiec. - Zwierzęta żywione są precyzyjnie, pokrywając ich potrzeby pokarmowe w  każdym wieku. Jest to ekonomicznie najlepsze rozwiązanie. Zwiększenie ilości faz żywienia w odchowie i tuczu pozwala na kolejne znaczące obniżenie kosztów produkcji. Prawidłowe bilansowanie dawek jest możliwe tylko wówczas, kiedy znana jest dokładna zawartość suchej masy i składników pokarmowych w stosowanych surowcach. Bardzo często jest ona zmienna, w związku z tym płynne dawki muszą być na bieżąco korygowane. - System żywienia na mokro pozwala na dużą elastyczność. Poprzez automatyczny zapis można ocenić wszystkie dane cyklu produkcyjnego. - Wyniki badań oraz wyniki terenowe wskazują, że zwierzęta żywione na mokro charakteryzują się wyższym pobraniem paszy oraz potwierdzonym lepszym współczynnikiem wykorzystania paszy. Fermentacja pasz płynnych obniża ich pH do 4-4,5%, co wpływa korzystnie na strawność składników pokarmowych. Obserwowana jest także większa aktywność fitazy endogennej zawartej w zbożach i aktywność en- Instalacja Główne części składowe instalacji do żywienia na mokro to: - zbiornik mieszający z mieszadłem i  czyszczeniem zbiornika - na rynku można wybierać pomiędzy: kwadratowymi lub prostokątnymi zbiornikami ze stali nierdzewnej o pojemności od 500 do 12 000 litrów pojemności użytecznej, a okrągłymi lub prostokątnymi zbiornikami z kwasoodpornego tworzywa sztucznego, wzmocnionego włóknem szklanym o konstrukcji segmentowej, mającymi od 1 500 do 10 000 litrów pojemności. - wagi - zależnie od konstrukcji zbiorniki mieszające są to wagi elektroniczne 1-, zymów egzogennych. Niskie pH paszy hamuje także rozwój mikroflory patogennej w przewodzie pokarmowym. - Obserwuje się mniejsze straty paszy, brak pylenia na chlewni i jednoczesne poprawienie statusu zdrowotnego i dobrostanu zwierząt. - Odnotowuje się także znacząco wyższe spożycie suchej masy paszy w grupach problemowych, takich jak prosięta odsadzone czy lochy karmiące. 3- lub 4-punktowe. Drążki wagowe zamontowane są pod stopami zbiornika. Rejestrują one zmianę ciężaru podczas dozowania komponentów paszowych, a także podczas dawkowania gotowej mieszanki, i  przekazują odpowiednie dane do komputera żywieniowego. - pompa paszowa - w zależności od sposobu żywienia, długości rurociągów i  konsystencji paszy stosuje się pompy wyporowe, wirnikowe lub śrubowe

[close]

p. 15

15 (również sterowane częstotliwością), mające różne właściwości transportowe. - „inteligentny” zawór paszowy i rurociągi - pasza jest tłoczona ze zbiornika mieszającego do zaworu paszowego poprzez rury z kwasoodpornego tworzywa sztucznego (50 lub 63 mm). „Inteligentny” zawór paszowy jest nadzwyczaj niezawodnym i trwałym zaworem membranowym, napędzanym pneumatycznie. Pracuje z dużą dokładnością dozowania i oferuje bardzo elastyczne możliwości zamontowania. Specjalna konstrukcja rur, o  wewnętrznej podwójnie skręconej spirali, skutecznie zapobiega sedymentacji i  rozwarstwianiu się paszy. Istnieje możliwość łatwego i bardzo precyzyjnego podawania leków, witamin lub innych substancji czynnych – w pełni automatycznie. Dozowanie następuje bezpośrednio do spustu =>za- TRZODA CHLEWNA Tabela 1. System płynnego żywienie świń w krajach UE (EFSA, 2006) Kraj Dania Holandia Irlandia Włochy Francja Niemcy Wielka Brytania Belgia Grecja Hiszpania Portugalia UE 25 Liczba świń, mln. 13,4 11,1 1,8 8,9 15,5 26,3 4,8 6,3 1,0 25,4 2,4 151,6 % świń żywionych na mokro 60 50 40-50 40 30 30 20 10 10 1 0 30 Tabela 2. Wartość pokarmowa produktów ubocznych przemysłu spożywczego (Normy Żywienia Świń, 1993) Sucha masa, g/kg 55 55 225 80 Energia metaboliczna, MJ/kg 0,8 0,5 2,1 0,9 Białko ogólne, g/kg 7 14 57 5 Tłuszcz surowy g/kg 0,99 18 1,04 Lizyna g/kg 0,54 0,7 1,99 0,26 Metionina + Cystyna g/kg 0,24 0,3 1,76 0,1 Ca g/kg 0,5 0,8 P g/kg 0,4 1,1 - Pasza Serwatka Wywar gorzelniany (ziemniaczany) Młóto browarniane Pulpa ziemniaczana worowe podawanie leków. Oznacza to, że substancje czynne nie dostają się do przewodów paszowych, dzięki czemu zapobiega się ich marnotrawstwu. - komputer żywieniowy - optymalny tucz świń wymaga dużej dokładności we wszystkich obszarach, począwszy od mieszania paszy po gromadzenie danych. Dlatego też instalacje do żywienia na mokro są zawsze sterowane komputerowo. Dzięki modułowej budowie – od jednego komputera do sieci komputerowej – mogą spełniać wszystkie oczekiwania hodowcy. Komputer żywieniowy wspiera wszystkie podzespoły, terminale, karty zaworów i przekaźników systemu żywienia, ponadto istnieje możliwość pracy kilku programów równocześnie np.: równolegle można prowadzić mieszanie paszy i karmienie zwierząt. Dodatkowo możliwe jest otrzymywanie zgłoszeń alarmów na telefon komórkowy lub przez Internet. Hodowca, przy wykorzystaniu komputera PC, tableta lub smartfonu, może, za pośrednictwem Internetu, zdalnie sterować wszystkimi funkcjami systemu. czyszczenie zbiornika mieszającego i zbiornika wody użytkowej. Dzięki zastosowaniu wirujących głowic czyszczących ze specjalnymi dyszami, osiąga się dużą skuteczność czyszczenia całego zbiornika przy jednoczesnym zużyciu małej ilości wody. Głowice czyszczące zasilane są w wodę przez oddzielną rurę, w miarę możliwości z oddzielną pompą do wody świeżej. Aby zagwarantować bezawaryjne działanie, zbiornik musi być absolutnie szczelny a  wlot komponentów powinien być zamykany śluzą pneumatyczną. Dodatkowo instaluje się zamgławiacz kwasowy służący do dezynfekcji zbiornika mieszającego i  zbiornika wody użytkowej. W tym systemie minimalne ilości roztworu dezynfekującego mogą być rozpylane w zbiorniku kilka razy dziennie. Mgiełka osiąga każdy zakątek w zbiorniku, zapewniając optymalną dezynfekcję i higienę zbiornika mieszającego. Przy budowie zarówno nowych obiektów, jak i przy przebudowach istniejących chlewni warto zawsze zadać sobie pytanie o projektowany system żywienia, i skonsultować go ze specjalistami w tym zakresie. W zależności od specyfiki gospodarstwa, organizacji pracy i dostępnych pasz może okazać się, że żywienie na mokro jest bardzo interesującą alternatywą, którą warto rozważyć. Artur Balcerowiak Big Dutchman Polska Sp. z o.o. Higiena instalacji Zachowanie właściwej higieny jest jednym z najważniejszych czynników w żywieniu świń na mokro. Problem ten został rozwiązany przez producentów urządzeń poprzez w pełni automatyczne, sterowane komputerowo www.wp-piast.pl

[close]

Comments

no comments yet