Петя - пристан зелен - 2014 г.

 

Embed or link this publication

Description

Сборник с наградени творби от Националния литературен конкурс "Петя Дубарова"

Popular Pages


p. 1

ÏÅÒß - ÏÐÈÑÒÀÍ ÇÅËÅÍ ÍÀÖÈÎÍÀËÅÍ ËÈÒÅÐÀÒÓÐÅÍ ÊÎÍÊÓÐÑ “ÏÅÒß ÄÓÁÀÐÎÂÀ” ñáîðíèê ñ íàãðàäåíè òâîðáè Áóðãàñ, ìàé 2014 ã.

[close]

p. 2

© ÏÅÒß - ÏÐÈÑÒÀÍ ÇÅËÅÍ Íàöèîíàëåí ëèòåðàòóðåí êîíêóðñ “Ïåòÿ Äóáàðîâà”, Áóðãàñ, ìàé 2014 ã. Ñáîðíèê ñ íàãðàäåíè òâîðáè © Ñúñòàâèòåë è ðåäàêòîð: Åëèöà Äóáàðîâà ISSN 1313-809X Èçäàíèå íà Äîì-ìóçåé “Ïåòÿ Äóáàðîâà” - Áóðãàñ Áóðãàñ, 2014

[close]

p. 3

ÍÀÖÈÎÍÀËÅÍ ËÈÒÅÐÀÒÓÐÅÍ ÊÎÍÊÓÐÑ “ÏÅÒß ÄÓÁÀÐÎÂÀ” ñáîðíèê ñ íàãðàäåíè òâîðáè Áóðãàñ, ìàé 2014 ã.

[close]

p. 4

Íàöèîíàëíèÿò ëèòåðàòóðåí êîíêóðñ “Ïåòÿ Äóáàðîâà” å âêëþ÷åí â Íàöèîíàëíèÿ êàëåíäàð çà èçâúíó÷èëèùíèòå äåéíîñòè íà ÌÎÌÍ çà ó÷åáíàòà 2013/2014 ã. è â Ïðîãðàìàòà ñ Ìåðêè çà çàêðèëà íà äåöà ñ èçÿâåíè äàðáè.  ðàìêèòå íà Íàöèîíàëíèÿ ëèòåðàòóðåí êîíêóðñ “Ïåòÿ Äóáàðîâà” – 2014 ã. æóðèòî îïðåäåëè òðè ïúðâè íàãðàäè çà ïðîçà, ïîðàäè îòíîñèòåëíàòà ðàâíîñòîéíîñò íà ïðåäñòàâåíèòå îò ó÷àñòíèöèòå ðàçêàçè.

[close]

p. 5

Ãîëÿìàòà íàãðàäà è ïúðâî ìÿñòî – ïðîçà Ïëàìåí Âàëåíòèíîâ ÀÍÃÅËÎÂ, 17 ã. ÍÃÕÍÈ “Êîíñòàíòèí Ïðåñëàâñêè”, ãð. Âàðíà Òðÿáâàò òè áúðçè ïàðè? Çàùî äà íå ñè ãî êóïÿ? Ïðè ìèíèìàëíà ëèõâà. Âñè÷êè èìàò? Ñ ãúâêàâ ñðîê çà èçïëàùàíå. À ïúê è ñåãàøíèÿò ìè å âå÷å ñòàð. Íèå ïðåäëàãàìå íàé-äîáðîòî îáñëóæâàíå, êîåòî ìîæå äà ïîëó÷èòå íÿêúäå. Èñêàì ãî. Íà Êîëåäà ñå ñëó÷âàò ÷óäåñà, íî ïðè íàñ ÷óäåñàòà ñà íà ðàçïîëîæåíèå 24 ÷àñà, 7 äíè â ñåäìèöàòà. Òðÿáâàò ìè ïàðè... Ñàìî íè ïîçâúíè è íèå ùå ñâúðøèì îñòàíàëîòî âìåñòî òåá. Ñòèãà! Èçêëþ÷èõ òåëåâèçîðà. Êîãàòî âðåìåòî òè çà ñúí å 3 ÷àñà, ñïèø äî ïîñëåäíàòà ìèíóòà. Äîñåãà ñè èçãóáèë 2 ìèíóòè áåçöåííî âðåìå. Äúâêè âìåñòî ìèåíå íà çúáè è ìîêðè êúðïè÷êè âìåñòî äóø òè ñïåñòÿâàò îáùî 11 ìèíóòè. Ãëàäèø ðèçàòà ñ òúëêîâåí ðå÷íèê, çà þòèÿ íÿìà âðåìå – âå÷å ñòàíàõà 13. Êðóøêàòà ïðåìèãâà ðàçòðåâîæåíî, âúïðåêè ÷å ñè ÿ ñìåíèë ïðåäè ñåäìèöà, à âðàòîâðúçêàòà òå çàäóøàâà êàòî óâèò îêîëî òåáå ïèòîí, êîéòî ñëåä âñÿêî òâîå èçäèøâàíå ñå ñòÿãà ïîâå÷å è ïîâå÷å, äîêàòî õâàòêàòà å òîëêîâà çäðàâà, ÷å íå ìîæåø äà ïîåìåø è ãëúòêà âúçäóõ. 5

[close]

p. 6

Íàöèîíàëåí ëèòåðàòóðåí êîíêóðñ “Ïåòÿ Äóáàðîâà” Ñïðèíòèðàø äî ðàáîòà, ïî÷èâàéêè ñè íà ñâåòîôàðèòå, êàòî ïî ïúòÿ âíèìàâàø äà íå ñå ñïúíåø ïî íåðàâíèòå ïëî÷êè. Äàâèø ñå îò ñòóäåíèÿ âúçäóõ, à äî òåáå óëè÷íî êó÷å íåñïîêîéíî ÷àêà äà ñâåòíå çåëåíî.  ïîëåçðåíèåòî òè íÿìà íèùî ïî-ðàçëè÷íî îò ñèâèÿ ïúò, ñèâèòå áëîêîâå èëè ñèâîòî íåáå. Ñÿêàø íÿêîé å èçìèë öâåòîâåòå îò ëèöåòî íà Çåìÿòà è ñàìî ñâåòîôàðà ñå îïèòâà äà òå óáåäè, ÷å íå ñè àáñîëþòåí äàëòîíèñò. Ñâåòâà è êó÷åòî ïðåñè÷à íàåäíî ñ òåáå, ñëåä êàòî ïðåäâàðèòåëíî ñå å îãëåäàëî. Ïîòåí ñå äîáèðàø äî “îôèñà”, ëúõàù íà ñâèíñêî ñúñ çåëå, ÷èÿòî ìèðèçìà ñå ðàçíàñÿ îò îáëàöèòå ïàðà, èçëèçàùè îò ìèÿëíîòî ïîìåùåíèå. Îãðîìíèòå îòäóøíèöè ñ ãëàäåí ðåâ ãè ïîãëúùàò, à òðàêàíåòî íà ÷èíèèòå çàãëóøàâà òâîåòî “Äîáðî óòðî!”. Êîëåãèòå ñòðúâíèøêè òå èçãëåæäàò è ïðîäúëæàâàò ðàáîòàòà ñè. Çàåìàø ïîçèöèÿ çàä âèñîêàòà êðåïîñòíà ñòåíà îò ÷èíèè è ñ ìðúñåí, íàïîåí ñ îöåò, ïàðöàë çàïî÷âàø äà ïîëèðàø. Êîëêîòî è äà áúðçàø è äà ñå ñòàðàåø êóï÷èíàòà íèêîãà íå íàìàëÿâà. Íà ìèâêàòà íîâ êîëåãà áúðçà äà èçìèå ìíîãîòî ÷àøè ñ ïðàçíàòà íàäåæäàòà, ÷å íÿêîãà ùå ñâúðøàò. Áîëêàòà â êðúñòà èç÷åçâà ñëåä âòîðèÿ ÷àñ. Îòòàì íàñåòíå è êðàêàòà òè íå ìîãàò äà ñòàíàò ïî-ïîäãèçíàëè, íèòî ðúöåòå ïî-ïîäïóõíàëè. È ñå ïðèìèðÿâàø. Øåôúò íå èíâåñòèðà â íîâè ìàøèíà äà ñå ñïåñòè òîçè êúðòîâñêè òðóä, çàùîòî âèíàãè ùå ñå íàìåðè íÿêîé äà âúðøè ÷åðíàòà ðàáîòà. Âèíàãè ùå ñå íàìåðè íÿêîé, êîéòî äà ðàáîòè çà ïî-ìàëêî ïàðè. Íîâàöèòå ñòîÿò íà ÷àøèòå, äîêàòî íå ïðèñòèãíå äðóã äà ãè çàìåñòè. Åäâà òîãàâà èìà âúçìîæíîñò äà ñå èçäèãíåø â éåðàðõèÿòà è äà ïîëèðàø ÷èíèè. Äà òå èçêàðàò äà îòñåðâèðàø ìàñè òè òðÿáâà ïîíå 2-3 ãîäèíè íåïðåêúñíàò ñòàæ â “îôèñà”. Íàé-âàæíîòî å äà íàïðàâèø òàêà, ÷å âðåìåòî äà ìèíàâà áúðçî. Åäèí îò íà÷èíèòå å äà ñè ñâàëèø ÷àñîâíèêà. Íîâèòå ïîãëåæäàò ñâîèòå ïðåç 5 ìèíóòè. Äîêàòî ñè íàâúí âðåìåòî ëåòè ëè ëåòè, à íà ðàáîòà ñòðåëêàòà çàáàâÿ õîä âñå åäíî ñå äâèæè â ðàçòîïåí êàðàìåë. Äðóãà õèòðîñò å äà áðîèø ÷èíèè6

[close]

p. 7

òå, äà ãè óìíîæàâàø, äåëèø, ïîâäèãàø íà êâàäðàò, èç÷èñëÿâàø êîëêî ÷àøè ìîæåø äà èçìèåø çà åäíà ìèíóòà, êîëêî ñà ÷èíèèòå â ðåñòîðàíòà è ò.í. – Íÿìà âðåìå, õàéäå ïî-áúðçî, ïî-áúðçî. Ñòèãà ñè ñå ïî÷åñâàë. Çàêîï÷åé ñè ïîñëåäíîòî êîï÷å è ñè îïðàâè âðàòîâðúçêàòà.  çàëàòà íÿìà êóïè÷êè çà ñóïà, íèòî âîäíè ÷àøè, íèòî âèëèöè. Àêî íå ñå ðàçìúðäàòå, ùå âè ñïðà êóïîíèòå – øåôúò å â äîáðî íàñòðîåíèå. Íàé-íàêðàÿ ìå÷òàíèòå 15 ìèíóòè ïî÷èâêà, êîãàòî âíàñÿò îãðèçêèòå îò çàêóñêàòà, íà êîèòî ïåðñîíàëà ñå íàõâúðëÿ è çà 2 ìèíóòè òàâèòå ëúñâàò ïðàçíè. Âñåêè ñè âçåìà ïîâå÷å îòêîëêîòî ìîæå äà èçÿäå è ïîñëå ãî èçõâúðëÿ. Ïî-áàâíèòå îñòàâàò ãëàäíè. Êîëåãèòå òè ãëåäàò â ñâîèòå ÷èíèè, èçãðóõòÿâàò îò çàâèñò ïðè âèäà íà íÿêîÿ ïî-ïúëíà è ïðîäúëæàâàò ëàêîìî äà ãúëòàò áåç äà äúâ÷àò. Íå ñà ìèíàëè è 10 ìèíóòè è âñè÷êè ñà íà ðàáîòíèòå ìåñòà. Ùîì ñè èçäúðæàë ïúðâèòå òðè ÷àñà, ÷å èçäúðæèø è ñëåäâàùèòå. Îò íàïðåæåíèå ñëàáèòå òè êàïèëÿðè ñå ïóêâàò è îò íîñà òè ïîòè÷à êðúâ. Íÿìàø âðåìå çà ïî÷èâêà. Ïúõàø íàìà÷êàíà ñàëôåòêà â íîñà, îòìÿòàø ãëàâà íàçàä è ïðîäúëæàâàø äà ïîëèðàø ïî èíñòèíêò, áåç äà âèæäàø ðúöåòå ñè. Ïîñëåäíèòå 5 ìèíóòè ñòðåëêàòà ñå çàèíàòÿâà è íå èñêà äà ïðåñêî÷è äî 12. Ñâúðøâàø ðàáîòà, íî íÿìàø âðåìå äà ñå ïîìîòàåø ñ ðàçêîï÷àí êîëàí èç ñúáëåêàëíÿòà, à áúðçàø, çàùîòî çâúíåöúò çà âëèçàíå â ÷àñ ùå áèå ñëåä 8 ìèíóòè. Îòíîâî ïîáÿãâàø è ïî ïúòÿ ùàñòëèâè ëèöà òè ñå óñìèõâàò îò áèëáîðäîâåòå ñúñ çúáè áåëè êàòî ñíÿã. Ðàçíè äîñàäíèöè ïúê íàñèëà òè ïúõàò õâúð÷àùè ðåêëàìíè ëèñò÷åòà â ðúöåòå âñå åäíî òè ïîäõâúðëÿò ãîðåù êàðòîô. Ñòðåìèø ñå äà íå ñå èçãúðáâàø ïîä òåæêàòà ðàíèöà, äà çàïàçèø ïðàâèëíà ñòîéêà íà ïëóâåö, íî çíàíèÿòà, íàòúïêàíè â ãîëÿìàòà òè êîëêîòî íîùíî øêàô÷å ÷àíòà, âìåñòî äà òå îêðèëÿò, òå ñëîìÿâàò è â êðàéíà ñìåòêà ñå èçêðèâÿâàø. Âëèçàø â êëàñ òî÷íî ïðåäè ó÷èòåëÿ è âàäèø äåáåëèÿ ó÷åáíèê ïî èñòîðèÿ, òàêà óäîáåí çà ÷óïåíå íà îðåõè. Ãîñïîäèíúò ïðàâè âúâåäåíèå êúì óðîêà çà Íåîëèòà, äîêàòî òè íàï7

[close]

p. 8

Íàöèîíàëåí ëèòåðàòóðåí êîíêóðñ “Ïåòÿ Äóáàðîâà” ðÿãàø ñèëè äà íå çàñïèø, íî ãëàâàòà òè êëþìâà, âúïðåêè èçïèòèòå êàôåòà. Ñúáóæäàø ñå ñ îùå ïî-îñòðà íóæäà çà ñúí îò ïðåäè, à ó÷èòåëÿò îáÿñíÿâà çà ãðóáèÿ àìåðèêàíñêè êîíñóìàòèâèçúì, îôîðìèë ñå ñëåä êðàÿ íà Ïúðâàòà ñâåòîâíà. ×àñúò ñâúðøâà.  ìåæäó÷àñèåòî å òèõî, çàùîòî âñåêè ñå å âòðåí÷èë â òåëåôîíà ñè – âå÷å íå å ìîäåðíî äà ñè ãîâîðèø ñ íÿêîãî, à äà ìó ïèøåø. Çà ðàçëèêà îò îñòàíàëèòå òâîÿ òåëåôîí íÿìà èíòåðíåò âðúçêà è òè ñêó÷àåø. Äî êðàÿ íà ó÷åáíèÿ äåí ñëåäâàò îùå 7 ÷àñà. Ìúäðîñò ïîä ôîðìàòà íà òàáëåòêè, ðàçãðàæäàùè ñå çà 40 ìèíóòè. Ïðèåìàò ñå ïðåç 10 ìèíóòè, 8 ïúòè íà äåí. Ïîíÿêîãà ïðèñÿäàò, íî ñ ìàëêî ïîòóïâàíå ïî ãúðáà ãè ãúëòàø êàòî áîíáîíêè. Ïðèÿòåëêàòà òè òå ÷àêà ñ íåòúðïåíèå ïðåä ó÷èëèùå, çà äà îòèäåòå íà ïðåäêîëåäíî ïàçàðóâàíå. Áÿãàòå äà õâàíåòå ïðåòúïêàíèÿ àâòîáóñ, çà äà íå èçïóñíåòå ðàçïðîäàæáàòà. Îñòàíàëèòå ïúòóâàùè òå ïðèòèñêàò ñ ãîëåìèòå ñè ãúðáîâå òó îò åäíàòà, òó îò äðóãàòà ñòðàíà, äîêàòî âîçèëîòî ïîäñêà÷à ïî íåðàâíèÿ ïúò. Âúòðå â ìîëà å íå ïî-ìàëêî îæèâåíî îò â àâòîáóñà, êàòî õîðàòà âëèçàò è èçëèçàò íà òúëïè îò ìàãàçèíèòå è ñâèðåïî ñå îãëåæäàò çà íàìàëåíèÿ. Íàâñÿêúäå å òîëêîâà ëúñêàâî è ÷èñòî, ÷å äîðè âèæäàù îòðàæåíèåòî ñè â ïîëèðàíèÿ ïîä. Ñðåä òúëïàòà ÷åòèðèìà ñêèòíèöè ÿðêî èçïúêâàò ñ ìðúñíèòå ñè è ñúäðàíè äðåõè, íåìèòèòå ñè ëèöà, äúëãèòå áðàäè è ñïëåòåíè êîñè. Òå ñ ëþáîïèòñòâî îãëåæäàò âèñîêèòå âèòðèíè ñ ïëàñòìàñîâè ìîäåëè è ïëàõî ñå ðàçõîæäàò, äîêàòî íå äîéäå îõðàíàòà è ãè èçãîíè áåç îáÿñíåíèÿ. Òå íå ïèòàò çàùî, íèòî âúçðîïòàâàò, à ïîêîðíî èçëèçàò íà êó÷èÿ ñòóä, ñãóøâàò ñå â ÷óïêàòà íà äâåòå ñòåíè íà ìîëà è çàïî÷âàò äà ëîâÿò ñ óíèë ïîãëåä ïðåõâúð÷àùèòå ñàìîòíî ñíåæèíêè. Ðàçíè øìåêåðè ñ íàïóäðåíè ëèöà òå ñïèðàò íà âñÿêà êðà÷êà è ñå îïèòâàò äà òè ïðîáóòàò ñòîêàòà ñè ïî âñåâúçìîæíè íà÷èíè. Îòèâàø äà ñè èçòåãëèø çàïëàòàòà è îñòàâàø ðàçî÷àðîâàí îò áàíêîìàòà, êîéòî ñëåä äúëãî áðúì÷åíå è ïèóêàíå èçïëþâà ñàìî äâå áàíêíîòè ïî 100 ëåâà. Ãëåäàø è ñå ÷óäèø íà ôàêòóðàòà è ñå ïèòàø äàëè íÿìà ãðåøêà, çàùî òîëêîâà ìàëêî ïàðè, íî ñëåä 8

[close]

p. 9

óäúðæàíåòî íà ñîöèàëíè îñèãóðîâêè, ÷àñòíè îñèãóðîâêè, äàíúê äîõîä, äàíúê âúçäóõ, äàíúê êîëêî íàòèñê îêàçâàø íà çåìíàòà ïîâúðõíîñò, äàíúê, ÷å ñå ðàçõîæäàø ïîä íåáåòî, äàíúê êîëêî òè ñà ãîëåìè ãîâíàòà, çàïëàòàòà òè ñå ñòîïÿâà äî äâå êíèæêè õàðòèÿ. Âëèçàòå â ìàãàçèíà ñ ïðèÿòåëêàòà òè è ïîäòè÷âàòå îò ùàíä íà ùàíä, òÿ ãðàáâà ðàçíè ïàðöàëêè, ïðèëè÷àùè íà êúñîâå îò ïåðäå, ìèíàëè ïðåç ÷åòèðèòå ñòîìàõà íà êðàâà, ïðåöåíÿâà ãè íà áúðçî îêî è ñå íàñî÷âà êúì äðóãàòà êóï÷èíà ñ äðåõè, áúðçàéêè îñòàíàëèòå äà íå ÿ ðàçãðàáÿò. Íà êàñàòà ðîáîòèçèðàíà ïðîäàâà÷êà ñ ëèöå, øïàêëîâàíî ñ ôîí äüî òåí, òè ñúîáùàâà 199 ëåâà çà ïëàùàíå è ñúðöåòî òè ñå ñâèâà, íî ïëàùàø. Íà èçëèçàíå îò ìàãàçèíà ïðèÿòåëêàòà òè áúðçî òå öåëóâà ïî áóçàòà è êàçâà, ÷å ñè òðúãâà, çàùîòî èìàëà ðàáîòà. È òàçè âå÷åð îñòàâàø íà ñóõî. Íàñî÷âàø ñå êúì èçõîäà, íî ñå óâëè÷àø ïðåä ïúòóâàù çîîïàðê.  ìàëêà êëåòêà 5 íà 3 ìåòðà äâå øèìïàíçåòà ëåíèâî ñå èçëåæàâàò íà õàìàê, îïúíàò ìåæäó ðåøåòêèòå. Îìðúçâà èì è ïî÷âàò äà ñå ïîùÿò, íî è òîâà èì îìðúçâà è ðàçíîîáðàçÿâàò ñ åäíà áúðçà ëþáîâ. Èçòîùåíè, òå îòíîâî ñå èçëÿãàò íåõàéíî. Ìúæêèÿò, îïðÿë êðàê î ñòåíàòà íà êëåòêàòà, ëþëåå õàìàêà áåç íèêàêâà ïðîÿâà íà èíòåðåñ êúì ïîäõâúðëÿíèòå ôúñòúöè, à æåíñêàòà äî íåãî ñïè äúëáîêî. Ïðåäè äà èçëåçåø ñå íàòúêâàø íà âèòðèíà, ÿðêî îñâåòåíà ñ ïðîìåíÿùè öâåòà ñè ëàìïè è íàêè÷åíà ñ ãèðëÿíäè è âèñÿùè îò òàâàíà äÿäî ìðàçîâöè. Çàä íåÿ å èçëîæåí íîâèÿ iphone íà âúðòÿùà ñå ïîñòàâêà. Ëúñêàâ, ñ ìåòàëåí êîðïóñ è îãðîìåí äèñïëåé. Òàêà äîáðå áè òè îòèâàë.  òîçè ìîìåíò ìàëêî äåòå èçëèçà îò ìàãàçèíà è ðàçãëåæäà ñ áëÿñúê â î÷èòå íîâèÿ ñè òåëåôîí, à áàùà ìó îáÿñíÿâà íàñòàâíè÷åñêè êàê, àêî ñëóøà, ùå ïîëó÷è è ëàïòîï çà ïðåäñòîÿùèÿ ñè ðîæäåí äåí. Äà ìîæåøå äà íå ñïèø, à äà ðàáîòèø è íîùíà ñìÿíà, ùåøå äà èìàø ïîâå÷å ïàðè è äà ñè ãî êóïèø, îñâåí àêî..., íî íå! Îòúðñâàø ãëàâà è èçëèçàø. Ñ óñêîðåíà êðà÷êà âúðâèø êúì êâàðòèðàòà è ñå ñïèðàø íà ïîðåäíèÿ ñâåòîôàð. Ëóíàòà ñå ñëèâà ñ ìíîãîáðîéíèòå ñâåò9

[close]

p. 10

Íàöèîíàëåí ëèòåðàòóðåí êîíêóðñ “Ïåòÿ Äóáàðîâà” ëèíè íà óëè÷íèòå ëàìïè è ôàðîâåòå íà êîëèòå, òðåïêàùè êàòî çàòâîðåíè â áóðêàí ñâåòóëêè. Ñòúêëàòà íà áúðçàùèòå àâòîìîáèëè îñòàâàò ÷åðíè è íåïðîãëåäíè è ñúçäàâàò âïå÷àòëåíèåòî, ÷å êîëèòå ñå äâèæàò íà ñàìîõîä. Îò íåïðåñòàííèÿ øóì òè çàãëúõâàò óøèòå è ñå ÷óäèø äàëè å èñòèíñêî òîâà, êîåòî ÷óâàø èëè å ïðîñòî áðúì÷åíå âúòðå â ãëàâàòà òè. Òúëïàòà òðúïíå â î÷àêâàíå íà çåëåíèÿ ñèãíàë äà ñå ïðúñíå íà ÷àñòèöè è ïîñëå ïàê äà ñå ñãúñòè íà ñëåäâàùèÿ ñâåòîôàð, äîêàòî íàéîáèêíîâåíî âèñîêî, äðúãëåñòî, æúëòåíèêàâî íà öâÿò êó÷å ñ îñòðà ìóöóíà ñå ïðîìóøâà ìåæäó ìíîãîòî êðàêà, äóøè è ñå âúðòè èçâåñòíî âðåìå äî ñòðóïàíèòå õîðà è ñúâñåì âíåçàïíî ðåøàâà äà îòèäå íà îòñðåùíèÿ òðîòîàð. Îòäàëå÷àâà ñå îò òÿõ, ñëèçà íà øîñåòî, ñïèðà äà ñå ïî÷åøå çàä óõîòî è òúêìî ñå èçïðàâÿ äà ïðîäúëæè êðàòêèÿ ñè ïîõîä, êîãàòî îãðîìíà, ñèâà è áåçëè÷íà êîëà ãî âðúõëèòà. Ñ âèñîêà ñêîðîñò. Èçòëàñêâà ãî íàäîëó ïî áóëåâàðäà. Îñòðîòî ìó ñêèìòåíåòî íàäìîãâà îáùèÿ øóì è ïðîíèçâà óøèòå íà ÷àêàùèòå. Òå ïàíè÷åñêè îáðúùàò ïîãëåä êúì ñëó÷âàùîòî ñå. Âòîðà êîëà ìèíàâà òî÷íî ïðåç êîðåìà ìó. ×óïè ìó ãðúáíàêà è ãî ïàðàëèçèðà. Òðåòà ãî óäðÿ è ïðåêðàòÿâà ñêèìòåíåòî. Âëà÷è ãî èçâåñòíî ðàçñòîÿíèå, îñòàâÿéêè êúðâàâ îòïå÷àòúê ñëåä íåãî. Ïîñëåäâàëèòå êîëè åäíà ïîäèð äðóãà ãî èçáëúñêâàò íàïðåäå è òî âå÷å íå ñå âèæäà. Çåëåíîòî ñâåòâà è òúëïàòà ñå ðàçëèâà, äîêàòî íå óãàñíå è íå ñå ñòðóïàò ïàê ÷àêàùè. Ïðèáèðàø ñå è áåç äà ñå ñúáëè÷àø, áåç äà ñå ñúáóâàø, âåäíàãà ñÿäàø äà ó÷èø. Øóìúò ïðîíèêâà íàâñÿêúäå êàòî ìóõúë, äîðè è ïðåç äâîéíèòå ïðîçîðöè. Îïèòâàø äà ñå ñúñðåäîòî÷èø è äà çàïîìíèø ïîäðîáíî âñè÷êî ïðî÷åòåíî, íî î÷èòå òè ñå ïîäóâàò, ïîäóâàò, ïîäóâàò è âñåêè ìîìåíò ùå èçñêî÷àò îò îðáèòèòå ñè. Êîëêîòî ïîâå÷å ó÷èø, òîëêîâà ïîâå÷å çíàåø. Êîëêîòî ïîâå÷å çíàåø, òîëêîâà ïîâå÷å çàáðàâÿø. Êîëêîòî ïîâå÷å çàáðàâèø, òîëêîâà ïî-ìàëêî çíàåø, íî âúïðåêè òîâà íå ñïèðàø äà ÷åòåø, äîêàòî íå çàñïèø íà áþðîòî, ïîëîæèë ãëàâà íà òàêà íåóäîáíèÿ çà ñïàíå ó÷åáíèê ïî èñòîðèÿ. Çàêúñàë ñè ñ ïàðèòå? Íóæäàåø ñå îò æèëèùå, íîâ àâòîìîáèë èëè ïðîñòî èñêàø äà ñå ïîãëåçèø? Å, íèå ùå òè ïîêà10

[close]

p. 11

æåì ïðåêèÿ ïúò êúì ùàñòèåòî. Íå ñå ïðèòåñíÿâàé, ñàìî ïîçâúíè. Ïðè íàñ... Ïðàâ, ñàìî ïî ñëèïîâå, ñúñ ñåíêè ïîä î÷èòå, òîé ñòîåøå ñðåä ðàçõâúðëÿíàòà ñè ñòàÿ è ñúñ ñëàáèòå ñè ðúöå òðåñêàâî íàáèðàøå íÿêàêúâ íîìåð íà òåëåôîíà ñè, à êðóøêàòà ìèãàøå ïî-òðåâîæíî è îò ìèíàëèÿ äåí. 11

[close]

p. 12

Íàöèîíàëåí ëèòåðàòóðåí êîíêóðñ “Ïåòÿ Äóáàðîâà” Ïúðâî ìÿñòî – ïðîçà Äåíèöà Ïåí÷åâà ÏÅÍ×ÅÂÀ, 17 ã. 164 ÃÏÈÅ “Ìèãåë äå Ñåðâàíòåñ”, ãð. Ñîôèÿ Êúì 16 ïàð÷åòà. Ïåòüî ìíîãî ÿ îáè÷à, Èêîíîìè÷íà. Ãîëÿìà, íî ñå èçÿæäà. Ïðîäóêòè: – 2 ïàêåòà áèñêâèòè “Ñëúíöå” Áèñêâèòèòå “Ñëúíöå” ñà íåãîëåìè, àïåòèòíè è õóáàâêè. Íåãîëÿìà, àïåòèòíà è õóáàâêà áåøå Ìàÿ â åäèíàäåñåòè êëàñ. Áåøå ñúùî òàêà êðúãëîëèêà, ñ óñóêàíà ïëèòêà ïî êîíòóðèòå íà ëèöåòî è òâúðäå åäðè ïîðè, êàòî ìàëêè äóï÷èöè. Ïàê êàòî áèñêâèòêà. Íå å ÷óäíî, ÷å ñå çàïîçíà ñ Ïåòüî òî÷íî â ñëàäêàðñêà ôàáðèêà. Èçïðàòèõà ÿ íà áðèãàäà òàì, àìà òî êàêâà òè áðèãàäà. Ôàáðèêàòà è áåç òîâà ñè èìàøå ðàáîòíèöè, ó÷åíè÷êèòå ñàìî ñå ìîòàåõà è ðàçâàëÿõà ìàøèíèòå. Îñâåí òîâà ñå òúï÷åõà ñúñ ñëàäêè, ðàçáèðà ñå. Íà åäíîòî ìîìè÷å íå ìó ïîíåñîõà, áåøå ÿëà øîêîëàäîâè áîíáîíè íàïðàâî îò ëåíòàòà. Öÿëàòà çàïî÷íà äà òðåïåðè, çàâè è ` ñå ñâÿò, çäðàâàòà ãè óïëàøè. Ìàÿ ñå ñëó÷è äà å íàé-áëèçî äî íåÿ, à Ïåòüî – ñ íàé-äîáúð ñëóõ çà âèêîâåòå èì. ×ðåâîóãîäíè÷êàòà ñå îïðàâè ñëåä íÿêîëêî ÷àñà. Äîòîãàâà áäÿõà íàä íåÿ è êàêòî áäÿõà Ïåòüî âçå ÷å ñè õàðåñà Ìàé÷åòî, Ìàé÷åòî ïúê âçå ÷å ñè õàðåñà Ïåòüî. Ñëåä íÿêîëêî ìåñåöà, âå÷å êàòî îôèöèàëíè ãàäæåòà, îòèäîõà íà ãîñòè íà íÿêàêâè ïðèÿòåëè. ßäîõà áèñêâèòè “Ñëúíöå” è ïðåêàëèõà ñ êîíÿêà. Íÿêîé âèêíà Ïåòüî è Ìàÿ äà ñå æåíåëè. Äðóã ïîäõâúðëè äàòà, 27 ìàé. È íà 27 ìàé Ïåòüî íà12

[close]

p. 13

èñòèíà ÿ ÷àêàøå. Òÿ íàèñòèíà òðúãíà ñ íåãî êàêòî ñè áåøå ïî êàðèðàí ïàíòàëîí è ñòàð ïóëîâåð, íàèñòèíà ñå õèëèõà ïî öåëèÿ ïúò äî ãðàæäàíñêîòî, íî âçåõà ÷å íàèñòèíà ñå îæåíèõà. Ïðåç öåëèÿ èì áðà÷åí æèâîò Ìàÿ íå ñåðâèðà êîíÿê ñ áèñêâèòè, ÷å áèñêâèòèòå ÿâíî ñà ëîøî ìåçå. – 1/2 ñòóäåí áÿë õëÿá Ïúðâèòå ãîäèíè æèâååõà íà ñåëî, áåøå èì ïî-åâòèíî òàêà. Íàåì íå ïëàùàõà, ÿäÿõà êàêâîòî èìàøå â ãðàäèíàòà, êóïóâàõà íÿêîé è äðóã ïàðöàë, áèëåò÷åòà äî ãðàäà è õëÿá. Àìà êàêúâ õëÿá. Ïåòüî õîäåøå äà ãî êóïóâà âñÿêà ñóòðèí, ïîíåæå áúðçî ñâúðøâàøå. Ïåêàðíàòà áåøå íàé-îáîðîòíîòî ìÿñòî â öÿëîòî ñåëî. Âàäåõà ñàìî òèïîâ è “Äîáðóäæà”, äèìÿù ñ õèëÿäè êàï÷èöè óþò. Êúñíî âå÷åð ïîä áÿëàòà âðàòè÷êà íà õëåáîïðîäàâíèöàòà ñå ïðîñâàøå ëåíòà ëóíåí ôëóîðåñöåíò, à îòâúòðå äîëèòàøå ñèìôîíèÿ îò ðàäîñòíè òðàêàíèÿ. Âðàòàòà ñòîåøå çàêëþ÷åíà öÿëà íîù. Àêî ùå è ÿäðåíà áîìáà äà èçáóõíåøå, âðàòà ùåøå äà ñè îñòàíå çàòâîðåíà. Ñêðèøíî íåùî áåøå ïðàâåíåòî íà õëÿá. Ìåñåõà è ïå÷àõà êàòî â áîìáîóáåæèùå – áåç ïðîçîðöè, áåç âðàòà. Âúòðå ñòàâàøå ñòðàøíî ãîðåùî è ðàáîòíè÷êèòå ñå îáëèâàõà â ïîò, îáà÷å òàÿ ïîò íå ñìúðäåøå, à óõàåøå íà áúäåù ñèìèä. Îòâàðÿõà äâåðèòå ñóòðèí, íî íå íà çàçîðÿâàíå, à ìàëêî ïî-êúñíî, êàòî ÷å íàðî÷íî èñêàõà äà ñòàíå îïàøêà. Êîãàòî óäàðåøå ÷àñúò, îò ãëúáèíèòå íà õëåáíàòà ïåùåðà èçâèðàøå ìèðèñ íà æèòî, íà ðåîòàí è íà êîðè÷êà. Àðîìàòèòå óäðÿõà ìíîæåñòâîòî íà òàëàçè. È åòî, òå ïëóâàõà â åäíî ìîðå îò õëÿá, íèêîé íå çíàåøå êîëêî êóïóâà è êàêâî êóïóâà, âàæíî áåøå ñàìî äà ñå îòúðâåø îò ðîñíèÿ ñóòðåøåí ñòóä è äà ñå øìóãíåø âúòðå, íà õëåáíî. Èçñèïâàõà öåëè øåïè ñòîòèíêè, ìàçíè îò äúëãî äúðæàíå â ðúêà. Äúðïàõà õëÿáà, ëàêîìÿõà ñå. Ïîñëå èçëèçàõà çàìàÿíè. Ïåòüî ìíîãî îáè÷àøå äà õîäè çà õëÿá. Ìàÿ ñè ñïîìíÿ áåçêðàéíè ïðîëåòíè óòðèíè, â êîèòî ñå å èçìúêâàë îò ëåãëîòî â òàëàñúìñêèÿ ÷àñ. Òÿ ñå ïðîáóæäà çà ìàëêî, ñúíåíà å îùå, 13

[close]

p. 14

Íàöèîíàëåí ëèòåðàòóðåí êîíêóðñ “Ïåòÿ Äóáàðîâà” âúçäóõúò èìà âêóñ íà èçìðúçíàëè öâåòÿ. Òîé å îáëå÷åí è ñå èçìúêâà îò ñòàè÷êàòà. Íåæíî íàìèãâàíå, ïîòðîïâàíå íà áðàâà, Ïåòüî ãî íÿìà. Ìàÿ ñè ñïîìíÿ êàê êàòî ìàëêà íå èñêàøå äà ñïè áåç ìàìà, à ìàìà ðàáîòåøå îòðàíî è õàéäå ñòèãà ìàëêàòà, íÿìà îò êàêâî äà ñå ñòðàõóâàø. Çàãúâà ñå ïðåçãëàâà. Îäåÿëîòî å ùèò ïðîòèâ êàðàêîíäæîëè. Çàâèâà ` è ñå ñâÿò, íå ` è äîñòèãà âúçäóõ. ×àðøàôèòå ñà íàñèòåíè ñúñ ñóòðåøíèÿ äúõ íà ñíîùíàòà ëþáîâ. Ìàÿ çàñïèâà ðÿçêî. Ñëåä íÿêîëêî ÷àñà òîé ùå ñå âúðíå ñ ÷åòèðè âå÷å ñòóäåíè õëÿáà. Òðè ùå ñà öåëè, åäèíèÿò – ñúâñåì ëèøåí îò êîðà è èçÿäåí äîïîëîâèíà. Èâàí÷î âñå íå óñïÿâà äà óñòîè íà òèõèÿ, õëåáåí øåïîò. Îñòàòúêúò îò ñóòðåøíàòà ìó ëàêîìèÿ ñëóæè ÷óäåñíî çà åâòèíè òîðòè÷êè êàòî òîðòà “Ìàÿ”. – ÷àøà è ïîëîâèíà çàõàð Îáåçàòåëíî äà ñå èçïîëçâàò òóìáåñòèòå ÷àåíè ÷àøêè íà äúíîòî íà øêàôà. Òå íå ñòàâàò çà íèùî äðóãî, îñâåí çà ìåðåíå íà ïðîäóêòè, ïîíåæå ñà ãîëåìè, à ñ äðåáíè äðúæêè è å òðóäíî äà ñå êðåïÿò. Ïúê è ïîëîâèíàòà ñà íàùúðáåíè. Íÿìà çàùî äà ïèå â òÿõ, êîãàòî èìàò òðè êîìïëåêòà çäðàâè, óäîáíè, îò ñúâåòñêè ïîðöåëàí. Æàë ` è å âñå ïàê äà ãè õâúðëÿ. Äåöàòà ãè äîìúêíàõà âåäíúæ – ñìà÷êàíà êóòèÿ ñ ïàíäåëêà îò îïëåòåíè ïàðöàëè. Ïîäàðúê çà ãîäèøíèíàòà íà ìàìà è òàòè. Ìàëêèÿò ñïåñòÿâàë öÿë ìåñåö. Êàêà ìó ñè ïðîäàëà êîëåêöèÿòà îò ñàëôåòêè. Ìàÿ èì õâúðëè íÿêîé è äðóã êðèòè÷åí ïîãëåä è íàé-ñåòíå ñå óñìèõíà âåäðî, ìàëêî íàñèëåíî. Ìàÿ íå ÿ áèâà ìíîãî ïî ÷óâñòâàòà. Ïåòüî îáà÷å ñå ïðîñúëçè êàòî ãè âèäÿ. Èçõâúðëÿíåòî íà ÷àøèòå áåøå áåçìúëâíî çàáðàíåíî. – ÷àøà ñ÷óêàíè îðåõè Çàä êîîïåðàöèÿòà, ìåæäó ãàðàæèòå ðàñòåøå îðåõ. Íåùàñòíî, èçòîðìîçåíî äúðâî. Çèìàòà ïîêðèòî ñúñ ñíÿã è ñêðåæ, íàïðàâî óäàâåíî â ñòóä. Ïðîëåòíî âðåìå ãî íàïàäàò äåöàòàêàòåðà÷è. Ëåòå ãî ñêóáÿò, çà äà ñè áîÿäèñâàò êîæèòå è äà èãðàÿò íà èíäèàíöè. Åñåíåñ ãî áðóëÿò äîêàòî íå ïóñíå è ïîñëåäíàòà ÿäêà. 14

[close]

p. 15

Ïåòüî ìíîãî ñå âúçãîðäÿ, êàòî ÷ó, ÷å ñèíúò ìó å èçìèñëèë ïî-íåæåí ìåòîä äà ñúáèðà îðåõè. Âìåñòî äà äðàïà ïî ñòâîëà è äà óäðÿ êëîíèòå, Ìàë÷î ñå ïîêà÷âàøå íà ïîêðèâà íà áëèçêèÿ ãàðàæ. Òàì ïàäàõà ìíîãî îðåõè, íî áåøå òðóäíî äà ñå äîñòèãíàò, çàùîòî ñàìî íÿêîé ìíîãî äðåáíè÷úê ìîæåøå äà ñå êà÷è. Íå òðàÿ äúëãî òîâà îòêðèòèå. Ìàÿ ïëúçâà î÷è ïî ñíèìêèòå íà âå÷å äâóìåòðîâèÿ Ìàë÷î. Íàñëàãàëà ãè å ïî ïåðâàçà íà êóõíÿòà â õðîíîëîãè÷åí ðåä, çàòîâà ñå è âèæäà êîëêî ðÿçêî å èçðàñíàë ñèíúò ` è ìåæäó äåñåòàòà è åäèíàäåñåòàòà ñè ãîäèíà. Ïåòüî ñúùî áåøå ìíîãî âèñîê. À Ìàÿ áåøå ìúíè÷êà, íî îòäàâíà áåøå ñâèêíàëà äà ñè êóïóâà îðåõè. – 4-5 ñóïåíè ëúæèöè êàêàî Ïåòüî èìàøå åäèí ïðèÿòåë, Ãåîðãè èëè Ãðèãîð, èëè Ãîðàí, æåíåí çà ïîëÿêèíÿ. Àãíåæêà áåøå ñðåäíî âèñîêà, ñ ãîëî, ìîìè÷åøêî ëèöå è ïóõêàâè íîçäðè. Ìàÿ íå ÿ ïîçíàâàøå íèêàê, íî ïîëÿêèíÿòà áåøå èçòî÷íèêúò èì íà èñòèíñêî êàêàî. Òúìíîêàôÿâî, ïëúòíî è ìàñëåíî êàêàî, â êîåòî äà çàðîâèø íîñ. Îáîæàâàøå ãî ñúùî êîëêîòî íåíàâèæäàøå ñèâîòî ñîöèàëèñòè÷åñêî – ïîâå÷å äîìàøåí ïðàõ, îòêîëêîòî áúäåù øîêîëàä. Åäíî ëÿòî áåøå îòêðèëà, ÷å ïîëÿêèíèòå íà åâèíèÿ ïëàæ ïðîäàâàò îò èñòèíñêîòî, íî íÿìàøå èäåÿ îòêúäå ãî âçèìàò. Ïåòüî ñúùî íÿìàøå èäåÿ. Ñàìî çíàåõà, ÷å å ðàçëè÷íî – íà ïèïàíå êàêàîâ äúõ, ïóñòèíåí ïÿñúê è âíîñíà ïóäðà. Ëúõà íà òðîïèê èëè íà íåùî ëþòî. Ñïåöèàëíî êàêàî. Âåäíúæ ñëåä êàòî ñå ñêàðàõà Èâàí÷î èçõâúð÷à îò êúùè è òÿ ñå ïîáúðêà îò ïðèòåñíåíèå. Âúðíà ñå ñëåä ÷àñ ñ ïëèê îò ñïåöèàëíîòî êàêàî è ñå âðúùàøå ñ íîâ âñåêè ñëåäâàù ïåòúê. Ñåòèë ñå áèë çà Àãíåæêà è õîäèë äà ÿ ïèòà. Ïîìîëèë ` è ñå, òÿ ìó äàëà. È çàïî÷íà òðàäèöèÿòà. Òàêúâ áåøå Ïåòüî, ìàëêî ìåê. Ïîäñìúð÷àøå íà òúæíèòå ôèëìè, ãëåçåøå äåöàòà, êóïóâàøå îáÿä íà íÿêîëêî áåçäîìíèöè... Ìàÿ âèíàãè ìó ñå å ïîäèãðàâàëà çà òîâà. Òèõè, ìèëè ïîäèãðàâêè. Êàòî ïëèê÷å êàêàî. 15

[close]

Comments

no comments yet