Ян Твардовски, "Време без сбогуване"

 
no ad

Embed or link this publication

Description

Избрана поезия и проза от Ян Твардовски, превод: Димитрина Лау-Буковска

Popular Pages


p. 1

ßí Òâàðäîâñêè ÂÐÅÌÅ ÁÅÇ ÑÁÎÃÓÂÀÍÅ èçáðàíà ïîåçèÿ è ïðîçà

[close]

p. 2

© Copyright by ks. Jan Twardowski, Aleksandra Iwanowska, © Czas bez po¿egnañ Œwiat Ksi¹¿ki Warszawa 2004 Bertelsmann Media, sp. z o.o. ul. Roso³a 10, 02-786, Warszawa © ÂÐÅÌÅ ÁÅÇ ÑÁÎÃÓÂÀÍÅ Èçáðàíà ïîåçèÿ è ïðîçà © Àâòîð: ßí Òâàðäîâñêè © Ïîäáîð è ïðåâîä îò ïîëñêè: Äèìèòðèíà Ëàó-Áóêîâñêà Áúëãàðñêà, ïúðâî èçäàíèå ISBN 978-954-471-023-1 Èçäàòåëñòâî ËÈÁÐÀ ÑÊÎÐÏ Áóðãàñ, 2007

[close]

p. 3

ßí Òâàðäîâñêè ÂÐÅÌÅ ÁÅÇ ÑÁÎÃÓÂÀÍÅ èçáðàíà ïîåçèÿ è ïðîçà Ïîäáîð è ïðåâîä îò ïîëñêè: Äèìèòðèíà Ëàó-Áóêîâñêà

[close]

p. 4

This publication has been funded by the Book Institute the ©POLAND Translation Program Êíèãàòà å èçäàäåíà ñ ôèíàíñîâàòà ïîäêðåïà íà ïðåâîäà÷åñêà ïðîãðàìà “POLAND” Áëàãîäàðèì íà ôîíäàöèÿ “RENOVABIS” è Êüîëíñêàòà Ìèòðîïîëèÿ çà ïîäêðåïàòà ïðè èçäàâàíåòî íà êíèãàòà

[close]

p. 5

Íåïîâòîðèìèÿò ßí Òâàðäîâñêè Êàòîëè÷åñêèÿò ñâåùåíèê ßí Òâàðäîâñêè å åäèí îò íàé-çàáåëåæèòåëíèòå ëèðèöè â ñúâðåìåííàòà ðåëèãèîçíà ïîåçèÿ. Òîé å ñðåä íàé-óâàæàâàíèòå è öåíåíè ïîëñêè ïîåòè, íî ëèðèêàòà íå å åäèíñòâåíàòà ôîðìà íà ëèòåðàòóðíîòî ìó òâîð÷åñòâî. Òî îáõâàùà åñåòà, ðàçìèñëè âúðõó Åâàíãåëèåòî, àíåêäîòè, à ñúùî ðàçêàçè è ñòèõîâå çà äåöà. Àâòîð å íà ìíîãî êíèãè, ïðåâåäåíè íà äåñåòêè åçèöè. Òâîðáèòå ìó - ñ ìåòàôèçè÷íî è ñúùåâðåìåííî ÷îâåøêî ñúäúðæàíèå, ïðîïèòè ñ äúëáîêà âÿðà â Áîãà è â ñëîâîòî, ñ âúçõèùåíèå êúì ñúòâîðåíèåòî è ÷óâñòâî çà õóìîð - ñà îáè÷àíè è ïîïóëÿðíè ñðåä âñè÷êè ïîêîëåíèÿ, îñîáåíî ñðåä ìëàäèòå. Âúïðåêè ôåíîìåíàëíàòà ìó ñêðîìíîñò, òîé îòäàâíà ñ îñíîâàíèå å ïðèçíàò êàòî ìîðàëåí è ëèòåðàòóðåí àâòîðèòåò. “Áúðçàéòå äà îáè÷àìå õîðàòà, òúé áúðçî ñè îòèâàò” - òîçè àôîðèçúì îò ñòèõîòâîðåíèåòî, ïîñâåòåíî íà ãîëÿìàòà ïîëñêà ïîåòåñà Àííà Êàìåíñêà, ñòàíà ñèíîíèì íà õóìàíèòàðíèÿ ïðèíöèï â æèâîòà. ßí Òâàðäîâñêè å ðîäåí íà 1 þíè 1915 ã. âúâ Âàðøàâà, êúäåòî çàâúðøâà ïðèðîäîìàòåìàòè÷åñêà ãèìíàçèÿ. Äåáþòèðà ïðåç 1935 ã. â ñðåäíîøêîëñêîòî ñïèñàíèå “Êóæíÿ ìëîäèõ” (Êîâà÷íèöà íà ìëàäèòå), â êîåòî äâå ãîäèíè å ðåäàêòîð. Ïúðâàòà ñè ñòèõîñáèðêà, “Çàâðúùàíåòî íà Àíäåðñåí”, ïóáëèêóâà ïðåç 1937 ã. Ñúùàòà ãîäèíà çàïî÷âà äà ñëåäâà ïîëñêà ôèëîëîãèÿ âúâ Âàðøàâñêèÿ óíèâåðñèòåò, íî ïðåç 1939 ã. ïðåêúñâà ïîðàäè èçáóõâàíåòî íà âîéíàòà. Ïðåç 1944 ã. ó÷àñòâà âúâ Âàðøàâñêîòî âúñòàíèå â ðåäîâåòå íà Àðìèÿ Êðàéîâà. Ïðåç 1945 ã. ïîñòúïâà â ïúðâèÿ òàåí êóðñ íà Äóõîâíàòà Ñåìèíàðèÿ âúâ Âàðøàâà è ñúùåâðåìåííî ïðîäúëæàâà ñëåäâàíåòî ñè ïî ïîëñêà ôèëîëîãèÿ, êîåòî çàâúðøâà ïðåç 1947 ã., à ñëåä åäíà ãîäèíà è Ñåìèíàðèÿòà. Íà 4 þëè 1948 ã. å ðúêîïîëîæåí çà ñâåùåíèê. Îòòîãàâà å âèêàðèé â ìíîãî õðàìîâå âúâ Âàðøàâà è îêîëíîñòèòå é, ó÷èòåë (ïðåôåêò) â íÿêîëêî ãèìíàçèè è ñïåöèàëíè ó÷èëèùà, à ñúùî äúëãîãîäèøåí ïðåïîäàâàòåë ïî ïîëñêà ëèòåðàòóðà âúâ Âèñøà5

[close]

p. 6

òà Ìèòðîïîëèòíà Äóõîâíà Ñåìèíàðèÿ âúâ Âàðøàâà. Îò 1959 ã. äî ñìúðòòà ñè (2006) å ðåêòîð íà âàðøàâñêèÿ õðàì íà Ñåñòðèòå Âèçèòêè. ßí Òâàðäîâñêè å óäîñòîåí ñ ìíîæåñòâî ïðåñòèæíè ïîëñêè è ÷óæäåñòðàííè íàãðàäè è îòëè÷èÿ, ìåæäó êîèòî ñà: íà Ïåí Êëóá (1980), íà ôîíäàöèÿòà “À. Þæèêîâñêè” (Íþ Éîðê 1985), íà Ìèíèñòúðà íà êóëòóðàòà (Âàðøàâà 1997), íà Ãîëÿìàòà Ôîíäàöèÿ íà Êóëòóðàòà (Âàðøàâà 2001), òèòëàòà Äîêòîð õîíîðèñ êàóçà íà Ëþáëèíñêèÿ óíèâåðñèòåò è äð. Àðãóìåíòàöèÿòà íà íàãðàäèòå íàé-äîáðå õàðàêòåðèçèðà çíà÷èìîñòòà íà òâîðáèòå ìó: “Çà öÿëîñòíî ïîåòè÷íî òâîð÷åñòâî, èçëú÷âàùî ÷îâåêîëþáèå è ðàäîñò îò æèâîòà ñ áëåñòÿùà ïðîñòîòà íà ôîðìàòà è äúëáî÷èíà íà õðèñòèÿíñêîòî ñúäúðæàíèå, òâîð÷åñòâî, êîåòî å ñðåä íàé-çàáåëåæèòåëíèòå ïîñòèæåíèÿ íà ïîëñêàòà ëèðèêà îò ÕÕ âåê” (Ôîíäàöèÿ “Â. è Í. Òóæàíñêè” Òîðîíòî 1995); “Çà íåãîâàòà ïîåçèÿ - èçêëþ÷èòåëíà â ñúâðåìåííàòà ëèòåðàòóðà, ïðîïèòà ñ äúëáîêî õóìàííà ìèñúë, âúçäåéñòâàùà íà âñåêè ÷îâåê, çà ôåíîìåíà íà ïîïóëÿðíîñòòà è îñîáåíî ñðåä ìëàäåæòà” ` (Èêàð 2000); “Çà öÿëîñòíî òâîð÷åñòâî è îñîáåíî çà ïîñòèãíàòèÿ çàáåëåæèòåëåí ñèíòåç ìåæäó êóëòóðàòà è ìèñòèêàòà âúâ âðåìå, êîãàòî òàçè âðúçêà å ñúçíàòåëíî ðàçêúñâàíà” (“Òîòóñ 2001”). Èìåòî íà ßí Òâàðäîâñêè íîñÿò äåñåòêè ïîëñêè ó÷èëèùà è îáðàçîâàòåëíî-âúçïèòàòåëíè öåíòðîâå. Ïî òâîðáèòå ìó âñå ïî-÷åñòî ñå ïðàâÿò ìëàäåæêè ðåöèòàòîðñêè, õóäîæåñòâåíè è ìóçèêàëíè êîíêóðñè. Òâîð÷åñòâîòî ìó å òåìà íà äîêòîðàíòóðè, ìàãèñòúðñêè è äèïëîìíè ðàáîòè â Ïîëøà è ÷óæáèíà, êàêòî è íà ìíîæåñòâî ìîíîãðàôèè. Äèìèòðèíà Ëàó-Áóêîâñêà 6

[close]

p. 7

Çà ìîèòå ñòèõîâå Ñòèõîâåòå ñà îùå åäèí íà÷èí äà ãîâîðèø ñ äðóãèÿ ÷îâåê - è ñúñ ñàìèÿ ñåáå ñè. Ñïîðåä íÿêîè, ÷îâåêúò, êîéòî ãè ñúçäàâà, èñêà äà èçðàçè ñîáñòâåíèòå ñè ïðåæèâÿâàíèÿ. Äàëè å ñàìî òîâà? Ñòðóâà ìè ñå, ÷å òîé òðÿáâà äà òúðñè èñòèíàòà, êîÿòî ãî íàäðàñòâà, êîÿòî ïîñòîÿííî ìó óáÿãâà. Òàçè èñòèíà å òîëêîâà îáøèðíà, ÷å âúïðåêè ìíîæåñòâîòî äîñåãàøíè ïðåêðàñíè ïîåòè, ïðîäúëæàâàò äà ñå ïîÿâÿâàò íîâè, ãîòîâè äà ïîëîæàò ñúùèòå óñèëèÿ. Ïîãúëíàò ñúì îò âÿðàòà, íî òàçè âÿðà íå å ñòàòè÷íà - ñïèðàíå, à íåïðåñòàíåí ñòðåìåæ äà îòêðèÿ òàéíàòà. Ïîãúëíàò ñúì îò æàæäàòà äà ïîçíàÿ äúëáèíèòå íà òàéíàòà, âúëíóâàùà âñè÷êè, êîèòî òúðñÿò îáÿñíåíèå íà ÷îâåøêèòå ñòðàõîâå, ÷èéòî êîðåí ñèãóðíî å â ÷óâñòâîòî çà ñàìîòíîñò èëè â òðåâîãàòà ïðåä ñúäáîâíîòî â íàøàòà ó÷àñò. Ìîæåì äà îäîáðèì ñâåòà, àêî ðàçáåðåì öåííîñòòà - äîðè ïîâå÷å - îáàÿíèåòî íà äðàìàòà, êîÿòî å ñúñòàâíà ÷àñò íà æèâîòà. Ìàêàð ÷å òîâà å òîëêîâà óäèâèòåëíî. Ìîæåì ñúùî òàêà äà ïðèåìåì ìíîãî äðóãè íåùà, êàòî íàïðèìåð ãîëÿìàòà ðàçíîðîäíîñò íà òèïîâåòå õîðà, êîèòî, âúïðåêè âñè÷êî, èìàò åäíà îáùà ïîòðåáíîñò - äà ïîçíàÿò òàéíàòà íà æèâîòà. Ïîçíàíèåòî ìîæå äà áúäå íàó÷íî, èíòåëåêòóàëíî, îñíîâàâàùî ñå íà ëîãè÷íîòî ìèñëåíå, íî ïîåçèÿòà, ñïîðåä ìåí, òúðñè èíòóèòèâíîòî ïîçíàíèå è çàòîâà ìîæå äà èçãëåæäà íåëîãè÷íà, à ñúùåâðåìåííî å èçóìèòåëíî òî÷íà. Çàùîòî òÿ èçâèðà îò âúîáðàæåíèåòî è ïîäñúçíàíèåòî, îò òàéíñòâåíèòå äúëáèíè íà ÷îâåêà. Ïîåçèÿòà óñïÿâà âåäíàãà äà ïîïàäíå â öåíòúðà, äà îáõâàíå öåëîñòòà. Ëþáîâòà íà ÷îâåêà å ïðåêðàñíà è âúëøåáíà. À çàùî ñå îïèòâàì äà ãîâîðÿ çà íåÿ ñ ïàðàäîêñè? Íàïðèìåð: “èìà òàêèâà, êîèòî ñå îáèêâàò çàâèíàãè è òúêìî çàòîâà íå ìîãàò äà áúäàò çàåäíî” èëè “ëþáîâòà å ñàìîòíîñò, ñâúðçâàùà íàé-áëèçêèòå”. Ìèñëÿ, ÷å âèíàãè îáè÷àìå òîâà, êîåòî å ïî-ãîëÿìî îò íàñ. Åòî - ïàê òàçè óáÿãâàùà íè 7

[close]

p. 8

èñòèíà. Îáêðúæàâàùèÿò ñâÿò ìå âúçõèùàâà ñúñ ñâîèòå öâåòîâå, çâóöè, àðîìàòè, ñ öÿëîòî ñè ðàçíîîáðàçèå. Âðúùàì ñå êúì ñòàðèÿ Ëèíåé, êîéòî å íàðåêúë ïî èìå æèâîòíèòå, ïòèöèòå è ðàñòåíèÿòà. Äúëãî è òúðïåëèâî èçó÷àâàì ïðèðîäàòà, ÷åòà êíèãè ïî ïðèðîäîçíàíèå. Ïðàâÿ õåðáàðèè. Äîêàòî õîðàòà ãîâîðÿò òîëêîâà ìíîãî çà ÷îâåêà, çà ðàçëè÷íî ðàçáèðàíèÿ õóìàíèçúì - àç âèæäàì êðàñîòàòà íà ñêîðåöà, àâëèãàòà, äèâèÿ çàåê, õðúòêàòà.  èçâåñòíàòà ñè ïîåìà Áåíüîâñêè Þëèóø Ñëîâàöêè ïèøå, ÷å Áîã å Áîã íà áóéíèòå êîíå, à íå íà ïúëçÿùèòå òâàðè, à àç ìèñëÿ, ÷å Òîé å Áîã è íà áðúìáàðèòå, ìðàâêèòå, êàëèíêèòå è æèãàâèöèòå. Òàêîâà âèæäàíå çà ïðèðîäàòà íå íè ëè ó÷è íà ñìèðåíèå? Òà íàëè åäíà è ñúùà ñâåòëèíà îãðÿâà è õîðàòà, è ùóðöèòå? Ñâåòúò íè å äàäåí êàòî ðåàëíîñò, à íå êàòî âúîáðàæàåìà äåéñòâèòåëíîñò. Òîé íå å ïëîä íà ïîìèñúë èëè ïîåòè÷íà ìåòàôîðà, à ñáîð îò ñúùåñòâóâàùè íåùà. Çàòîâà îáè÷àì äà íàçîâàâàì ïî èìå äúðâåòàòà, öâåòÿòà, êàìúíèòå. Äàëå÷ ñúì îò òàêà ïîïóëÿðíàòà äíåñ óïîòðåáà íà äóìèòå êàòî ñèìâîëè: ïòèöà, æèâîòíî, ðèáà, ëèñòî, öâåòå. Çàùîòî âèæäàì êúëâà÷à, êîñà, ùúðêåëà, ñëîíà, ïúñòúðâàòà, ðóæàòà, áîðñóêà, ñèïêàòà - êîíêðåòíèÿ, íå àíîíèìåí ñâÿò. Çíàÿ, ÷å ëèñòàòà íà áðÿñòà äðàùÿò, ÷å ñòúáëîòî íà åëäàòà å ÷åðâåíî, ÷å íîñúò íà ÷åðâåíóøêàòà å äåáåë, à íà ïàïóíÿêà - êðèâ, ÷å ïúñòúðâàòà å ñèâî-ñèíÿ, à áåëàäîíàòà - êàôÿâî-âèîëåòîâà. Óäèâåí ñúì è âúçõèòåí - êîëêî êðàñèâè è ïðè÷óäëèâè ñà âèäèìèÿò è íåâèäèìèÿò ñâÿò. Âèäèìîòî, îñåçàåìîòî íè äàâà âúçìîæíîñò äà îïðåäåëèì ãðàíèöèòå íà íåâåäîìîòî è íåïîçíàâàåìîòî. Áåç òàçè åäèíñòâåíà áëèçêà ìÿðêà çà ñâåòà íå áèõìå ìîãëè ñúùî äà çàáåëåæèì è ñõâàíåì íåãîâèòå íåóëîâèìè òàéíè. Çàòîâà ìå èíòåðåñóâà âñè÷êî: ïòèöèòå, öâåòÿòà, íàñåêîìèòå, êàìúíèòå. Âìåñòî çà êàòåäðàëèòå è ãîòèêàòà ïðåäïî÷èòàì äà ïèøà çà äúðâåòàòà, êîèòî èìàò â ñåáå ñè íåùî îò ñïîìåíà çà ðàÿ. Ñâåòúò íàèñòèíà å ÷óäåñåí... Òâîðåöúò íå ôîòîãðàôèðà äåéñòâèòåëíîñòòà. Ìèñëÿ, ÷å êîãàòî ãëåäà ïðèðîäàòà, íÿìà íóæäà äà ÿ àíàëèçèðà, òîé âèæäà íÿêîè åëåìåíòè â çàâèñèìîñò îò åìîöèèòå ñè. Ìîì÷åòî, äàâàùî ðîçà íà ëþáèìàòà ñè, íå ìèñëè, ÷å áîäëèòå è ñà íàðàíèëè íÿêîå íàñåêîìî. ` Áðîèì òî÷êèòå íà êàëèíêàòà - ñåäåì, ïåò èëè äâå, áåç äà çíàåì, ÷å òÿ å õèùíèê. Íî äàëè òîâà å ñàìî æåñòîêîñò?  ïðèðîäàòà ìîæåì äà çàáåëåæèì äîðè õóìîð. Î÷èòå íà çåëåíèÿ ùóðåö ñå íàìèðàò íà ïðåäíèòå ìó êðàêà, êîëèáðèòî ëåòè íàçàä, ñòúð÷èîïàøêàòà õîäè ñ ùðúêíàëà îïàøêà. À àç îáè÷àì õóìîðà íà äèñêðåòíàòà óñìèâêà, 8

[close]

p. 9

êîÿòî ñå ïîÿâÿâà, íàïðèìåð, ïðè íåî÷àêâàíî ñúïîñòàâÿíå íà íåùàòà. ×óæäè ìè ñà ðèòîðèêàòà, äèäàêòèêàòà è ïàòîñà. Îïèòâàì ñå äà ïèøà ñòèõîòâîðåíèÿ, êîèòî íå ñà ìàíèôåñòè. Ïî-äîáðå äà íå ïðèçîâàâàò êúì ïîêàÿíèå è îáðúùàíå êúì âÿðàòà. Íåêà ñúäúðæàíèåòî èì ñå ðåå â ïðîñòðàíñòâîòî íà äîâåðèåòî, íà ïëàìåííàòà îòêðèòîñò êúì æèâîòà è íåãîâîòî âñåêèäíåâèå. Íåêà âëèçàò â äèàëîã ñ âñÿêàêâè ðàçáèðàíèÿ. Ìèñëÿ ñè: êîé äðóã, àêî íå ïîåòúò, òðÿáâà äà áúäå ïðèÿòåë è íà âÿðâàùèòå, è íà íåâÿðâàùèòå. Äà òúðñè îíîâà, êîåòî ñâúðçâà, à íå ðàçäåëÿ. Ñàìî èñêðåíîñòòà íà ïðåæèâÿâàíåòî ìîæå äà ñáëèæàâà õîðàòà è ìîæå äà óáåæäàâà. Íå ïîíàñÿì èðîíè÷íàòà ãðèìàñà. Íèìà òÿ íå ïîäêîïàâà ñàìèÿ ôàêò, ÷å ÷îâåê ñúùåñòâóâà? Êàêòî ñïîìåíàõ, îáè÷àì õóìîðà.  íåãî âèæäàì ñâèäåòåëñòâî çà ñìèðåíèå, âúòðåøíà òîïëîòà è îïèò çà äèñòàíöèðàíå. Ñëó÷âà ñå äà ãî ðîäè íÿêîÿ ñòàðîìîäíà ðèìà. Çà ìåí íàé-ãîëÿìàòà äðàìà å äðàìàòà íà ñâîáîäíàòà âîëÿ íà ÷îâåêà, äðàìàòà íà èçáîðà ìåæäó äîáðîòî è çëîòî. Äðàìàòà íà ìîðàëíîñòòà. Êîëêî å óæàñÿâàùî, ÷å íå æèâîòíîòî, à ÷îâåêúò ìîæå äà óáèâà ñåáåïîäîáíè, äà îíåïðàâäàâà, äà ïðåäèçâèêâà âîéíè. Íî âñúùíîñò è â ñâåòà íà ïàäíàëèÿ ÷îâåê ìîæåì äà íàìåðèì ìíîãî æåðòâîãîòîâíîñò, îáè÷, äîáðîòà, ñúæàëåíèå. Òàì å íå ñàìî Îòåö Êîëáå, íî è ßíóø Êîð÷àê. Äîðè íà äðàìàòà ãëåäàì ñ î÷èòå íà äðåâíèòå, êîèòî íå ñà âèæäàëè â äðàìàòà òðàãåäèÿ íà îò÷àÿíèåòî, à íåïîíÿòíî äåéñòâèå. Òîãàâà ñúáèòèÿòà ñà èìàëè ïåðñïåêòèâíà äúëáî÷èíà, áèëè ñà ñèìâîë íà áåçêðàéíîñòòà è ñà ñî÷åëè òàéíàòà. Äðàìàòà å ìîãëà äà áúäå êàòàðçèñ, òðóäåí ïúò êúì äîáðîòî. Òîëêîâà ñå ãîâîðè äíåñ çà ïîêîëåíèÿòà íà òâîðöèòå, çà ïîêîëåíèåòî íà ìëàäèòå, íà ñðåäíèòå è ñòàðèòå. Ïîìíèì, ÷å ïðåç ïîçèòèâèçìà íà ñòàðîòî ïîêîëåíèå ñà ïðîòèâîïîñòàâÿëè ïîêîëåíèåòî íà ìëàäèòå. Íî òîãàâà ÷îâåøêèòå ïîêîëåíèÿ ñà áèëè ÷îâå÷íè, â áóêâàëíèÿ ñìèñúë íà äóìàòà. Äíåñ ïîêîëåíèÿòà ñå ñìåíÿò íåîáèêíîâåíî áúðçî. Âðúõëèòàò êàòî âúëíè. Íåðÿäêî òðàÿò ñàìî ïåò ãîäèíè. Êàçâà ñå íîâàòà èëè ñòàðàòà âúëíà. Îíåçè, êîèòî ñìÿòàò ñåáå ñè çà ïî-äîáðè îò êîëåãèòå ñè ñàìî çàùîòî ñà ïî-ìëàäè, êîâàò îðúæèå åäíè ñðåùó äðóãè - çíàÿò êîëêî áúðçî ùå ãè íàðåêàò ñòàðè. Òúé ÷å, íå ãëåäàì âúçðàñòòà íà àâòîðà - ÷åñòî ñðåùàì ìëàäåæêè ñòèõîâå ïèñàíè îò ñòàðè õîðà è ñòàð÷åñêè îò ìëàäè. Íå ñå ñòðàõóâàì îò òðàäèöèîííèòå ôîðìè. Íå ñëåäÿ êàêâè òå÷åíèÿ è òåíäåíöèè ñå ïîÿâÿâàò â ïîåçèÿòà. Ïèøà òàêà, êàêòî ìè äèêòóâà ìèñúëòà. Îòáëúñêâà ìå áëÿñêàâîòî íîâàòîðñòâî, öåëÿùî ñàìî äà ó÷óäè ÷è9

[close]

p. 10

òàòåëÿ. Ìèñëÿ, ÷å àâòîð, êîéòî óìåå èñêðåíî äà ñå óäèâëÿâà íà îáêðúæàâàùèÿ ãî ñâÿò, ìîæå íåïðåêúñíàòî äà îòêðèâà âå÷íèòå ìó òàéíè, íåçàâèñèìî îò òåæêàòà ãúðáèöà íà ãîäèíèòå ñè. * Ìíîãî ñúì áëàãîäàðåí íà òåçè, êîèòî ïèñàõà ðåöåíçèè è ñòàòèè çà ìîèòå ñòèõîòâîðåíèÿ. Àç ïîñòîÿííî ñå ó÷à îò òÿõ. Ñëó÷âàøå ñå, âñå ïàê, ÷å îáñúæäàéêè ñòèõîâåòå ìè, ïèøåõà çà äèàëåêòèêà, àíòèíîìèè, çà Ïàñêàë, Õåðàêëèò, Õåãåë è çà êîåêçèñòèðàùè ðåàëíîñòè. Áÿõ óæàñåí. Îòâîðèõ ìîÿ ñòèõîñáèðêà è ïîïàäíàõ íà òàêèâà ñòðîôè: “ñåäè ìèøëå è çà ìåçå èçïîâåäàëíÿòà ãðèçå”, “êîéòî ïîïèâêàòà ìè ñâèå, ðúêàòà ìó ùå ñå èçâèå”, “ñåñòðà Êîíñîëàòà ìúë÷è, çàùîòî õàïå è õâúð÷è”, “ðèñóâàõ äÿâîëà áåç ðîãà - áåøå æåíñêè” - è ñå óñïîêîèõ. 10

[close]

p. 11

Îò ñòèõ äî ñòèõ

[close]

p. 12



[close]

p. 13

Çàâðúùàíåòî íà Àíäåðñåí âúçãëàâíèöèòå íà çâåçäèòå äàëå÷íè áÿõà ïðîòåêëè è ïî ëèöåòî íà ÷åðíàòà íîù èìàøå âúçëè Àíäåðñåíå â òèøèíàòà õîðàòà ïàê ñå ñòåêîõà êúðøåéêè êëîíèòå âèñîêè íà ñúíèùàòà âúâ âîäîïàäà çåëåí íà äúðâåòàòà äîìúò ïðîãèçâàøå ïî êîðàáèòå ñå ëþøêàøå Äàíèÿ â Áàëòèêà ïúëåí ñúñ ñèí ëåä ðàçïëåòåíè êëàñîâå íà òúæíèòå ïðèêàçêè à íà î÷èòå èçëèøúêà è ëèïñàòà îòâîðåí ïðîçîðåö ñïîêîéñòâèå - êàìáàíèòå ïðèåìàõà ëóíàòà âúòðå òÿ ïàäàøå ñ âúæåòàòà â êëèñàðÿ êîéòî ãè ìèñëåøå çà êîñè è êîëåíè÷åøå íà íîùòà ÷åðíîòî ïúðõàíå õëàäèíàòà íà ðúöåòå òðúïêèòå ïî ïåðèëàòà ïðèñïàíîòî ïðèñòàíèùå ïî ôåíåðèòå ñå ñòè÷àøå âúâ âúëíèòå êîèòî ñå çúáåõà íà âåñëàòà òðåïòÿõà ñðåáúðíèòå ëúêîâå íà ìîñòîâåòå íàé-òúæíèòå õîðà íà ñúíÿ íàé-òúæíèòå õîðà íà ñúíÿ ñåíêèòå íîñåõà íà ðúöå äúëãèòå êîñè íà ìúðòâèòå ïëþùåíåòî íà ïëàùîâåòå ãè î÷åðòàâàøå îòäàëå÷ êúñåí çàëåç çàïàëâàøå ìà÷òèòå êàòî ôàêëè â ëèöàòà íà çàñïàëèòå ïî ãîòèêàòà íà îñòðîâúðõèòå âúëíè íå êîðàáè íå êîðàáè à ëàìïèîíè Áàëòèêà âèíàãè êëîíè íà ñåâåð ñ êîðàáèòå ïî-äúëáîêî îñâåòÿâà âîäàòà íàä ãðàäà ñòúðíèùåòî çëàòèñòî íà çâåçäèòå êàìáàíèòå-ïòèöè ñå áëúñêàò â êóëèòå â ãíåçäàòà íà ñúíÿ ñòàÿ ìàñà íîù â ïðîçîðöèòå òúé íèñêî 13

[close]

p. 14

íà ãàñíåùèòå ëàìïè â íîùòà ñâåòëèÿ âúçåë òåæêèòå ëèñòà íà âäèãíàòè êëåïà÷è â òàêîâà âðåìå äîéäå Àíäåðñåí ñïîêîéíèÿò ÷îâåê îò íàé-äàëå÷íèòå ñúíèùà î óñìèõíàòè î ðàçïëàêàíè ïî êîðàáèòå íà ëþøêàùà ñå Äàíèÿ 1937 * * * Îò ñâîåòî ñâåùåíè÷åñòâî ñå áîÿ, îò ñâîåòî ñâåùåíè÷åñòâî ñå òðåâîæà è ïðåä ñâåùåíè÷åñòâîòî â ïðúñòòà àç ïàäàì, è ïðåä ñâåùåíè÷åñòâîòî ñè êîëåíè÷à  þëñêàòà óòðèí - ñèãóðíî ñèâà çà äðóãèòå êîãàòî ìå ðúêîïîëàãàõà â ñâåùåíèê, íÿêàêâà îãðîìíà ìîù âíåçàïíî ñå çà÷åíà â ìåí Ïúòóâàì ñ äðóãèòå â òðàìâàÿ ïî óëèöàòà áÿãàì ñ äðóãèòå è âñå òàêà ñúì ñìàÿí îò òàéíàòà íà ìîÿòà äóøà [1948], 1959, 1986 14

[close]

p. 15

Êúì Èñóñ îò Âàðøàâñêàòà êàòåäðàëà Õðèñòå îò âàðøàâñêàòà êàòåäðàëà Õðèñòå ÷åðåí è ñðåáúðåí Ñòðàäàù - õâúðëè â ðúöåòå ìè ïîâå÷å áåçìúëâíà ñêðúá. Îùå åäíî ñòðàäàíèå îùå åäíà ðàçëúêà ñâåòëà ëàìïà íà ìàñàòà êàòî íàé-ìàëêîòî æèëèùå. Îùå ïî-ãîð÷èâà íåáëàãîäàðíîñò ñáîãóâàíå, çàâðúùàíå åïèòðàõèë òàêúâ ÷å è ëóíàòà çëàòíà äà ñå ïðåâúðæå. Àêî å ãîðà äà å øóìÿùà àêî ñà ðåêè äà ñà ïîðèâèñòè à ñúðöåòî íàïóê íà õîðàòà è íàèâíî è ÷èñòî. 1950 Ìîëáà çà äàðîâå Ìîëÿ çà äàðà íà ñúëçèòå è ñìåõà, Òåáå, ùî âúðõó ÷åðíèÿ êàìúê ìðàâêàòà ÷åðíà âèæäàø îò íåáåòî â íîù ïî-÷åðíà è îò ãðåõà. À íàêðàÿ - äàðè ìè çàáðàâà ãðîá â ñåëñêà åíîðèÿ - áúðçî ïîäìèíàâàí. 1951, 1998 15

[close]

Comments

no comments yet