gazeta november 2012

 

Embed or link this publication

Description

gazeta

Popular Pages


p. 1

ҚАЗАҚСТАН БІЛІМ ҚОҒАМЫ ЖОЛЫНДА МечТЫ СТАНОвяТСя явью ХХІ ҒАСЫР - БІЛІМ ҒАСЫРЫ МОДеРНиЗАция ОБРАЗОвАТеЛьНОй СфеРЫ в Лекции ПРеЗиДеНТА РеСПуБЛики кАЗАХСТАН Н.А. НАЗАРБАевА: «кАЗАХСТАН НА ПуТи к ОБщеСТву ЗНАНий». РАСшиРяя гРАНицЫ НАучНОгО СОТРуДНичеСТвА ОТАНДЫҚ ТАРиХТЫ ОҚЫТуДЫ ЖеТІЛДІРуге БАйЛАНЫСТЫ ЖұМЫС ТОБЫ ІСке кІРІСТІ иЗМеНеНие СОДеРЖАНия и фОРМАТА ПРеПОДАвАНия куРСА иСТОРии кАЗАХСТАНА киТАйСкие АРХеОЛОги СДеЛАЛи НОвОе ОТкРЫТие НОвОе ОТкРЫТие АНТРОПОЛОгОв ПОСТАвиЛО ПОД СОМНеНие СущеСТвующую ТеОРию О ПРОиСХОЖДеНии СОвРеМеННОгО чеЛОвекА МеРейТОй 1 3 4 6 8 9 10 11 12 ҚАЗАҚСТАН БІЛІМ ҚОҒАМЫ ЖОЛЫНДА Қазақстан республикасының президенті Н.Ә. Назарбаев Нұрсұлтан Назарбаев «Қазақстан білім қоғамы жолында» атты интерактивтік дәрісінде еліміздің табысты алға жылжуын жалғастыру үшін білім, ғылым, экономика және саясатта алда қандай жаңа міндеттер тұрғаны туралы өзінің ой-толғамдарын бөлісті. - 20 жылдық табысты және тұрақты даму барысында Қазақстан өзінің тарихи мақсаттарына қол жеткізді. Біздің халқымыздың тарихында бірінші рет қазақ даласында абсолютті халықаралық легитимдікті пайдаланатын мемлекет өмірге келді. Мойындалған мемлекеттік егемендік – кез келген халықтың орасан әрі аса қымбат ресурсы екенін айту керек, - деп атап өтті Нұрсұлтан Назарбаев. Мемлекет басшысы еліміздің үш таған - «білім-ғылыминновация» басқаратын постиндустриялық әлемге қадам басқанына тоқталды. БҰҰ жанындағы халықаралық ұйымдар, жетекші еуропалық көшбасшылар, көптеген белгілі экономистер мен саясаткерлер бүгінде Үшінші индустриялық революция тұжырымдамасын ресми түрде қабылдады. - Таяу жылдарда Үшінші индустиялық революция үшін жаңа инфрақұрылым құруда Интернет технология мен жаңартылған энергия көздері бірге пайдаланылады. «Энергетикалық Интер1

[close]

p. 2

ЖАңҒЫРТуДАН – ЖАСАМПАЗДЫҚҚА нет» миллиондаған адамдарға өз ресурсы, өндірістің факторы үйінде, кеңседе және зауытта таза ретінде қарастырамыз. Біз ұлтэнергия алуға және оны еркін тық білім жүйесін дәйектілікпен алмасуға мүмкіндік туғызады, - жаңғыртамыз, оны халықаралық деді Қазақстан Президенті. стандарттарға жақындатамыз, Нұрсұлтан Назарбаев ұлт- деді Қазақстан Президенті. тық білім жүйесін жаңарту, білім Қазақстан Президенті алу және жоғары технологияны Назарбаев Универсиетінің зиятдамыту мәселелеріне ерекше на- керлік-инновациялық әлеуеті зар аударды. одан әрі арта түсуі қажеттігін - Немқұрайлы қарауға бол- атап көрсетті. майтын тағы бір құндылық Назарбаев Университеті – білімге ұмтылу. Әлемдік са- зияткерлік-инновациялық класрапшылар білікті мамандардың терге айналуы тиіс. Үкіметке жетіспейтінін болжауда. Бол- халықаралық тәжірибені есжамдарға сәйкес, 2020 жылға кере отырып, онда арнайы Нұрсұлтан Назарбаев сөзінің соңында еліміздің жастарын жан-жақты болуға, спортпен шұғылдануға, өнерлі болуға, шетел тілдерін меңгеруге, отандық және әлемдік әдеби мұраны терең білуге шақырды. Президенттің интерактивтік дәрісі Қазақстан бойынша ғана емес, сонымен бірге Еуропаға, Азия мен Америкаға таратылды. Нұрсұлтан Назарбаев дәріс аяқталғаннан кейін еліміздің әр өңірі мен алыс шет елдердегі студенттер мен оқушылардың көптеген сауалына онлайн- қарай әлемдік еңбек нарығында тағы да жоғары білімді 40 миллион жұмысшының және кәсіптік-техникалық білімі бар 45 миллион маманның қажеттілігі туындайды. Бүгінде инженерлерге, дәрігерлерге, химиктерге, биологтерге, «нақты» және «жаратылыстану кәсіптері» бойынша мамандық иелеріне сұраныс басым. Жапония, Қытай, Оңтүстік Корея, Сингапур, Малайзия тәрізді елдерге қараңыздаршы, олар өздерінің идеясы мен технологиясын меңгерудегі шеберліктің, табандылық пен еңбектің арқасында табысқа жетуде. Сендердің білімдеріңнен еңбектеріңнің нәтижесі көрінеді. Сендер неғұрлым көп еңбектеніп, білімді өздігінен жетілдірсеңдер, соғұрлым дүниені тани түсесіңдер. Біз білімді мемлекеттің экономикалық 2 экономикалық аймақ құру мәселесін пысықтауды тапсырамын. Индустриялық жоғары технологиялық алаң құру жөніндегі жұмысты жандандыру қажет. «Қазатомпром» және «Қазғарыш» ұлттық компаниялары бүгінде Университетпен бірлесіп, оның жанынан күн энергетикасы, ғарыштық технологиялар жөнінде ғылымиөндірістік орталықтар құруда. Үкіметке және «СамұрықҚазына» қорына университеттің маңына жоғары технологиялық өндірістер мен ұлттық компаниялардың салалық ғылыми-зерттеу институттарын орналастыру жөнінде нақты жоспар әзірлеуді тапсырамын. Қазақстанда жұмыс істейтін шетелдік компаниялар да бұл жобадан тыс қалмауға тиіс, деді Мемлекет басшысы. режимінде жауап берді, сондайақ университет жанындағы Білім мектебін ашты. Назарбаев Университеті Мемлекет басшысының бастамасы бойынша елімізде жоғары білікті кәсіби мамандар даярлау, сондай-ақ отандық ғылыми зерттеулер мен әзірлемелерді дамыту жөніндегі таңдаулы оқу орны ретінде құрылды. Бүгінде оқу орны әлемнің ең үздік университеттерінің рейтингінен орын алған жетекші жоғары оқу орындарымен тығыз байланыс орнатқан. Университетте университет жанында даярлық орталығы, 18 мамандық бойынша бакалавриат бағдарламасын қамтитын үш мектеп, үш жоғары мектеп және 4 ғылыми орталық жұмыс істейді. Қазіргі уақытта университетте 1477 студент білім алады.

[close]

p. 3

ОТ МОДеРНиЗАции к СОЗиДАНию МечТЫ СТАНОвяТСя явью его распространение на всю систему профтехобразования. Холдинг стал оператором создания колледжей мирового уровня, на которых Нурсултан Абишевич акцентировал внимание в лекции, и межрегиональных центров подготовки, на его базе внедряется корпоративная система управления. Для распространения мирового опыта на всю систему ТиПО в каждом регионе определены колледжи – партнеры холдинга. Еще один важнейший механизм развития ТиПО – новая система управления, также созданная по поручению Президента страны. В нее входят Национальный совет, 14 отраслевых и 16 региональных советов по подготовке кадров с самым активным участием бизнеса. С участием работодателей и при поддержке Всемирного банка начата разработка принципиально новых для нас профессиональных стандартов подготовки специалистов по международным требованиям. Это обеспечит совершенно новый уровень востребованности и конкурентоспособности выпускников ТиПО, престиж данного уровня образования. С текущего года начато внедрение дуальной системы профессионального обучения. Такая система, когда большую часть учебы студент проводит не в учебной организации, а на производстве, хорошо зарекомендовала себя в Германии и других странах мира. Сейчас элементы дуальной системы уже внедрены в 96 колледжах, системное же внедрение организуется нами через базовые предприятия ФНБ «Самрук-Казына». Вся эта большая работа дала и еще один важный результат – удалось изменить менталитет промышленных компаний и отраслевых министерств, они наконец-то повернулись лицом к развитию ТиПО. И в этом союзе залог эффективной реализации поручений Главы государства. В высшем образовании главным ориентиром выступает Назарбаев Университет. Уже определены конкретные механизмы трансляции его опыта на другие вузы страны. Во-первых, это предоставление вузам автономности и академической свободы. Оно поэтапно начнется с 2013 года. Но ряд нововведений, обеспечивающих автономность, уже задействован. В их числе внедрение корпоративного управления и создание в четырех университетах наблюдательных советов с законодательно установленными полномочиями, переход от государственной аттестации к независимой аккредитации вузов, для чего создан Национальный реестр аккредитационных агентств в составе 2 казахстанских и 4 зарубежных агентств из США, Германии и Австрии. Во-вторых, запущена подготовка полиязычных кадров – уже с 1 сентября в 32 вузах открыты спецотделения с контингентом обучающихся более 5,5 тыс. человек. В результате уже через 4 года мы будем получать не только конкурентоспособных полиязычных специалистов, но и педагогов для массового внедрения полиязычия на всех уровнях образования. В-третьих, для системного усиления вклада вузов в индустриальноинновационное развитие определены 10 инновационно ориентированных университетов, где развитие науки и трансформация ее результатов в инновации с участием талантливой молодежи становятся важнейшей задачей и будут целенаправленно поддерживаться министерством. Для достижения масштабных целей, поставленных Президентом страны в лекции, в системе образования есть полное их понимание, значительный задел, необходимые ресурсы и механизмы. Главное сейчас – эффективно развернуть данный потенциал и обеспечить выполнение всех поручений Главы государства, формирование целостной казахстанской модели инновационного образования. В целом же хочу подчеркнуть, что лекция Главы государства – рубежный фактор нового развития сферы образования, к ее анализу мы будем возвращаться еще не раз. И педагогический корпус страны приложит все силы к достижению поставленных Главой государства очень непростых, но высоких целей. // Казахстанская правда, 7 сентября.- 2012 г. (краткие выдержки из статьи) Бакытжан ЖУМАГУЛОВ, министр образования и науки Республики Казахстан Лекция Президента Республики Казахстан Нурсултана Абишевича Назарбаева «Казахстан на пути к обществу знаний» стала, безусловно, одним из важнейших политических событий. Ее слушали миллионы школьников, студентов, их родители и педагоги во всех регионах страны. Думаю, не ошибусь, если скажу, что фундаментальные положения лекции затронули интересы, миропонимание и душу подавляющего большинства казахстанцев. Главное для нас в том, что в лекции базовый акцент ставится на развитии стремления к знаниям, постановке очень важных задач для системы образования Казахстана. Одним из ключевых положений является тезис о том, что молодые казахстанцы должны стать профессионалами, востребованными в любом уголке земного шара и способными обеспечить Казахстану в XXI веке развитие успеха и благополучия. В техническом и профессиональном образовании реализацию выдвинутых Главой государства задач мы базируем на создании системной точки роста – холдинга «Кәсіпқор». Он уже нацелен на функции, аналогичные тем, которые выполняют Назарбаев Интеллектуальные школы и Назарбаев Университет в своих сегментах образования. Это аккумуляция мирового опыта и 3

[close]

p. 4

ЖАңҒЫРТуДАН – ЖАСАМПАЗДЫҚҚА ХХІ ҒАСЫР - БІЛІМ ҒАСЫРЫ верситет Қазақстанның келбетін өзгертетін ХХІ ғасырдағы ғалым-мамандар буынын – жаңа элитаны даярлауды іске асырады. Француз тілінде «элита» сөзі – қоғамның белгілі бір бөлігін құрайтын топтың ең көрнекті таңдаулы өкілдері» деген мағынада айтылады. Қоғамның осындай таңдаулы өкілдерін, яғни жаңа элита өкілдерін Назарбаев Университеті қабырғасында оқытып шығару – елімізді әлемдік деңгейге көтеру мақсатынан туындайды. 2010 жылы негізі қаланған Назарбаев Университетінің даму стратегиясы - әлемдегі үздік 30 университеттің қатарына кіретін жетекші жоғары оқу орындарымен ынтымақтастықты дамытуға бағытталған. Мемлекет басшысының ұйғарымымен университетке 500 білім гранты бөлінген болатын. Дәріс материалында «...бүгінде мұнда 1500ден астам студенттің білім алып жатқаны, осы жылы конкурс бір орынға 10-нан астам адамды құрағаны» айтылды. Университет студенттері алдымен Foundaion бағдарламасымен бір жылдық курсты оқиды екен. Бұл бағдарламаның мақсаты - Назарбаев Университетінің студенттерін халықаралық стандарттарға сәйкес толық жоғары білім алуға дайындау. Осы курсты бітіргеннен кейін студенттер таңдаған мамандығына сәйкес 2 - 4 курс аралығында негізгі пәндер бойынша (бакалавриат) оқиды. Университетте 3 мектеп: Әлеуметтік және гуманитарлық ғылымдар (серіктесі Висконсин Мэдисон университеті, АҚШ), Инженерия (серіктесі – Лондон университеттік колледжі, Ұлыбритания), ғылым және технологиялар (серіктесі – Карнеги Меллон университетінің Ай-Карнеги бөлімшесі, АҚШ) және 4 ғылыми орталық: Энергетикалық зерттеулер орталығы, Халықаралық пәнаралық инструменталдық орталық, Өмір туралы ғылыми орталық, Білім беру саясаты орталығы бар. Студенттерге әлемнің түкпір-түкпірінен келген 40-тан астам оқытушылар дәріс оқиды. Солардың қатарында АҚШ, Канада, Ресей, Ұлыбритания, Түркия, Австралия, Қытай, Сингапур, Армения, Малайзия, Италия және т.б. мемлекеттер бар. Мұны тізбектеп айтуымыздың себебі, Назарбаев Университетімен Мемлекет тарихы институты әріптестік байланыс орнатқан. Университеттің жетекші оқытушылары тарих ғылымының докторы, профессор Даниэль Росс (АҚШ), саяси ғылымдарының докторлары Алексей Трошев (Канада) және Карес Шенк (АҚШ), тарих профессоры Стивен Уиткрофтпен (Австралия) әртүрлі деңгейде кездесулер ұйымдастырылды, шетелдік әріптестермен өзара тәжірибе алмасу жалғасын табуда. Болашақта гуманитарлық және әлеуметтік ғылымдар саласы бойынша бірлескен ғылыми жобалар жасау ойымызда бар. Осы тұста Университет ректоры Шиего Катсу (Shigeo Katsu) туралы бірер сөз. Ол Токио университетінің «халықаралық қатынастар және экономика» мамандығы бойынша бакалавриат дәрежесін алған. Сол университеттің аспирантурасын (экономика тарихы докторы) және Венада Дипломатиялық академияны («халықаралық экономика және халықаралық қатынастар» Күлпаш ІЛИЯСОВА, тарих ғылымдарының кандидаты, доцент Жуырда Назарбаев Университетінде Қазақстан Республикасының Президенті «Қазақстан білім қоғамы жолында» деп аталатын интерактивті дәрісін оқыды ( 5 қыркүйек, 2012 ж.). Оның бұған дейінгі дәрістері Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия Ұлттық Университетінде (мамыр, 2006 ж.), әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық Университетінде (қазан, 2009 ж.), Назарбаев Университетінде (7 желтоқсан, 2010 ж.) оқылған болатын. Елбасы осы жолғы дәрісін оқуға Назарбаев Университетін таңдауы тегін емес. Өйткені, оны ашуға өзі тікелей мұрындық болды, ерекше үлгідегі халықаралық Назарбаев Университетінің басқа университеттерден айырмашылығы да жоқ емес. «Жаңа оқу орнында әлемнің үздік профессорлары сабақ береді. Бұл Университетті бітіргендер бізде де, шетелде де қолданылатын диплом алып шығады». Сондықтан бұл университеттің студенттеріне артылар үміт те ерекше. Елбасы нақты атап көрсеткендей, Уни4

[close]

p. 5

ОТ МОДеРНиЗАции к СОЗиДАНию мамандығы бойынша) бітірген. Жапон тілін қосқанда 7 тілді игерген. 2010 жылы 6 желтоқсанда Қазақстан Републикасының Президенті Н.Ә. Назарбаевтың Жарлығымен «Назарбаев Университеті» коммерциялық емес акционерлік қоғамының ректоры (президенті) болып тағайындалған. Университетте шетелдік оқытушылармен қатар отандық 5 оқытушы қызмет жасайды. Білім және ғылым жүйесіндегі осындай жетістіктерге жету тәуелсіздік алғаннан кейін ғана мүмкін болды. Соған орай Елбасы өзінің дәрісінде «Танылған мемлекеттік егемендік – бұл аса зор және аса қымбат ресурс екенін айтуға тиіспін, - дей келіп, - осы жылдар бедерінде еліміз осы егемендік пен саяси салмақты жеңіп алу және мойындату үшін жұмыс істеді. 20 жыл өткенде мақсат орындалды. Тәуелсіздік жылдарында, яғни тек бір ұрпақ шеңберінде, Қазақстан дамушы елден табыс деңгейі орташа және экономикасы өсу үстіндегі елге айналғанын» баса айтты. Аталған дәрісте Елбасы білім беруде, ғылымда, экономика мен саясатта жаңадан не істеуіміз керектігі туралы ойларымен бөлісті. Оның мазмұны студент жастарға бағытталды. Дәрісте Қазақстанды әлемдік деңгейге көтеру мәселелері қозғалып, негізгі идеялар жаңғыртылды. «Заманауи әлемде елдің қуаты ең алдымен азаматтарының білімімен өлшенетінін» алға тартқан Елбасы, Назарбаев Университетінде «... 70 шақты ғылыми-техникалық жоба жүзеге асырылып жатса, жыл соңына дейін олардың саны 100-ге дейін өседі. Әлемнің беделді ғылыми басылымдарында ғылыми еңбектер жарық көріп жатыр. Қазірдің өзінде өнертапқыштық үшін 4 патент алынған. Біз университетті әрі қарай дамыта беретін боламыз. Бүгінге біз Білім беру мектебін ашамыз. Жыл соңына дейін Бизнес мектебі мен Мемлекеттік саясат мектебін ашуды жоспарлап отырмыз. Біз Медициналық және Тау-кен мектептерін ашатын күн де алыс емес. Мұнда, университеттік білім беру көшбасшысының қабырғасында, еліміздің жаңа болашағы, мемлекетіміздің жаңа элитасы дүниеге келіп жатқанын» атап өтті. «Кітап – білім бұлағы» демекші, Елбасы жастарды кітапты неғұрлым көп оқуға шақырды. Сонымен қатар білім және ғылым жүйесін заманауи әдістермен жетілдіруге баса көңіл бөлді. Инновациялық білім беру технологиялары, электронды оқыту мәселелері де назардан тыс қалмады. Өйткені, бұрын айтылғандай электрондық жүйе – білім берудің барлық деңгейінде білім алушының тұратын және оқитын жеріне қарамастан, сапалы білім алуға қол жеткізуді арттыра түспек. Басқаша айтқанда, ұлттың ой-санасын, үздіксіз білім алуды дамытуға жаңа мүмкіндік береді. Елбасының дәрісі терең мазмұнды, әрі әлемдік деңгейдегі ауқымды мәселелерді қамтуымен ерекшеленді. Дәріс соңында еліміздің Президенті Н.Ә. Назарбаев студентжастарға «ауырдың үстімен, жеңілдің астымен» тіршілік жасаудың бізге жат қылық екенін ескертіп, біздің қоғамда адал еңбекті терең біліммен ұштастырған ғана табысқа жете алатынын қаперден шығармаған абзал» - дей келіп, - жастарға «... беталысы күнде өзгерген алмағайып дүниеде адамзат үшін ешқашан өзгермеген, өзгермейтін темірқазықтар бар. Ол – білім! Ол – еңбек!» деген ұранды тастады. Қай кезеңде болмасын, сапалы білім – табанды еңбектің, талмай іздену мен оқудың нәтижесінде алынатыны анық. Елбасының Жалпыға Ортақ Еңбек Қоғамы идеясының түпкі мақсаты да, осыдан туындайды. Еңбек, еңбек және тағы да еңбек. Мына заманда әрбір адам тіршілік үшін тер төгіп, әрекет етпесе еңбегінің жемісін көруі екіталай. Елбасы нақты атап өткендей, адал еңбек пен терең білімді ұштастыру арқылы ғана табысқа жетуге болады. 5

[close]

p. 6

ЖАңҒЫРТуДАН – ЖАСАМПАЗДЫҚҚА МОДеРНиЗАция ОБРАЗОвАТеЛьНОй СфеРЫ в Лекции ПРеЗиДеНТА РеСПуБЛики кАЗАХСТАН Н.А. НАЗАРБАевА: «кАЗАХСТАН НА ПуТи к ОБщеСТву ЗНАНий». ми индустриального развития страны. «Новая экономика и новая жизнь в XXI веке основана на знаниях и на науке, только так мы можем развиваться и сохранить темпы роста нашей экономики». Главным фактором формирования и развития инновационной экономики и экономики знаний, как следующего высшего этапа развития, является человеческий капитал. Неоценимые преимущества в создании стабильных условий для роста качества жизни, создания и развития экономики знаний, информационного общества, развития гражданского общества имеют страны с накопленным качественным человеческим капиталом. То есть страны с образованным, здоровым и оптимистичным населением, конкурентоспособными профессионалами мирового уровня во всех видах экономической деятельности, в образовании, науке, в управлении и других сферах. Подготовка профессионалов мирового уровня – задача современного дня. Характеризуя современные тенденции в образовании, Глава государства сказал: «На современном этапе в Казахстане заложены основы для формирования целостной казахстанской модели инновационного образования, эффективно интегрирующей все уровни обучения – от детского сада до высшего образования и науки. Только за два последних года в научнообразовательной сфере внедрено свыше 40 принципиальных нововведений. В их числе - создание единой вертикали централизованного контроля качества образования, введение подушевого финансирования, внедрение новой модели полиязычного образования, создание новых механизмов взаимодействия с обществом и работодателями». Модернизационные процессы происходящие на современном этапе во всех сферах жизнедеятельности нашего государства, затронули сферу образования и науки. Отечественные вузы осуществляют свою деятельность на основе новых инновационных технологий, государством прилагаются значительные усилия, вкладываются немалые бюджетные средства для подготовки специалистов способных работать в условиях жесткой конкурентной среды, стремящихся воплотить в жизнь амбициозные планы суверенного Казахстана, особая роль в подготовке профессиональных кадров принадлежит высшим учебным заведениям: «Успешные университеты, это в первую очередь те ВУЗы, которые имеют статус автономности, академической свободы и ориентированы на научноисследовательскую деятельность», - подчеркнул Глава государства. К примеру, только в столичном городе действует более десяти вузов, среди них ЕНУ имени Л.Н. Гумилева, Казахский аграрно-технический университет имени С. Сейфуллина, Казахский национальный университет искусств и флагман отечественного образования Сауле БАГдАтОВА, кандидат исторических наук В Послании Президента Республики Казахстан – Лидера Нации Н.А. Назарбаева народу Казахстана: «Социальноэкономическая модернизация – главный вектор развития Казахстана» (январь, 2012 г.), в докладе «Социальная модернизация Казахстана: двадцать шагов к Обществу Всеобщего Труда» (10.07.2012), в Лекции Президента: «Казахстан на пути к обществу знаний» (5.09.2012), прослеживается особое внимание Главы государства к вопросам образования, просвещения, к учреждениям образования, в которых формируются будущие строители суверенного государства. Новые тенденции в развитии системы высшего образования определены в лекции Президента Республики Казахстан Н.А. Назарбаева: «Казахстан на пути к обществу знаний». Модернизация образовательной сферы, отметил Президент, неразрывно связана с задача6

[close]

p. 7

Назарбаев Университет. Создание Назарбаев Университета, вуза глобального уровня отражает стремление независимого Казахстана к интеграции, укреплению сотрудничества с крупнейшими образовательными центрами США, Европы и Азии. Под строительство университета было выделено 122 тысячи квадратных метров. Сформирован профессорский и лаборантский состав вуза. Функционирует совет директоров, возглавляемый премьер-министром Казахстана. Определена стратегия развития вуза до 2012 года. Партнерами Нового университета Астаны выступают такие зарубежные вузы, как университеты Лондона, Гарварда, Дьюка, Карнеги, Висконсина-Мэдисон, Питсбурга, Пенсильвании, Сингапура, Национальной лаборатории Беркли. С учетом их опыта формируется деятельность университета во главе с Генеральным директором Шидео Катцу. Необходимо отметить, что почти для всех государств мира характерно наличие элитарных учебных заведений, являющихся кузницей кадров для современной научной, политической и управленческой элиты государства. К примеру, это Токийский университет Васэда, известный как своего рода «стартовая площадка» для японских политиков, семь японских премьер-министров послевоенного периода закончили именно Университет Васэда: Среди последних десяти премьер-министров Японии, выпускниками этого университета являются пятеро. Целая плеяда блестящих деятелей науки, литературы, искусства вышли из Оксфорда, здесь преподавали Кристофер Рен, Джон Толкин, Льюис Кэр- ОТ МОДеРНиЗАции к СОЗиДАНию ролл, учились Роджер Бэкон и нологичной площадки. НаМаргарет Тэтчер. Оксфорд за- циональные компании «Казакончили 25 британских премьер- томпром» и «Казкосмос» уже министров. создают рядом с Университетом Среди людей, так или ина- научно-производственные ценче связанных с Кембриджским тры по солнечной энергетике, университетом, более 80 Нобе- космическим технологиям. Пралевских лауреатов - по этому вительству и «Самрук-Казына» показателю он занимает одно поручено разработать конкретиз первых мест среди высших ные планы по дальнейшему разучебных заведений мира. мещению вокруг университета В независимом Казахстане высокотехнологичных произособые надежды возлагаются водств и отраслевых научнона студентов Назарбаев Универ- исследовательских институтов ситета. Как отметил Президент: национальных компаний. «Здесь, в стенах лидера универЗарубежные компании, раситетского образования, рожда- ботающие в Казахстане, также ется новое будущее страны, но- не должны быть в стороне от вая элита нашего государства. этого проекта. Те, кому предстоит развивать Третье. Для устойчивого Казахстан в XXI веке, обеспечи- развития кластера в долгосрочвая казахстанцам мир и уверен- ной перспективе необходимо ное процветание». выделить дополнительные плоВ настоящее время в веду- щади для Университета. щем вузе Казахстана, Четвертое. Необходимо акНазарбаев Университете обу- тивизировать сотрудничество чается 1500 студентов, по про- науки и бизнеса. грамме Foundation и бакалавПятое. Следует приступить риата. Обучение по программам к созданию таких элементов бакалавриата ведут сегодня инновационной инфраструкШкола инженерии, Школа наук туры, как технопарк, бизнеси технологий, а также Школа гу- инкубатор, центр коммерциалиманитарных и социальных наук, зации и трансферта технологий, открылась Школа образования. венчурных фондов. До конца 2012 года, отметил Слушателями лекции ПреГлава государства, планирует- зидента были не только стуся открытие Школы бизнеса и денты столицы, выступление Школы государственной поли- Главы государства транслиротики. «Назарбаев Университет валось в региональных и зарудолжен стать интеллектуально- бежных учебных заведениях. инновационным кластером», Напутственным словом для подчеркнул Президент в своей студенческой молодежи стали лекции. Для осуществления следующие слова Президента: планируемого, необходимо ре- «Полученные вами знания слушение пяти стратегических за- жат лишь стартовым капиталом, дач. вам нужно непрерывно работать Первое. С учетом между- над собой, повышать свое обнародного опыта проработать разование и профессиональные вопрос создания при нём специ- компетенции». альной экономической зоны. Второе. Следует активизировать работу по созданию индустриальной высокотех7

[close]

p. 8

иНСТиТуТ ЖАңАЛЫҚТАРЫ РАСшиРяя гРАНицЫ НАучНОгО СОТРуДНичеСТвА 6 сентября 2012 года директор Института, доктор исторических наук, профессор Б.Г. Аяган встретился с известным ученым, профессором Университета Мельбурна С. Уиткрофтом. С сентября текущего года С. Уиткрофт преподает в Назарбаев Университете. Помимо преподавания у именитого ученого очень большие планы на научно-исследовательские работы в Казахстане. На встрече были обсуждены вопросы дальнейшего сотрудничества со Школой Социальных и Гуманитарных наук Назарбаев Университета, перспективы совместных научных проектов, расширение границ международного сотрудничества, проведение совместных конференций, круглых столов, лекций. Как отметил профессор С. Уиткрофт, в международную команду именитых ученых, куда входят В. Кондрашин, Сбигнев Войновски, Стивен Уиткрофт и Мейрамгуль Кусаинова, которые преподают в Назарбаев Университете. Поистине теплый прием, а самое главное – огромная заинтересованность в методологии исследования истории Казахстана и методике преподавания вылились в двухчасовой диалог. Многочисленные вопросы с обеих сторон говорили о том, что у ученых очень много точек соприкосновения, а самое главное – конкретные идеи и предложения по дальнейшему сотрудничеству. Уже вошедшие в традицию Института встречи с зарубеж- Мадина АнАфИнОВА, начальник отдела евразийства и сравнительных политических исследований Ставшие уже традиционными встречи с видными зарубежными учеными в стенах Института истории государства, расширяют границы научных познаний как молодых, так и опытных ученых, и вносят свежие идеи, которые непременно воплощаются в совместных проектах. Настоящий научный десант высадился 18 сентября 2012 года в Назарбаев Университете. По приглашению Школы Гуманитарных и социальных наук на встречу с коллегамипреподавателями приехали 12 докторов и кандидатов наук Института КН МОН РК во главе с директором, д.и.н., профессором Б. Аяганом. В этом году состав преподавателей Школы обновился, во главе с деканом, доктором политологии, профессором Джоном Уитти. На встрече присутствовали историки-ученые из Америки, Австралии и Казахстана Сэмюэл Нёрст, Дэниелл Росс, 8 Ш. Фицпатрик, С. Кульчицкий, Н. Пианчиолло и др., с которыми он ведет тесное сотрудничество, хотел бы включить и видных казахстанских ученых, а именно профессора Б.Г. Аягана. В свою очередь, профессор Б. Аяган выступил с рядом инициатив по совместному взаимовыгодному сотрудничеству: проведение совместных лекций по истории Казахстана в вузах республики, работа в архивах, осуществление совместных англоязычных проектов. В конце встречи С. Уиткрофт отметил, что, к сожалению, в библиотеке Назарбаев Университета мало книг казахстанских ученых. В ответ Б.Г. Аяган преподнес в подарок для библиотеки Университета книги, написанные учеными Института истории государства. ными учеными преследуют прагматические цели. В первую очередь налаживание взаимообмена и взаимообогащения научно - исследовательского потенциала отечественных ученых и зарубежных коллег по проблемам развития и состояния современной казахстанской исторической науки и перспектив развития; осуществление совместных научноисследовательских программ, проектов. Одним из важнейших аспектов развития науки является обмен научной информацией, документацией, литературой и библиографическими изданиями. Учитывая это, уче-

[close]

p. 9

НОвОСТи ные Института преподнесли в дар Школе свои книги. Встречу можно назвать плодотворной, так как ученые договорились о проведении совместных экспедиций, семинаров, лекций, научных конференций и рабочих встреч. С особой заинтересованностью было воспринято предложение профессора Б.Г. Аягана о прохождении стажировок зарубежных молодых ученых Назарбаев Университета в Институте истории государства. Стороны договорились об информировании планируемых мероприятий и приглашении представителей другой стороны для участия в них. иНСТиТуТА ОТАНДЫҚ ТАРиХТЫ ОҚЫТуДЫ ЖеТІЛДІРуге БАйЛАНЫСТЫ ЖұМЫС ТОБЫ ІСке кІРІСТІ Қазақстан тарихы оқулықтары мен оқытудағы кемшіліктерді көрсетіп сын айтқан болатын. Осыған сәйкес Білім және ғылым министрлігі 23 тамызда осы кемшіліктерді жою мақсатында іс-шаралар ұйымдастыратын жұмыс тобын құрды. Жұмыс тобына жетекшілік ету Мемлекет тарихы институтының директоры тарих ғылымдарының докторы, профессор Б.Ғ. Аяғанға жүктелді. Жұмыс тобына ӘлФараби атындағы Қазақ Ұлттық университетінің, Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия Ұлттық университетінің, Абай атындағы Ұлттық педагогика-лық университеттің, Мемлекет тарихы институтының, Ы. Алтынсарин атындағы Ұлттық Білім академиясының, республикалық «Оқулық» орталығының, «Республикалық қосымша білім беру оқуәдістемелік орталығы» мекемесінің жетекші ғалымдары мен мамандары, Астана, Алматы, Қарағанды, Павлодар қалаларының колледждері мен мектептерінің тәжірибелі, жоғары санатты тарих пәнінің мұғалімдері қатысты. 11-13 қыркүйек арасында бұл жұмыс тобы Мемлекет тарихы институтында жұмыс жүргізді. Сарапшылар жоғары оқу орындарына, колледждерге және мектептерге арналған Қазақстан тарихы пәнінің оқу бағдарламаларын, типтік оқу жоспарларын сүзгіден өткізіп, кемшіліктерін түзеп, толықтырып, өңдеп министрліктің Жоғары және Орта білім департаменттері мамандарының қарауына тапсырды. Сарапшылар жұмысы әлі жалғасатын болады. 9 Сейітқали дүйСен, педагогика ғылымдарының кандидаты Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә. Назарбаев 2012 жылы 12 шілдеде «Қазақстанның әлеуметтік жаңғыртылуы: Жалпыға Ортақ Еңбек Қоғамына қарай 20 қадам» деген еңбегінде еліміздің білім беру ұйымдарында пайдаланылатын

[close]

p. 10

иНСТиТуТ ЖАңАЛЫҚТАРЫ иЗМеНеНие СОДеРЖАНия и фОРМАТА ПРеПОДАвАНия куРСА иСТОРии кАЗАХСТАНА 27 сентября 2012 года в стенах Института истории государства КН МОН РК завершила работу рабочая группа по проведению анализа учебных планов, учебников и учебных пособий по истории Казахстана. В свете современных проблем в изучении отечественной истории, весьма актуальным является выработка комплекса мер по изменению содержания и формата преподавания курса Истории Казахстана в учебных заведениях. Именно поэтому по инициативе Министерства образования и науки Республики Казахстан в целях реализации пункта 27 Плана мероприятий по реализации поручений Главы Государства, данных в статье «Социальная модернизация Казахстана: Двадцать шагов к Обществу Всеобщего Труда», утвержденного Министром образования и науки Республики Казахстан 30 июля 2012 г.была создана данная рабочая группа. Работу рабочей группы, состоящую из известных казахстанских ученых-историков, преподавателей вузов, сузов и средних школ, возглавил доктор исторических наук, профессор, директор Института истории государства Б.Г. Аяган. Рабочей группе предстояло в короткий срок до 1 ноября 2012 года выработать конкретный комплекс мер по изменению содержания и формата преподавания истории Казахстана в учебных заведениях. Заседания группы велись с 24 по 27 сентября 2012 года при непосредственном руководстве Министерства образования и науки Республики Казахстан и с активным участием его представителей. Для решения поставленной задачи рабочей группой, в составе таких ученых как д.и.н., профессор Аяган Б.Г., д.и.н., профессор КазНУ им. аль-Фараби Атабаев К.М., д.и.н., профессор Актюбинского педагогического института Абдуллаев Н.А., д.и.н., профессор ЕНУ им. Л. Гумилева Какенова Г.М., д.и.н., профессор ЮКГУ им. М. Ауэзова Сапарбаев Б.К., д.и.н., профессор Дукенбаева З.О., д.и.н., профессор ПГУ им. С. Торайгырова С.Н. Мамытова и др., был проведен тщательный анализ учебных планов, учебников и учебных пособий по истории Казахстана. По итогам анализа были выработаны конкретные рекомендации. Вот некоторые из них. Эксперты считают целесообразным проводить государственный экзамен по истории Казахстана на третьем курсе вузов, так как сдача экзамена на первом курсе не способствует глубокому осознанию роли и значения исторического знания для воспитания патриотизма, гражданской позиции. Вчерашний школьник, не овладевший всем комплексом дисциплин гуманитарного цикла, не может дать глубокого и содержательного ответа по вопросам социально-экономического, общественно-политического и культурного развития Казахстана. Государственный экзамен по истории Казахстана должен выявлять не только сумму полученных знаний, но и умения студентов отстаивать свою точку зрения, выражать свою гражданскую позицию, продемонстрировать культуру речи. Проведение же данного экзамена в форме тестирования, получившее тотальное распространение, девальвирует историческое знание, сводясь к запоминанию огромного количества дат, цифр, фактов, названий. Это, в свою очередь, ведет к нежеланию студентов изучать историю своей страны и снижению интереса к истории Родины. Рабочая группа рекомендовала внести изменения и в преподавание истории Казахстана в средних общеобразовательных школах. Работа рабочей группы завершилась встречей с Министром образования и науки Республики Казахстан Б.Т. Жумагуловым. В ходе встречи Министр, подчеркнув огромное значение деятельности рабочей группы для выработки конкретных шагов по реформированию преподавания истории Казахстана в стране, выразил признательность экспертам за плодотворную работу и вклад в развитие отечественной исторической науки, в решение проблем преподавания истории Казахстана в учебных заведениях. В свою очередь, ученыеисторики поздравили Б.Т. Жумагулова с назначением на должность Министра образования и науки Республики Казахстан. Информационная служба Института истории государства КН МОН РК 10

[close]

p. 11

НОвОСТи НАуки киТАйСкие АРХеОЛОги СДеЛАЛи НОвОе ОТкРЫТие НОвОе ОТкРЫТие АНТРОПОЛОгОв ПОСТАвиЛО ПОД СОМНеНие СущеСТвующую ТеОРию О ПРОиСХОЖДеНии СОвРеМеННОгО чеЛОвекА При раскопках всемирно известной терракотовой армии в Китае ученые сделали новое открытие. Спустя три года после начала третьего этапа работ археологи откопали 20 новых фигур и впервые обнаружили в гробнице щит. Археологи музея терракотовой армии «Байсиюн» обнародовали новое открытие. Им удалось завершить более, чем полугодичный этап работ, в результате, которого удалось откопать 20 разнообразных, но все таки сильно поврежденных фигур глиняных солдат. Однако, главным открытием, по мнению археологов, стал найденный в первом захоронении щит. Раскопки на месте одной из величайших гробниц мира ведутся с 1974 года и до сих пор ученые не находили ни одного экземпляра щитов. Предмет вооружения был найден рядом с колесницей. Высота находки – 70 сантиметров, ширина – 50. По высоте щит точь в точь подходит к креплениям на бронзовой колеснице, выкопанной ранее. Ранее у ученых были догадки, что в войске Цинь Шихуанди использовались щиты. Однако до этого момента подтверждения этой теории не было. Найденный щит имеет кожаную основу, покрытую лаком и расписанную узором. По версии археологов, щит служил прикрытием для солдат, стоявших на колеснице. Терракотовая армия была обнаружена случайно в 1974 году. Она является частью гигантской гробницы одного из самых известных китайских императоров Цинь Шихуанди. По данным на сегодняшний день в захоронении находятся 8099 полноразмерных глиняных статуй воинов и их лошадей. По версии БиБиСи терракотовая армия является одним из 80 современных чудес света. С момента открытия места захоронения в нем прошли два этапа раскопок. Первый с 1978 по 1984 год. Второй — с 1985 по 1986. Третий этап начался 13 июня 2009 года и длится по сей день. За время третьего этапа ученым удалось откопать более 300 различных объектов, включая 12 фигур лошадей и 2 боевых колесницы. http://www.primorye24.ru/news/ 09 августа.- 2012 г. Антропологи установили, что живший около 2 миллионов лет назад человек рудольфский был не вариацией человека умелого, а представителем параллельной линии в эволюции древних людей. Работа опубликована в журнале Nature, а ее краткое содержание приводит ScienceNow. Выводы ученых основаны на анализе трех новых находок в местечке Кооби Фора в Кении, знаменитом своими останками древних людей. Авторам исследования недавно удалось обнаружить здесь лицевые кости, хорошо сохранившуюся челюсть и фрагмент еще одной челюсти гоминид, живших около 2 миллионов лет назад. Все три находки принадлежали трем разным особям. По словам археологов, кости очень напоминают обнаруженный в семидесятые годы прошлого века на этой же территории череп KNM-ER 1470. Его обладателя принято называть человеком рудольфским (Homo rudolfensis). Являлся ли он отдельным видом гоминид или всего лишь особенной вариацией жившего в то же время человека умелого (H. habilis), было предметом спора среди археологов непосредственно со времени обнаружения черепа. Открытие археологов позволяет говорить о существовании двух параллельных линий в эволюции первых представителей рода Homo. Какая из них дала начало человеку прямоходящему (H. ergaster), существовавшему некоторое время совместно с рудольфским и умелым, пока не понятно. Тем более не ясно, кто из них был прямым предком современных людей. Приблизиться к ответу на этот вопрос можно будет, если из новых останков удастся извлечь ДНК подходящего для секвенирования качества. hw.echomsk.spb.ru/news/nauka 10 сентября.- 2012 г. 11

[close]

p. 12

МеРейТОй ҚұТТЫҚТАйМЫЗ! 1952 жылы 5 қыркүйекте Алматы облысында белгілі саясаттанушы ғалым, тарих ғылымдарының докторы, профессор, ҚР әлеуметтік ғылымдар Академиясының корреспондент мүшесі Әзімбай Ғали Бейсетбайұлы дүниеге келген. Ғали Бейсетбайұлы Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық институтын, Қазақстан Ғылым акаде-миясының Тарих, археология және этнография институтының аспирантурасын тәмәмдаған. Алматы халық шаруашылығы институтында оқытушы, аға оқытушы, кейін доцент, жалпы білім беретін пәндердің кафедра меңгерушісі болып қызмет атқарған. 1992-2001 жылдары ҚР ІІМ Академиясының Алматы жоғарғы тергеу мектебінің философия және әлеуметтік пәндер кафедрасының басшысы, 2001-2005 жылдары Ғылыми-зерттеу ақпараттық орталығының директоры, ҚР Президентінің жанындағы мемлекеттік қыз-мет академиясының мемлекет-тік қызмет және мемлекеттік басқару ҒЗИ директоры. 2005 жылдың қыркүйек айынан бастап Қазақстандық көпсалалы «Парасат» институтының әлеуметтік - гуманитарлық пәндер кафедрасының мең-герушісі. 2008 жылдан бастап Мәдени саясат және өнертану институтының директорының орынбасары, директор кеңесшісі болып қызмет атқарған. 300- ге жуық ғылыми жарияланымдардың авторы. Ғали ӘЗІМБАй, тарих ғылымдарының докторы, профессор, ҚР әлеуметтік ғылымдар Академиясының корреспондент мүшесі ТуҒАН кҮНІҢІЗБеН! Амангелді Нұркейұлы Қашқымбаев, тарих ғылымдарының кандидаты, доцент 1951 жылы 2 қыркүйекте Ақмола облысы, Атбасар ауданы, Қосбармақ ауылында дүниеге келген. Амангелді Нұркейұлы 1979 жылы Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық мемлекеттік университетінің тарих факультетін бітіргеннен кейін, қызмет жолын Шымкент химия-технология институтында оқытушыдан бастап, доцент дәрежесіне дейін көтеріліп, осы жоғары оқу орнының проректоры болып қызмет атқарған. Содан кейін Шымкент қаласындағы аудандық партия комитетінің екінші хатшысы, қалалық партия комитетінің хатшысы болып сайланып, абыройлы қызмет еткен. Амангелді Нұркейұлы еңбек және әлеуметтік қатынастар Қазақ академиясының профессоры (2000 ж.), «Тарих және қоғамдық ғылымдар академиясы» қоғамдық бірлестігінің академигі (Күміс белгі иегері), «Кәсіби тарихшылар және қоғамтанушылар лигасы» қоғамдық бірлестігінің мүшесі. Ол ҚР БҒМ-нің Құрмет грамотасымен (2000 ж.), ҚР Президентінің Алғыс хатымен (2005 ж.), ҚР-ның Құрмет грамотасымен (2006 ж.) марпатталған, сондай-ақ ҚР БҒМ-нің «Қазақстан Республикасы біліміне қосқан үлесі үшін» төсбелгісі иегері (2011 ж.) атанған. Көптеген ғылыми мақалалар мен бірнеше оқу құралдарының авторы. Редколлегия мүшелері: Мадина АНАфиНОвА, күлпаш ІЛияСОвА Мекен-жайымыз: Астана қ., Орынбор к-сі, 8, Министрліктер үйі, 14 кіреберіс, 11 қабат. Тел:74-01-68, 74-10-54 Таралымы 100 дана Амангелді ҚАшҚЫМБАев Мемлект тарихы институты директорының орынбасары, тарих ғылымдарының кандидаты, доцент Бас редактор Бүркітбай АяҒАН Бас редактордың орынбасары Маржан БекеНОвА Газет Қазақстан Республикасының Мәдениет және ақпарат министрлігінде есепке алынып, № 9964-Г куәлігі берілген. 12

[close]

Comments

no comments yet