gazeta october2012

 

Embed or link this publication

Description

gazeta

Popular Pages


p. 1

Т ­ раекТорией­ инновационного­развиТия ДинаМиЧное­развиТие­ оБразования­в­ ПрогреССивноМ­ УСоверШенСТвовании­ новЫХ­ТеХноЛогий кӨШБаСШЫЛЫҚ­ҚаБІЛеТ­ оҚУ-БІЛІМ­ЖӘне­ТӘрБие­ ҮДерІСІ­арҚЫЛЫ­ ҚаЛЫПТаСаДЫ оБЩеСТвенноПоЛиТиЧеСкая­ ДеяТеЛЬноСТЬ­арЫнгазЫ­ Хана ҰЛТЫ­ҮШІн­ТУҒан­ҰЛ ҒЫЛЫМи­СаЛаДаҒЫ­ БайЛанЫСТар­ нЫҒайТЫЛУДа в­казаХСТане­арХеоЛоги­ оБнарУЖиЛи­УникаЛЬнЫе­ ДиСки­из­зоЛоТа в­аТЫраУСкой­оБЛаСТи­ арХеоЛоги­наШЛи­ ПреДМеТЫ­ДревниХ­ СарМаТов 1 3 5 7 9 10 11 12 МерейТой Т ­ раекТорией­инновационного ­развиТия На состоявшемся недавно IX Форуме межрегионального сотрудничества Казахстана и России с участием глав государств главной темой стало укрепление взаимодействия в инновационном развитии, модернизации экономики, а значит, по мнению президентов наших стран, важно эффективно использовать научно-образовательный потенциал. Рассказать о перспективах развития казахстанскороссийских связей в этой сфере мы попросили участника форума, министра образования и науки Бакытжана Жумагулова. – Каждый Форум межреПрежде всего это подготовка гионального сотрудничества Ка- специалистов новой формации захстана и России, выступления для эффективной разработки и на нем глав наших государств внедрения инноваций, конкуренто – это важный этап продвижения способных на международном евразийской интеграции. Постав- уровне. Поэтому будут сулены масштабные задачи щественно пересматриваться совместного развития самых требования к их обучению современных инновационных на всех образовательных ступроизводств. Но инновации пенях – в средней школе, пронемыслимы без подготовки фессионально-техническом и конкурентоспособных кадров, высшем образовании, подготовке развития интеллектуального ка- научных кадров. В соответствии питала, то есть без образования с потребностями инновационной и науки. Президент Казахстана экономики у нас уже меняются Нурсултан Назарбаев подчеркнул структура государственного Бакытжан ЖУМАГУЛОВ, насущную необходимость интег- образовательного заказа, проминистр образования и рации во всех трех элементах граммы и методики обучения, «треугольника знаний»: в обра- формы и средства подтверждения науки Республики Казахстан зовании, исследованиях и инно- квалификации выпускников. – Бакытжан­ Турсынович,­ вациях. Еще один важный рекакие­ самые­ многообещающие­ В свете решений форума зерв – стимулирование стунаправления­ дальнейшего­ сототкрываются дополнительные го- денческой мобильности, ставрудничества­ наметились­ на­ ризонты роста. шей частью мирового тренда форуме? 1

[close]

p. 2

Ж­а­ң­Ғ­Ы­р­Т­У­Д­а­н­­–­­Ж­а­С­а­М­П­а­з­Д­Ы­Қ­Қ­а интернационализации образования. В Казахстане мы уже с прошлого года целенаправленно стимулируем академическую мобильность с серьезной поддержкой государства. Далеко не каждая страна так содействует учащейся молодежи. И теперь многие наши студенты и магистранты получают возможность от семестра до года отучиться в лучших вузах мира, куда мы ежегодно посылаем до тысячи студентов. В частности, около 200 магистрантов каждый год направляются в ведущие российские вузы. – а­ что­ вы­ можете­ сказать­ о­ взаимодействии­ в­ научной­ сфере,­ интересен­ ваш­ взгляд­ не­ только­ как­ руководителя­ образовательной­ сферы,­ но­ и­ как­ известного­ ученогоматематика? – То, что оно масштабное и будет кардинально наращиваться, ведь именно наука дает основу для инноваций. Безусловно, в науке Россия для нас самый крупный, значимый партнер. Многие наши ведущие научные школы имеют общие корни. Казахстанскороссийские научные связи устояли даже в самые трудные 90-е годы, и сейчас интенсивно развиваются. В условиях обострения глобальной научно-технологической конкуренции, перехода на рельсы форсированного инновационного развития интеграция стран в сфере науки приобретает совершенно новое звучание. Такой мировой тренд требует от нас придать новый импульс прежде всего проведению совместных научных исследований. Для этого уже немало сделано. По научным программам Казахстана сегодня выполняются 56 казахстанско-российских проектов, в том числе по специальной научно-технической программе межгосударственного сотрудничества. Все они дают серьезное продвижение как в науке, так и в практическом 2 плане – в виде инноваций. Разработка новых медицинских препаратов, новых сортов сельскохозяйственных растений, композиционных материалов, технологий машиностроения, переработки минерального сырья... Второе актуальное направление – развитие исследовательской мобильности. В развитых странах уже очень широко применяется выезд ученых для проведения исследований в другие страны, для работы на уникальном оборудовании и по уникальным технологиям. Это реально интернационализирует материальную базу науки и расширяет спектр ученых и стран, участвующих в самых продвинутых исследованиях. Кому как не нам – России и Казахстану – быть заинтересованными в таком механизме, поэтому надо идти по такому же пути. Тем более что и Россия, и Казахстан могут предложить много перспективных площадок для совместных исследований. К примеру, у нас – это уникальный Назарбаев Университет с тремя его ультрасовременными научными центрами, созданными совместно с ведущими вузами планеты. Перспективно расширение сотрудничества на базе бывшего Семипалатинского полигона, 5 национальных и 15 инженерных лабораторий открытого типа, оснащенных современным оборудованием. Третье направление сотрудничества – совместные научные публикации. В Казахстане мы недавно ввели весомое стимулирование публикаций наших ученых в рейтинговых журналах мира. В результате за два года мы практически утроили наше пополнение международного капитала знаний, и казахстанская наука стала более узнаваемой в мире. –­насколько­в­этом­процессе­ задействована­ вузовская­ наука?­ начала­ ли­ меняться­ ситуация,­ когда­ львиная­ доля­ исследований­ проводилась­ в­ нии­и­научных­центрах?­ – Такое положение в последнее время по поручению Президента мы кардинально изменили. В результате за два года доля вузов в выполнении научных исследований в Казахстане практически удвоилась и впервые достигла 60% от общего числа научных проектов. Это целенаправленная государственная политика, и она обеспечивает реальное продвижение к мировой практике. Тон здесь задает Назарбаев Университет, интегрировавший образование, науку и инновации. Он изначально настроен на освоение самого нового и эффективного мирового опыта. Благодаря такой установке Назарбаев Университет обладает исключительно высоким инновационным потенциалом. Такие подходы и наработки Назарбаев Университета мы транслируем на другие вузы Казахстана – приступаем к формированию исследовательских университетов, запустили целевое стимулирование научных исследований в инновационноориентированных университетах, их сейчас у нас десять. По аналогичному пути продвигается и Россия. Такое развитие нашей вузовской науки, безусловно, находит отражение и в программе совместных исследований, значительная часть которых инициирована и проводится именно университетами наших стран. – а­как­будет­осуществляться­непосредственная­связь­науки­ с­инновационным­процессом? – Здесь также происходят кардинальные изменения. Прежняя, советская, система внедрения научных достижений, основанная на отраслевых научно-проектных институтах, канула в Лету. Да она и не была бы конкурентоспособной в условиях открытого рынка. Теперь начато формирование принципиально

[close]

p. 3

о­Т­­­М­о­Д­е­р­н­и­з­а­ц­и­и­­­к­­­С­о­з­и­Д­а­н­и­ю новой инновационной инфраструктуры науки. Вокруг Назарбаев Университета создается интеллектуально-инновационный кластер как совокупность инфраструктурных элементов, соответствующих мировой практике. Структуры подобного назначения формируются и в других ведущих вузах. Мы также развиваем современную систему коммерциализации исследований, в том числе совместно с Всемирным банком. Эти примеры «точек врастания» науки в инновационный процесс вызвали большой интерес российских коллег. Из интервью российским СМИ. // «Казахстанская правда» 25 сентября-2012. ДинаМиЧное­развиТие­оБразования­в­ ПрогреССивноМ­УСоверШенСТвовании­ новЫХ­ТеХноЛогий так страна может претендовать на прогрессирующее развитие образования. Президент страны Нурсултан Назарбаев отметил в своей Про граммной статье «Социальная модернизация Казахстана: Двадцать шагов к Обществу Всеобщего Труда», что начиная с 2013-2014 учебного года необходимо предусмотреть расширение использования интерактивных форм обучения в учебном процессе общеобразовательных школ и внедрение специальных учебных программ онлайнобучения. Несомненно, чтобы встать на одну ступень с развитыми государствами образование должно идти в ногу со временем. По оценкам международных экспертов, наша страна является одним из лидеров на постсовет ском пространстве. Причем не только по темпам экономического роста, но и по качеству жизни. Одним из критериев этой оценки служит состояние научно-образовательной сферы. В своем Послании народу Казахстана в марте от 2006 года Глава государства отметил, что должно быть предусмотрено целенаправленное дошкольное обучение. Многофункциональная сеть учреждений среднего образования и дошколного обучения осуществляет положения Государственной программы «Балапан» на 2010-2014 годы. Они реализуют основную общеобразовательную программу школьного образования, ориентированную на потребности населения и предоставляющую разнообразный спектр образовательных услуг с учетом возрастных и индивидуальных особенностей развития ребенка. В республике, по состоянию на 1 июля 2012 года, функционируют 6960 дошкольных организаций (2010 г. - 6446 ед.), их посещают 481 тыс. детей (2010 г. - 446,4 тыс). Открыты частные дошкольные организации в ЮжноКазахстанской (27), Алматинской (22), Кызылординской (6) областях и г. Алмате (20). На сегодняшний день в дошкольных организациях работает 36 144 человека, в том числе молодых педагогов - 10 527 (29,1%). Средний возраст педагогов - 35-40 лет. Вместе с тем сохраняется проблема дефицита мест в дошкольной системе. По данным органов образования, по состоянию на 1 июля 2011 г., в республике зарегистрировано 390,8 тыс. заявлений для устройства в дошкольные организации, что на 94,1 тыс. (31,7 %) больше, чем в 2010 году. Наибольшие очереди наблюдаются в ЮжноКазахстанской области (45,8 тыс.) и в городах Алматы (46,5 тыс.), Астана (46,8 тыс.). Согласно плану с 2011 по 2015 годы количество детей в системе дошкольного воспитания возрастет с 446 тыс. до 723, 6 тысяч детей. Охват детей в возрасте 3-6 лет составит – 71 % . Однако, судя по анализам текущей ситуации МОН РК, эффективность воспитывающего потенциала организаций образования и детских общественных 3 Дарын АМАНЖОЛОВ, научный сотрудник Образование, будучи отправной точкой научно-технического и экономического прогресса, является залогом успешного развития общества в целом. Отставание в образовательной сфере напрямую отражается на конкурентоспособности государства, национальных перспективах. В последние годы в Казахстане взят курс на развитие отечественного наукоемкого производства, разработку и освоение новых информационных технологий, ориентированных на получение конкурентоспособной продукции, и обеспечение интересов национальной экономической безопасности, развитие промышленного и научно-технического потенциала республики. В нынешнее время глобализации, динамика развития образования напрямую связана с внедрением повсеместно новейших технологий. Только

[close]

p. 4

Ж­а­ң­Ғ­Ы­р­Т­У­Д­а­н­­–­­Ж­а­С­а­М­П­а­з­Д­Ы­Қ­Қ­а организаций остается низкой. Утрачена система трудового воспитания и профессиональной ориентации в школах, имеется недостаточное количество кружков художественного и музыкального творчества, спортивных секций в школах и внешкольных организациях. Слабо налажена деятельность детских и школьных общественных организаций. Охват детей дополнительным образованием по сравнению с другими странами (30-50%) составляет всего 21,5%. Охват обучающихся спортивными секциями составляет 20 %. Президент РК в своих выступлениях не раз говорил о концепции непрерывного образования в течение всей жизни. Среднее образование является базовым уровнем системы образования. Право на его бесплатное получение гарантируется Конституцией страны. Большое внимание Глава государства уделил оснащению современной техникой и оборудованием всех школ в отдаленных регионах, в селах, где все еще не хватает квалифицированных педагогов. На решение данной проблемы направлен проект «С дипломом в село!», разработанный молодым крылом партии «Нур Отан» и Министерством сельского хозяйства РК. За последние три года по этой программе более 20 тыс. специалистов прибыло в сельскую местность. Из них 75 % - работники образования, 20 % - специалисты здравоохранения, оставшиеся 5 % - представители культуры, соцзащиты и спорта. По сравнению с предыдущими годами, число пожелавших работать на селе выросло почти в три раза. В ближайшие три года ожидается прибытие в сельскую местность еще более 16 тыс. молодых специалистов. Также в сельской местности специалисты получают меры социальной поддержки за счет местных бюджетов. Вдобавок к этому, заработная 4 плата специалистов, прибывших в село, на 25% выше, чем у тех, кто остался в городе. Программа относится не только к сегодняшним выпускникам вузов - ею могут воспользоваться все обладатели дипломов, которые решат поменять город на село, не зависимо от возраста. Сейчас создаются эфективные системы элитного образования и примером тому является открытый по инициативе Главы государства «Назарбаев Университет». Цель которого состоит в том, чтобы те студенты, которые раньше выезжали за рубеж учиться по образовательной программе «Болашак», могли получить образование такого же качества в Казахстане. С открытием данного университета было приостановлено направление бакалавров за рубеж. В рамках университета созданы и уже функционируют три новых научных центра: 1. Центр наук о жизни, который будет вести совместные с ведущими мировыми научными центрами разработки в области трансплантации органов, искусственного сердца и лёгких, стволовых клеток и медицины долголетия. 2. Центр энергетических исследований, который будет заниматься вопросами возобновляемой энергетики, физики и техники высоких энергий. 3. Междисциплинарный инструментальный цeнтр, который будет являться инжиниринговым центром, лабораторной базой и конструкторским бюро. В ближайшее годы планируется открыть еще один подобный Университет. «Посредственный учитель рассказывает. Хороший учитель объясняет. Замечательный учитель показывает. Гениальный учитель вдохновляет», - говорится в пословице. Учителя всегда являлись истоком всех знаний. В наше время педагогический статус - это прежде всего уровень профессионализма, профессиональная этика преподавателя, включающая в себя осознание ответственности перед учащимися и обществом, непрерывное саморазвитие. В это понятие также входят нормы приема на работу в образовательное учреждение, ведь от качества подготовки педагогов будет зависеть успех программы форсированного индустриальноинновационного развития страны. Образование признано одним из важнейших приоритетов долгосрочной Стратегии «Казахстан - 2030». Общей целью образовательных реформ в Казахстане является адаптация системы образования к новой социально-экономической среде. Президентом Казахстана была также поставлена задача о вхождении республики в число 50-ти наиболее конкурентоспособных стран мира. Совершенствование системы образования играет важную роль в достижении этой цели. По экспертным оценкам, в ближайшие 10 лет около 80 процентов испoльзуемых сегодня технологий устареет, а 80 процентов работников будут иметь образование, полученное более 10 лет назад. «Объём информации постоянно увеличивается, знания и компетенции постоянно совершенствуются, и современный человек должен постоянно повышать свой образовательный уровень, своё профессиональное мастерство. Способность к постоянному обучению становится важнейшим качеством, определяющим конкурентоспособность человека на рынке труда». Как отметил Президент РК Н.А. Назарбаев, личным кредо каждого казахстанца должно стать «образование в течение жизни». Постановка данной задачи вызвана, в первую очередь, потребностью иметь в стране мобильное профессиональное образование, предполагающее постоянное совершенствование профессиональной компетентности, возможности полу-

[close]

p. 5

о­Т­­­М­о­Д­е­р­н­и­з­а­ц­и­и­­­к­­­С­о­з­и­Д­а­н­и­ю чения образования по другой специальности, то есть реализации принципа образования не «на всю жизнь», а образования «в течение всей жизни». В Казахстане для этого создаются все условия. Будущее должно быть заложено в настоящем. И это называется планом. Без него ничто в мире не может быть хорошим и дальнейшее прогрессирующее или вялое развитие образования зависит от каждого гражданина Казахстана. кӨШБаСШЫЛЫҚ­ҚаБІЛеТ­ оҚУ-БІЛІМ­ЖӘне­ТӘрБие­ҮДерІСІ­арҚЫЛЫ­ ҚаЛЫПТаСаДЫ бұрынғы дағдыдан әлі қол үзе алмай келеміз. Тәуелсіз елдің жас буындарын бала бақшадан бастап ұлттық дәстүрмен ғылыми негізге ұштастырып, тәрбиелеу ісі жүйелі түрде қолға алынбай келеді. Бір дәуірдің өскелең ұрпақтарын, болашақ мемлекеттің иесі болатын жас буындарды жетілдіру бағыты мемлекеттік деңгейде іске асуға тиісті еді. Күнделікті ел өміріндегі болып жатқан өзгерістер мен қоғамды, мемлекет құраушы халықтың өскелең ұрпақтарын осы заманғы талапқа сай тәрбиелеу ісі күн тәртібінен түспейтін маңызды мәселелердің бірі саналады. Мектепке дейінгі білім беру мекемелерінің табалдырығын аттағанша бала тәрбиесі ата-ананың қолында. Сондықтан бұл жағынан келгенде ата-ананың аса маңызды рөл атқаратыны бәрімізге белгілі. Қазақта «Баланы жастан...» деген тамаша сөз бар. Сан ғасырдан бері тұлымды ұл, бұрымды қыз тәрбиелеп, өсіріп келе жатқан дана халқымыздың бала тәрбиесі жағындағы еш халықтан кем емес аса мол құнды тәжірибесі бар. Балалық шағынан ат жалын тартып мінер азамат болған кезіне дейін, өз ұрпағының құлағына құйып отыратын өнегелі дәстүрі мен берер тәлімі мол халық. Жаугершілік, не бір қиын замандарда да халқымыз ұрпақтарын елді, жерді сүюге, үлкенді сыйлап, кішіні аялауға баулып, текті тәрбие беріп, ұлқыздарының өжет, жүректі болуына ақыл-кеңесін беріп отырған. Халық эпостарындағы атам заманнан бері жалғасып Жабай ҚАЛИЕВ, педагогика ғылымдарының кандидаты; «Көшбасшылық» - кең, ауқымды ұғым. Бұл сөзді естігенде ойымызға елбасшысы болу деген ұғым оралады. Қоғамда елбасылар санаулы ғана адамдар болады. Сондықтан көшбасшы (лидер) дегенде түрлі саяси партиялардың, қоғамдық құрылыстардың, ұйымдардың, мемлекеттік органдардың басшылығында жүретін озық ойлы, іскер, білімді азаматтарды айтуымыз керек. Ондай көшбасшылар қоғамда көп болуы керек, сонда оларға қоғамдық сұраныс болады. Сұраныс болған соң оларды мемлекеттік ұйымдар оқытып және тәрбиелеп шығаруы тиіс. Кеңестік кезеңдегі оқыту жүйесінің ұлттық құндылықты негіз етіп емес, керісінше одан алыстататын, өз тарихын, тілін, дінін, ділін ұмыттыратын кереғар ықпалы басым болды. Әсіресе ұлттық республикалардағы білім беру жүйесі басқа ұлттарды жадынан адастырып, орыстандыру саясатын жүргізіп келсе, соңғы тәуелсіздік алған 20 жылдан бері қарай, қалыптасып қалған Ерсін Нәсіп, ғылыми қызметкер келе жатқан аңыз-ертегілермен, хиса-дастандардағы түрлі мифтік қаһармандармен батырлардың ерлікке толы әңгімелері арқылы ұрпақтарын ауыз әдебиетінің мол рухани қазынасынан сусындатып, бала бойындағы адамгершілікпен азаматтық санасының қалыптасуы мен жетілуіне, ұлттық құндылықтарды қоса ұштастырып отырған. Жаңа заманға сай қазақы отбасылық мәдениеттің қазақ өмірінде кенже қалып, баяу дамып келе жатқаны кім-кімді де болса да қынжылтары анық. Тереңдік пен ізденіске толы жасөспірім кездегі ұрпақ санасын дұрыс білім беру мен тәрбиелеуге барынша көңіл бөлген жөн. Методикалық және қолданбалы оқыту жүйесіне түбегейлі өзгерістер енгізіп, тәуелсіз елдің дамуы мен жарқын болашағына жауап бере алатын, мемлекеттің, елдің иесі болатын еркін ойлы, азаматтық позициясы қалыптасқан, санасы дамыған өскелең ұрпақты жетілдіру, тәрбиелеу, қатарға қосу, қоғам табалдырығын аттату әрбір қоғам мүшесі саналатын азаматтың 5

[close]

p. 6

Ж­а­ң­Ғ­Ы­р­Т­У­Д­а­н­­–­­Ж­а­С­а­М­П­а­з­Д­Ы­Қ­Қ­а міндеті. Әлемге әйгілі ұлы ойшыл Әбу-Насыр әл-Фараби бабамыз: «Адамға тәрбие бермей тұрып, ғылым мен білім берсеңіз, ол жүрген ортасына апат алып келеді» деп, бекерге айтқан жоқ. Қоғамдағы қасіреттің бәрі тәрбиесіздіктен туып жатыр. Ал тәрбие мәдениеті отбасында қалыптасады. Ең бірінші өнеге ол отбасынан басталатын ата-ананың балаға берер тәрбиесі болмақ. Бұл туралы «Бала әке-шешеге берілген аманат. Егер бала жақсылыққа үйретіліп жақсы мінезді болып өсетін болса, онда дүниеде де ақыретте де бақытты болады» дейді, ғалым Ибн Мискеуейх. Тәуелсіздіктен кейінгі жылдары да, отаршылдық, құлдық психологиядан арыла алмаған буынның әсері жас мемлекеттің, кейінгі есейіп келе жатқан өскелең ұрпақтарына да аз зардабын тигізіп отырған жоқ. Керісінше, тәуелсіздік алғанымызға 20 жылдан асып бара жатса да жас буындарға тәлім-тәрбие беретін мемлекеттік деңгейдегі ұлттық идеологияның жоқтығынан, жаңа бір буын құлдық санадағы ұрпақ өсіп шықты. Мемлекетшілдікке, отансүйгіштік рухта тәрбиелейтін білім беру мекемелерінде саясат әлсіз болып келді. Жас буындарды ішкі-сыртқы күштердің ақпараттық-психологиялық және адамгершілікке жат пиғылдағы түрлі діни-секталардың, ағымдардың шабуылынан қорғау жағы бізде тым баяу жүруде. Мектеп қабырғасынан алатын тәрбиемен қоғамдық, әлеуметтік сана бір бағытқа түйісе алмады. Оқытудың тәрбие берушілік функциясы өз деңгейінде емес. Кәмелетке толмаған балалардың нашақорлыққа, жыныстық әуесқойлыққа баруы адам жанын түршіктіретін проблемалардың біріне айналды. К. Тұрмысханұлы өзінің «Баланы жастан...» атты мақаласында: «Тәлім-тәрбиені ата дәстүр, әдет-ғұрып, ырым, наным, сенім, өсиет, қағида, діни тәрбиеге тығыз байланысты етіп ұштастыратын болсақ тіпті 6 тамаша болады. Ұлы ойшыл Гегель: «Балаға ойлағанын істейтін мүмкіндік беру – тәрбиенің ең жаман тәсілі» дейді. Жалпы Қазақстан мектептерінде оқушыларды патриотизмге тәрбиелеудің даму тарихы толық зерделенбеген. Сонымен бірге Қазақстанда жаңа демократиялық құрылым жағдайында оқушыларды патриотизмге тәрбиелеуде аса маңызды қазақ халқының ұлттық ерекшеліктері және Отанымыздың ұлт саясатына қатысты келелі ой-пікірлер, осыған орай қоғамымыздың әлеуметтік-экономикалық дамуынан туындап отырған «ұлттық патриотизм», «қазақстандық патриотизм», «ұлтжандылық» секілді ұғымдардың педагогикалық мәнi ашылып, нақтыланбаған. Қазақстандағы мектеп оқушыларын патриотизмге тәрбиелеудің даму жолдарына қатысты мұрағат құжаттары, ғылымипедагогикалық айналымға түспеген кейбір тарихи педагогикалық материалдардың бар екендігіне көз жеткіздік. Саяси көшбасшылықты зерделеу мәселесі бүгінгі уақытта саяси үдерістерді сараптаудағы өзекті мәселелердің бірі болып табылады. Бүгінде әрбір адамға қажетті көшбасшылық қасиеттің негізі бала күннен басталады және алдымен отбасы мен мектепте тәрбиеленеді деп саналады. Бұл институттар жасөспірімнің бойында көшбасшылық қасиеттерді дамытуға мүдделі болып табылатын болғандықтан бала-көшбасшы тұлғасын қалыптастыру ісінде отбасы мен мектеп әлеуетін зерттеу мәселесінің өзектілігін арттыра түседі. Қазақстан Республикасының Президенті – Елбасы Н.Ә. Назарбаевтың тұлғасына деген қызығушылық зор және ол арта түсуде. Солай бола тұра, оның өмір жолына арналған түбегейлі қолданбалы зерттеулер жетіспейді. Н.Ә. Назарбаев өнегесінің құндылығы Қазақстанның ұлттық ерекшелігі жағдайында Ұлт көшбасшысы тұлғасы қалыптасуының бірегей методологиясын ұсынуында. Қазақстан Республикасында Елбасы бастамасымен «Назарбаев зияткерлік мектептері» осының бір үлгісі. Бұл мектептерде болашақ ұлттық элитаның өкілдері заман талабына сай білім мен тәрбие алуда. Адамзаттық ұлы өркениет пен жетістікті ұрпақ тәрбиесімен байланыстыра отырып тәрбиелеу еуропалық елдердің оқыту жүйесінде кеңінен жолға қойылған. Тәуелсіз елдің өскелең ұрпағын отансүйгіштікке, лидерлік қасиетке баулудың, тәрбиелеудің мемлекеттік механизімін қалыптастыру бүгінгі күннің тақырыбындағы өзекті мәселелердің бірі саналады. «Жұмыла көтерген жүк жеңіл» дейді атамыз қазақ. Батыстың демократиялық, озық ұлттық құндылықтары мен қоса мәдениетімізге, күнделікті өмірімізге еніп келе жатқан жат ділден қазіргі жас буынды қорғап, аман сақтап қалу, ұлттық тәрбиемен салт-дәстүрімізге келмейтін, құрлықаралық бөгде мәдениет, сана-сезім, діни сенімдер жегі құрттай кеулеп, қоғамдық, әлеуметтік құндылықтарды бүлдіріп күйретіп кетуі ғажап емес. Батыстың, басқа елдердің мәдениеті мен құндылықтарын жарнамалайтын, біздің ұлтымыздың дәстүрінде жоқ дүниені үгіттейтін, жыныстық қатынасқа, кісі өлтіру, қарақшылық жасау сияқты көріністерді киноэкрандардан көрсетуге тиым салу керек. Атам заманнан бері қалыптасып келе жатқан дәстүр мен құндылықтан бас тартатын, өз ұлтына, мәдениетіне жирене қарайтын ұрпақты болдырмаудың жолын бүкіл қоғам, ұлт және мемлекет болып атсалысып, қарастыруымыз керек.

[close]

p. 7

и­С­Т­о­р­и­я­­­и­­­Л­и­Ч­н­о­С­Т­Ь о­Т­­­М­о­Д­е­р­н­и­з­а­ц­и­и­­­к­­­С­о­з­и­Д­а­н­и­ю оБЩеСТвенно-ПоЛиТиЧеСкая­ ДеяТеЛЬноСТЬ­арЫнгазЫ­Хана мало и поверхностно изучены жизнедеятельность казахских ханов, крупных биев и батыров XVIII-середины XIX века». В данном контексте трагическая судьба знаменитого казахского хана Арынгазы, выдающегося государственного, политического деятеля, стоявшего у истоков казахской государственности, композитора, автора известных кюев, требует своего изучения. Арынгазы (1790-1833 гг.) родился в семье Абулгазы хана, потомка Кайыпа. Эта династия противостояла правящей элите династии Абулхаира и была тесно связана с господствующими домами Средней Азии. Период новой истории для Казахстана характерен осложнением внешнеполитической ситуации, когда казахская степь в силу геополитического положения, оказалась своеобразной буферной зоной между Цинским Китаем и Российским государством. В то же время казахская степь подвергалась систематическим вторжениям со стороны среднеазиатских ханств, положение которых было осложнено малоземельем, высоким демографическим приростом, высокой плотностью населения, конфессиональным всевластием. Наиболее агрессивную политику проводили Хивинское и Кокандское ханства. Особенно осложнилась социально-политическая, хозяйственно-экономиче ская обстановка в Казахстане, прежде всего в регионе приграничного Младшего жуза, в период правления хивинских ханов Кунградской династии (1804-1920 гг.). В результате завоевательной политики Мухаммад Рахим-хана (1806-1825 гг.), Алла-Кулихана (1825-1842 гг.) и других правителей Хивы, часть Младшего жуза попала в зависимость от хивинских ханов. Расширение сферы влияния Хивы над сырдарьинскими и приаральскими казахами в начале 20-х годов XIX века завершилось разгромом казахских аулов, подвластных Арынгазы хану. Помимо этого был введен налоговый сбор – зякет с большей части казахских родов, кочующих в Приаралье, от Жанадарьи до Сырдарьи. Но главной цели хивинский хан не смог добиться. Именно активное противодействие, одного из крупнейших политических деятелей Казахстана начала XIX века-султана Арынгазы (1816-1821 (годы правления.-авт.), хивинской политике, не дало им возможности завоевать весь Младший жуз, что было главной целью Хивы. В борьбе со среднеазиатскими ханствами, прежде всего с Хивинским ханством, Арынгазы искал поддержки у хана Бухары. Не видя действенной поддержки со стороны Бухары, Арынгазы стал искать сближения с царским правительством. Такая политика шла вразрез с его устремлениями и с желанием значительного числа старшин, но Арынгазы не видел другого выхода. К тому же в первой половине XIX века Младший жуз переживал политический 7 сауле БАГДАтОВА, кандидат исторических наук История современного Казахстана основывается на многовековой истории казахского народа, национальной государственности. Становление и развитие государства Казахстан актуализировали многие проблемы государство образующего этноса – казахского народа. На современном этапе повышенный интерес ученых-историков и общественности вызвали вопросы, связанные с историей становления и развития казахской государственности, деятельностью выдающихся представителей отечественной истории. Академик М.К. Козыбаев, анализируя актуальные проблемы Отечественной истории, требующие безотлагательного исследования, подчеркивал: «Слабо разработанным звеном в историографии Казахстана остается создание исторических портретов видных деятелей прошлого, внесших весомый вклад в развитие государства, его экономики и культуры. До настоящего времени очень

[close]

p. 8

8 Т­а­р­и­Х­­­Ж­Ә­н­е­­­Т­Ұ­Л­Ғ­а кризис. Племена и роды агрессии со стороны Хивы и враждовали между собой, России. барымта приобрела небывалый Борьба с агрессией Хивинразмах, население нищало, ского ханства, стремление люди, пытаясь спасти себя и пресечь в жузе междоусобную своих близких от голодной борьбу и феодальные грабежи смерти, продавали собственных увеличивали в народе подетей в рабство. пулярность и влияние АрынгаВ такой ситуации разво- зы. Его власть также признали рачивается деятельность зна- казахи западных районов менитого хана Арынгазы. Воз- Среднего жуза. Многим вышение Арынгазы начинается казалось, что Арынгазы с 1815 года, когда умер его отец. избавит казахский народ от К этому времени ему было неисчислимых бедствий, кооколо 35 лет. В апреле 1816 года торые несли чужеземное состоялось большое народное завоевание и произвол собрание, в котором приняли собственной знати. Даже участие многие роды Младшего часть общин, непосредственно жуза, ранее подчинявшиеся подчиненных хану Ширгазы, Ширгазы Айшуакову, и даже просила царское правительство представители Среднего жуза. утвердить Арынгазы ханом. В итоге единодушно, согласно Всенародную любовь, проявстаринной традиции, новым ляемую казахами к Арынгазы, ханом был избран Арынгазы. отмечали даже чиновники Основная цель хана колониальной администрации. Арынгазы-централизация В работе графа фон Генс власти внутри своего ханства. Хельмерсена «Путешествие по Подчиненными аулами он Уралу и киргизской степи в 1833 управлял при посредстве своих и 1835 гг.» имеется информация доверенных лиц – жасаулов. о деятельности Арынгазы хана. Будучи сам правоверным му- Хельмерсен пишет: «На Оренсульманином, Арынгазы стре- бургской линии в 1835 году бымился поднять роль и влияние ла совершена кража человека, мусульманского духовенства наверное, для того, чтобы отосреди казахов. Так судебную мстить за столь ненавистную власть Арынгазы передал в руки для киргизов закладку новой преданного ему мусульманско- линии. Но было время, когда го духовенства. Для содержания на Оренбургском военном судей и жасаулов Арынгазы кордоне за один единственный упорядочил сбор налогов в год было украдено не менее подвластных землях, ввел 200 человек. Это был особенно систему специальных налогов неспокойный год, когда на содержание жасаулов и кази, киргизы потеряли знаменитого широко применял институт султана Харун-Гази. Тот тарханства - освобождения приобрел в степи, благодаря от налогов за особые заслуги своей энергии и уму, силу перед государством. Цель повелителя. Не только киргизы такой политики - объединение его племени, но и из многих сил казахов, прекращение других племен подчинялись в межродовых распрей и спорных случаях его судебному централизация власти, что решению и почитали его как было особенно необходимо в необыкновенного человека. Хаусловиях непрекращающейся рун-Газы поддерживал стро- жайший порядок среди киргизов на русской границе; он самым строгим образом наказывал за грабеж». Однако в первой четверти 19 века, царизм усиливает мероприятия по ликвидации казахской государственности. Старая система управления при посредстве хана, даже фактически безвластного, уже не удовлетворяла царскую администрацию, она стремилась к полной ликвидации казахской независимости. Попытка султана Арынгазы предотвратить этот процесс не увенчалась успехом. Хорошо понимая сложность международного положения Младшего жуза, неизбежность подчинения одному из наиболее сильных соседей, Арынгазы надеялся избежать потери политической независимости путем укрепления вассальных отношений к империи. Но это не устраивало царское правительство, Арынгазы был в 1821 году вызван в Петербург, там задержан и умер в ссылке в Калуге в 1833 году. В трудное время Арынгазы хан пытался собрать казахов в государственное объединение — ханство под протекторатом России, чтобы дать ему мирную, спокойную жизнь. Он остался в памяти народа как его защитник, справедливый правитель, отважный воин, последний из славной плеяды степных рыцарей своего трагического времени. Олицетворением вечной памяти о выдающемся хане является кюй «Арынгазы», написанный в жанре торжественного военного марша.

[close]

p. 9

и­С­Т­о­р­и­я­­­и­­­Л­и­Ч­н­о­С­Т­Ь ҰЛТЫ­ҮШІн­ТУҒан­ҰЛ да қылған әйелдердің бірі Зылиха апай болған. Бұл айдаудағы Мағжанға күш, көңіліне көп демеу болған”. (Ж. Бектұров, “Бес арыс”, “Жазушы”, Алматы, 1992 ж. 331-332 беттер). Осы арада сүйген жарын азаптан құтқарамын деп шыбын жанын шүберекке түйген Зылиха Құрманбайқызының қиындықтармен күресте жалғыз болмағанын айтқымыз келеді. Ол кісіге әр жылдары қол ұшын ұсынған ел азаматтары аз болмаған. Солардың бірі қазақ халқының асыл перзенттерінің бірі Жұмабек Тәшенов 1955-1961 жылдары Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі Төралқасының Төрағасы және Қазақ КСР Министрлер Кеңесінің Төрағасы қызметінде жүргенде Мағжанның зайыбы Зылиха апамызға Алматы шаһарынан пәтер бергізген. Ол кезде М. Жұмабаевтың атын атаудың өзі әлі қауіпті болатын. Қазақ қайраткерінің зайыбына үй бергізу деген сөз, Алаш идеясын, оның қайраткерлерін қолдаумен бірдей еді. Ол үшін Ж. Тәшенов жеңіл жазаланды дегенде атқарып отырған жауапты қызметімен қоштасуы мүмкін еді. Бірақ ешкімнен қаймықпастан, ешкімге жалтақтамай ұлт жанашыры болған қайраткер осындай батыл қадамға барады. Онымен қоймай Ж.Тәшенов 1960 жылы Қазақ КСР Министрлер Кеңесінің Төрағасы қызметіне ауысқанда, қазіргі Қонаев пен Қабанбай батыр көшелерінің қиылысындағы 212 пәтерлі үлкен, жаңа технологиямен салынған үйді түгелімен өнер және әдебиет қайраткерлеріне бергізеді. Сол үйді жұрт бүгінге дейін «Қазақ ауылы» немесе «Тәшенов үйі» деп атайды Қазақ қайраткерінің ұлтына жасаған осындай қамқорлығы, әрине, мәскеулік билікке ұнамайды. Сол себепті, сейітқали ДүйсЕН, педагогика ғылымдарының кандидаты Жұмабек тәшеновтің ұлт қайраткерлеріне қамқорлығы туралы бір үзік сыр. Біздің қолымызға қалам алуымызға журналист Жарасбай Сүлейменовтің «Егемен Қазақстан» газетінің үстіміздегі жылғы 31 қазандағы санында жарияланған «Зылиха» деп аталатын көлемді мақаласы түрткі болғанын айта отырып, осы кісіге қатысты өзімізге белгілі тағы бір жайды ортаға салуға ұйғардық. Жоғарыдағы мақалада автор қазақтың біртуар ұлдарының бірі, ақиық ақын Мағжан Жұмабаевтың жары Зылиха Құрманбайқызының қиын да күрделі, тағылымды өмір жолы жайлы сөз қозғайды. Қазақстанда «қуғын-сүргін» науқаны өршіп тұрған кезде күйеуі «ұлтшыл» деген айыппен қамауға алынып, туған елінен шеттетіліп жер аударылғанда, “Зылиха байғұс теңізден өтіп, нелер батпақ, тоң жерді белшесінен кешіп, Мағжанға талай рет барыпты. Тамақ апарып тұрған. Саясатты, ертеңгі тағдырды көп ойламай, көзжұмбаймен асқан ерлікке, жанын шүберекке түйіп, өзін құрбан етуден тартынбаған, ештеңеден қорықпаған, жасқанбаған, жары жолында жанын пи- Қанат ЕҢсЕНОВ, тарих ғылымдарының кандидаты ол жалған жала, айыптаулармен қызметінен алынды. Мұрағат деректеріне назар аударсақ, 1961 жылдың 6 қаңтарында Қазақстан Компартиясы Орталық Комитетінің «жабық» бюро мәжілісі өткізіліп, онда Ж. Тәшеновтің ісі қаралады. Сөзіміз нақты болуы үшін бюроның мұрағатта сақталған «аса құпия» деген белгісі бар шешімінен үзінді келтірейік: «Қазақстан Компартиясы Орталық Комитеті Ж. Тәшенов жолдасқа мемлекет қаржысы есебінен жомарттық таныту сияқты жағымсыз қылықтарын бірнеше рет ескерткен болатын. Бірақ Ж. Тәшенов жолдас бұл жағымсыз қылықтарды түзетудің орнына оларды үдете түсті деген мәліметтер бар» (ҚР ПМ. 708-қ, 34-т., 45-іс, 1-2-пп.). Ұлы қайраткерді осылай аяқтан шалған жандайшаптар, сол жылдары Алматыдағы үйін тастап Қызылжарға көшіп кеткеніне қарағанда, Зылиха Құрманбайқызына да тыныштық бере қоймаған сияқты. Бұл енді бөлек әңгіме. Біздің бүгінгі мақсатымыз қилы заманда тұлғалар тағдырының тоғысуын оқырманға жеткізу еді. 9

[close]

p. 10

Х­а­Л­Ы­Қ­а­р­а­Л­Ы­Қ­­­­Қ­а­Т­Ы­н­а­С­Т­а­р­ ҒЫЛЫМи­СаЛаДаҒЫ­БайЛанЫСТар­ нЫҒайТЫЛУДа Мемлекет тарихы институты шетел әріптестерімен ғылыми саладағы байланысты орнатуға деген ұмытылысы жылдан жылға нығайып келеді. Ғылыми байланысты нығайту мақсатында біздің мекеме Астана қаласында өткізіліп тұратын әр түрлі халықаралық форумдарға келген шетелдік ғалымдармен байланысып, кездесулер өткізіп тұрады. 2012 жылдың 11 қазанында Мемлекет тарихы институтының ғалымдары Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінде «Л.Н. Гумилев мұрасы және қазіргі Еуразиялық ықпалдастық» атты ІХ Еуразиялық ғылыми форумына қатысушы шетелдік ғалымдармен кездесті. Олар, атап айтсақ: Д.А. Аманжолова – Ресей Мемлекеттік туризм және сервис университетінің профессоры, тарих ғылымдарының докторы (Ресей), Дьенн Габор – Лоранда Этвеша атындағы университет (Венгрия), тарих ғылым10 дарының кандидаты, В.В. Ковригин - Липецк мемлекеттік университеті (Ресей), педагогика ғылымдарының кандидаты, Тураж Атабаки – Лейден университеті (Голландия), PhD докторы, профессор; Р.Д. Куртсеитов – Қырым инженер педагогикалық университеті (Украина), әлеуметтік ғылымдардың кандидаты, доцент, Петко Ганчев – Белорусьдегі Болгар Республикасының Төтенше және Өкілетті елшісі, философия және саясаттану ғылымдарының докторы, профессор, А.И. Чистобаев – СанкПетербор мемлекеттік университеті (Ресей), география ғылымдарының докторы, профессор, Зайниддин Құрманов - ҚР “Жоғорку кеңешінің” эксспикері, тарих ғылымдарының докторы, профессор және т.б. Тиімді байланыс барысында шетелдік әріптестер тарих ғылымына қатысты өзекті мәселелерді талқылап, пікір алмасты. Шетелдік әріптестеріміз өздерінің кәсіби қызығушылық саласында жазып жүрген тақырыптары және жарыққа шыққан еңбектері жөнінде әңгіме өрбітті. Сондай-ақ өз елдерінде өткізіліп тұратын әртүрлі ғылыми форумдарға Институт ғалымдарын шақырды. Кездесу барысында әр елден келген шетелдік ғалымдардың біртұтас ұстанымды талап ететін өзекті мәселелері бар екендігі атап өтілді. Жиын соңында Мемлекет тарихы институтының директоры, профессор Б.Ғ. Аяған шетелдік қонақтарды Институт қызметімен таныстырып, шетелдік орталықтармен халықаралық байланысты орнатуға ниеті бар екенін білдірді. Шетелдік қонақтар жылы да, достық қарым-қатынаста өткен ғылыми байланыстың бұдан әрі жалғасуына мүдделі екендіктерін білдірді.

[close]

p. 11

­н­о­в­о­С­Т­и­­­­­н­а­У­к­и­ ­ в­казаХСТане­арХеоЛоги­ оБнарУЖиЛи­УникаЛЬнЫе­ ДиСки­из­зоЛоТа в­аТЫраУСкой ­оБЛаСТи­арХеоЛоги­наШЛи­ПреДМеТЫ­ДревниХ­ СарМаТов На территории Атырауской области обнаружены древние изделия, которые, по мнению археологов, принадлежат племени сарматов, сообщила вчера пресс-служба областного историко-краеведческого музея со ссылкой на директора Серика Мухамбетова. Во время раскопок, проводимых в Индерском районе на кургане Кылыш, был обнаружен могильник с фрагментами человеческих костей и различными предметами, среди которых два позолоченных пояска, саркофаг, металлические пуговицы и бронзовый казан. Внутри саркофага археологи увидели останки женщины и украшения: посеребренное кольцо с глазком из сердолика, черный жемчуг и зеркало в бронзовой оправе. На кургане обнаружен еще один могильник, для раскопок которого нужны средства. Директор музея заверил, что раскопки возобновят в следующем археологическом сезоне. Возраст кургана Кылыш - более 2200 лет, его площадь составляет 145 метров, высота около 3 метров. http://kzinform.com/ru/ news/20121026/16737.html 26 октября.-2012 г. Уникальные изделия из золота нашли на окраине Шымкента. Два диска из благородного металла, бусина и кусочки золотой фольги обнаружили при раскопках курганов археологи. Раскопки курганов в районе с. Катпас, Южно-Казахстанской области специалисты Алматинского института археологии им. Маргулана ведут уже больше месяца. Работы финансируются министерством образования и науки. Захоронения, вскрытые во время раскопок датируются, по предварительным подсчетам, IV-II веками до нашей эры. Как считают ученые - это сакские захоронения. Курганы оказались много лет назад частично разграбленными, но, несмотря на это, ученым удалось обнаружить множество интересных предметов. Самой уникальной находкой, ученые считают, два золотых диска, с изображенными на них рыбами и морскими животными. Эти диски, как предполагается, были изготовлены еще в грекоримское время. «Номады, которые здесь похоронены, могли получить эти пластины или в ходе торгово-экономических взаимоотношений, или как военные трофеи, - говорит директор института археологии Бауржан Байтанаев. Более точно о происхождении этих предметов мы узнаем в процессе исследования. Одно могу уже сейчас сказать точно - Национальный музей Республики Казахстан, строящийся в городе Астана, в ближайшее время получит уникальные экспонаты из Шымкента. http://www.bnews.kz/ 03 октября.-2012 г. 11

[close]

p. 12

М­е­р­е­й­Т­о­й ҚҰТТЫҚТайМЫз! 2012 жылдың 5 қазанында педагогика ғылымдарының кандидаты, Тарих және қоғамдық ғылымдар академиясының академигі Сейітқали Дүйсен 60 жасқа толды. Сейітқали Жахияұлы 1952 жылы Ақмола облысының Талапкер ауылында дүниеге келген. 1975 жылы Қарағанды мемлекеттік университетінің тарих факультетін бітірген. 21 жыл Қорғалжын ауданында тарих пәнінің мұғалімі, мектепте оқу ісінің меңгерушісі, 1996-2011 жылдары Астанадағы Ж. Жабаев атындағы мектепте тарих пәнінің мұғалімі болып еңбек еткен. С.Ж. Дүйсен «Қазақ хандығының сыртқы саясатын оқыту әдістемесі», «Қазақстан Республикасының сыртқы саясатын оқыту әдістемесі» атты мұғалімдерге және оқушыларға арналған екі көмекші құралдың, «Талапкер ауылы: кеше және бүгін» атты тарихи-танымдық кітаптың авторы. Сонымен қатар мектепке арналған «Қазақстан Республикасының сыртқы саясаты», «Нәзір Төреқұлов» сияқты факультативтік курстардың авторы. Алты жыл республикалық «Қазақ тарихы» журналының Астанадағы қоғамдық негіздегі тілшісі қызметін атқарды. Көп жылдық ұстаздық еңбегі бағаланып «Қалдырар ізің мәңгілік» атты республикадағы үздік мұғалімдер туралы тұңғыш очерктер жинағына (2002 ж) енгізілген. Сейітқали Жахияұлының ұстаздық еңбегі туралы «Егемен Қазақстан», «Астана ақшамы», «Вечерняя астана», «Арқа ажары» газеттерінде мақалалар жарияланды. Білім және ғылым қызметкерлері 2-ші съезінің делегаты (2001 ж). Ы. Алтынсарин атындағы медальдің иегері (2004 ж). С. Дүйсен Білім және ғылым министрлігінің Құрмет грамотасымен үш мәрте марапатталған. 2011 жылдан Мемлекет тарихы институтына жетекші ғылыми қызметкер болып еңбек етуде. Мемлекет тарихы институтының ұжымы Сізді 60 жылдық мерейтойыңызбен шын жүректен құттықтайды!. Сізге мықты денсаулық, зор бақыт, көтеріңкі көңілкүй, отбасыңызға құт-береке, ғылым жолында шығармашылық табыстар тілейді. 10 октября 2012 года исполнилось 70­ лет­ главному научному сотруднику Отдела истории Казахстана советского периода Института истории и этнологии им. Ч.Ч. Валиханова КН МОН РК, кандидату исторических науку, доценту Кайдару Сейсембайулы Алдажуманову. С 1968 года после окончания исторического факультета КазГУ он работает в Институте истории и этнологии им. Ч.Ч. Валиханова, где прошел путь от младшего научного сотрудника до заместителя директора Института по научной работе, главного научного сотрудника. Автор свыше 400 научных и научно-популярных работ, в том числе 3 монографий. Его научные статьи опубликованы в США, Турции, России, Беларуссии. Ученый занимается активной общественной деятельностью: в течение последних 3-х лет является членом Комиссии по охране памятников истории и культуры, ономастической комиссии при Акимате г. Алматы. С 2004 г. он, в качестве заместителя руководителя секции «История и этнология» участвовал в реализации Государственной программы «Культурное наследие» (серии «История Казахстана в русских источниках», «История Казахстана в западных источниках», «Мировая историческая мысль»). К. Алдажуманов активно выступает в СМИ и периодической печати по актуальным вопросам исторической науки, истории Казахстана, пропаганде исторических знаний, Посланий Президента РК и других основополагающих документов. 10 декабря 1998 г. Указом Президента Республики Казахстан Н.А. Назарбаева награжден орденом «Құрмет». Коллектив Института истории государства поздравляет уважаемого Кайдара Сейсембайулы с юбилеем и желает долголетия! Редколлегия мүшелері: Мадина­анафинова, күлпаш­­ІЛияСова Мекен-жайымыз: Астана қ., Орынбор к-сі, 8, Министрліктер үйі, 14 кіреберіс, 11 қабат. Тел:74-01-68, 74-10-54 Таралымы 100 дана сейітқали ДүйсЕН, педагогика ғылымдарының кандидаты Кайдар АЛДАЖУМАНОВ, кандидат исторических наук, доцент Бас редактор Бүркітбай­аяҒан Бас редактордың орынбасары Маржан­Бекенова Газет Қазақстан Республикасының Мәдениет және ақпарат министрлігінде есепке алынып, № 9964-Г куәлігі берілген. 12

[close]

Comments

no comments yet