Voorwaarts Mars herfst 2012

 

Embed or link this publication

Description

Dit is het zesde nummer van Voorwaarts Mars van de stichting Explore Mars Nederland. Het magazine bevat diverse artikelen gerelateerd aan de bemande ruimtevaart. De nadruk ligt op Mars, maar we doen soms ook een zij-stapje naar andere ruimtevaart-onderwer

Popular Pages


p. 1



[close]

p. 2

colofon redactie voorwaarts mars hoofdredacteur cas laansma overige redactieleden artemis westenberg frans blok bert kaal ton schuckman emile knetemann michel van pelt wim holwerda hans klootwijk richard reekers michel ketelaars inhoudsopgave 3 4 redactioneel feuilleton home is where the hab is gelach in de ruimte van fantasie naar werkelijkheid mars one onthult plannen om in 2023 een menselijke nederzetting op mars te realiseren de vaderlandse politiek over de menselijke exploratie van mars boekbespreking first landing ­ robert zubrin curiosity op mars de alchemie van 2001 a space odyssey krijg wat u toekomst 4 op mars met een rugzak een reis naar mars in slechts drie uur 6 7 11 stichting explore mars nederland amiranten 12 2904 vb capelle a/d ijssel website www.exploremars.nl e-mail info@exploremars.nl telefoon 010-4510776 voorzitter dra artemis westenberg penningmeester gerard kuijpers webmaster bert kaal redactie voorwaarts mars cas laansma verschijningsfrequentie dit blad verschijnt gemiddeld eenmaal per jaar 13 18 19 23 28 30 31 omslagillustratie landing op mars van mars one.

[close]

p. 3

redactioneel door cas laansma mars is de laatste tijd weer flink in het nieuws geweest de nieuwe marsrover curiosity is inmiddels veilig geland op mars wat een ongekende technologische prestatie is het is de grootste duurste en meest geavanceerde marsrover die ooit is gebouwd en de landing was buitengewoon complex gedurende `zeven minuten van verschrikking werd curiosity afgeremd van rond de 20.000 kilometer per uur tot vrijwel nul om vervolgens door een soort vliegend platform met kabels op de grond geplaatst te worden men heeft speciaal voor deze landingsplaats de gale krater gekozen vanwege de vermoedelijke aanwezigheid van water in een ver verleden wat één van de voorwaarden is voor het ontstaan van leven het voornaamste doel van curiosity is om te kijken of mars ooit geschikt was om leven te laten ontstaan nasa hoopt daarbij op spectaculaire ontdekkingen die mogelijk fondsen kunnen opleveren voor een bemande missie naar mars in dat geval is deze missie van curiosity een scharnierstuk naar de toekomst en dus van zeer groot belang die toekomstige bemande missie zou ook wel eens een enkele reis kunnen worden waarbij niet amerika maar nederland het voortouw neemt de nederlandse ondernemer bas lansdorp wil met zijn organisatie mars one gelijk al een kleine kolonie op mars stichten het zal een enkele reis worden om zo de enorme kosten van een terugreis te besparen in plaats van vele tientallen miljarden dollars kost deze onderneming van mars one daarom nu maar 6 miljard dollar waarbij deze kosten gefinancierd zullen worden door er een wereldwijde realityshow van te maken is deze tijd het begin van de verspreiding van de mens buiten de aarde ondertussen zijn er mensen die verder denken dan mars en zich afvragen hoe we naar de sterren kunnen reizen een misschien baanbrekend nieuw concept op het gebied van magnetische voortstuwing is het idee van de zogenaamde `hyperdrive waarmee een ruimtevaartuig de fantastische snelheid kan bereiken van ca 300 maal de lichtsnelheid in een soort parallelruimte daarmee komen ook de sterren binnen bereik de theoretische grondslag van dit idee is afkomstig van de tot dusver onbekende fysicus burkhard heim die inmiddels al overleden is en waar anderen mee door gegaan zijn het concept heeft in 2005 een prijs gewonnen van het amerikaanse instituut voor lucht en ruimtevaart aiaa voor het beste idee toekomstig onderzoek zal uitwijzen of dit fictie is of een revolutionaire doorbraak landingsvoertuigen afkomstig van een hyperdrive-moederschip strijken neer op een bewoonbare planeet 3

[close]

p. 4

feuilleton home is where the hab is dagboek van een marsonaut deel 6 ­ een zonsol in de vallis door frans blok sol 246 2015 op aarde is het vandaag 4 juli 2015 maar hier op clarke station hanteren we onze eigen primitieve kalender vandaag is het sol 246 een zonsol een rare naam want sol betekent eigenlijk ook zon maar dat heb ik ook niet zelf verzonnen sol is sinds de viking-landingen in 1976 de naam voor een marsdag en niemand weet meer waar dat gebruik vandaan komt emilia en klaus zijn vanmiddag buiten aimee is habcom en houdt vanuit de cockpit contact met die twee olga en sean proberen er achter te komen waarom de airco zo n vreemd geluid maakt en ik heb tussen de huishoudelijke klusjes door tijd om mijn dagboek bij te werken een zakje gelukkig hebben we geen fransen aan boord vandaag hebben we nog iets te vieren we zijn precies op de helft klaus heeft het uitgerekend we hebben net zoveel dagen achter de rug als voor de boeg over acht maanden gaan we alweer terug naar de aarde maar op dit moment zijn we verder van huis dan ooit want wij staan dan wel stil mars zelf beweegt en de aarde ook toen we hier pas waren stond de aarde als een heldere ster aan de hemel een beetje zoals venus thuis maar dan met een blauwige gloed in de loop der maanden werd die blauwe ster steeds zwakker en nu staat de zon tussen ons en het thuisfront in we zijn helemaal op onszelf aangewezen twee weken lang is er geen contact mogelijk geen nieuwsberichten geen mailtjes van familie en vrienden geen nieuwe films voor tijdens de lange donkere mars-avonden in noordwijk kunnen ze van de gelegenheid gebruik maken om wat slaap in te halen bij de vluchtleiding hanteren ze dezelfde klok als wij na middernacht telt die nog door tot 24:39:35 alvorens op 0:00:00 te springen ons kost het geen enkele moeite het is zelfs wel prettig om veertig minuten extra te hebben in een dag maar in noordwijk begint iedere werkdag drie kwartier later en lijdt het hele team aan een continue jet lag het is geen wonder dat de capcoms soms wat kortaangebonden zijn ook bij ons zijn er wel wat spanningen het zijn soms kleine dingen die in de loop der maanden groot worden olga die altijd de kantjes er van af loopt in het huishouden klaus met zijn valse gefluit sean die overal een geintje over maakt en met wie je dus nooit serieus kunt praten emilia met haar voorliefde voor tiesto en andere belegen dance van begin jaren nul er zijn dagen dat ik vrij veel tijd op mijn eigen zolderkamertje doorbreng maar het is goed af en toe naar buiten te kunnen al voel ik me in ruimtepak net een michelinmannetje op de meeste dagen gaan er twee of drie van ons op excursie dus in de praktijk komen we een paar keer per week de hab uit een nieuwe sol een nieuwe kans een echt weekend-gevoel heb je natuurlijk niet hier in de vallis het werk gaat door op zo n dure expeditie kunnen we niet twee dagen per week lanterfanten bovendien het uitgaansleven stelt hier weinig voor dus stappen en de beest uithangen op zatersolavond is toch al geen optie maar om de sleur voor te zijn hebben we toch wat weekend-rituelen in het schema ingebouwd op zonsol staan we een uur later op en wordt er bij het avondeten zelfs wijn gedronken wijn uit 4

[close]

p. 5

ik zag meteen dat het een natuurlijke formatie was uitgesleten door weer en wind maar de sensatiepers op aarde dook er bovenop dat we inmiddels vloeibaar water hadden gevonden op honderd meter diepte was allang niet boeiend genoeg meer om een verveeld publiek bij de les te houden na drie maanden mocht er eindelijk wel eens een verdwenen beschaving aangetroffen worden de foto s die ik van mount rushmore maakte worden nog steeds door veel telegraaflezers beschouwd als het grote bewijs voor intelligent leven op mars tijdens een ander onvergetelijk uitstapje werd ik plotseling misselijk was het een van de aarde meegelift virus of was het toch iets inheems dat ondanks alle voorzorgsmaatregelen mijn lichaam binnengedrongen was de anderen kregen er in de dagen erna ook last van alleen waren zij veilig in de hab toen het gebeurde en ging ik over mijn nek in mijn ruimtepak een rotervaring en niet ongevaarlijk maar het liep goed af ik ging bij sean achterop terug naar de hab en mijn atv werd een paar dagen later opgehaald van de plek die sindsdien door mijn crewmates plagerig nooitgedacht planitia genoemd wordt voor de nog langere afstanden tot een paar honderd kilometer van de hab hebben we de rover een soort smart met zes enorme wielen net groot genoeg om er met twee personen naast elkaar in te zitten of te liggen we hebben het meestal over kamperen als we meerdaagse excursies bedoelen want het comfort is vergelijkbaar met een krappe tweepersoons tent morgenochtend vertrek ik samen met aimee naar noctis labyrinthus het grote klovenstelsel op tweehonderd kilometer naar het westen een weekje kamperen ik heb er zin in en sol sneed de navelstreng door de eerste weken dat we hier waren hebben we de omgeving vooral te voet verkend verder dan een kilometer of vijf van de hab kom je zo meestal niet op aarde loop je met gemak vijf kilometer per uur maar in een ruimtepak vaak niet meer dan drie en na een paar uur ben je gesloopt tijdens een heroïsche excursie ergens in die eerste weken waren aimee klaus en ik negen uur achter elkaar op stap telkens als we terug wilden keren naar de hab zagen we weer iets bijzonders een vallei een rotsformatie een grot uiteindelijk waren we op tien kilometer van de hab emilia moest ons letterlijk bevelen terug te komen maar toen we langs een kortere weg naar clarke wilden stuitten we op een steile afdaling waarbij we alleen glijdend op ons achterwerk naar beneden konden daarbij ging klaus door zijn enkel zodat we hem de laatste kilometers moesten ondersteunen toen we thuis kwamen was het al donker nadat we onze directe omgeving een beetje verkend hadden gingen we steeds vaker met de atv s op pad de all terrain vehicles een soort viermotorige scootertjes waarmee ons bereik vergroot werd tot zo n 25 kilometer op een van die tochten ontdekten we mount rushmore een opvallende groep van vier grote rotsen bovenop een puinhelling in sommige rotsen zitten gaten waar je met enige fantasie ogen of monden in kan zien de gelijkenis met de beroemde amerikaanse berg met uitgehakte presidentenhoofden is verbluffend de eerste vier marspresidenten gaan hier prijken 5

[close]

p. 6

gelach in de ruimte 6

[close]

p. 7

van fantasie naar werkelijkheid het beeld van mars in de jaren vijftig door michel ketelaars zoals beschreven in een artikel in het vorige nummer de marinermissies naar mars veranderde het beeld dat we van de planeet mars hadden in de jaren zestig radicaal door de waarnemingen en ontdekkingen van de verschillende mariner-ruimtesondes mars bleek een droog en onbewoond hemellichaam met weliswaar een fascinerende geologische geschiedenis maar geen bewijzen dat er ooit intelligent leven op de planeet was geweest met deze nieuwe werkelijkheid werd afgerekend met het beeld van mars van een mysterieuze mogelijk bewoonde planeet interplanetaire reizen in 1952 publiceerde hij op basis van deze onderzoekingen das marsprojekt studie einer interplanetarischen expedition in het boek dat in 1953 in het engels verscheen onder de titel the mars project en dat wordt beschouwd als een van de invloedrijkste boeken aangaande de planning van een bemande marsmissie deed von braun gedetailleerde voorstellen voor de lancering van een ware vloot aan ruimteschepen in 1965 de technische specificaties van de tien schepen die geassembleerd in een baan om de aarde met ruim zeventig personen aan boord ruim drie jaar van huis weg zouden zijn waren begin jaren vijftig spectaculair de schepen moesten in de visie van von braun worden voorzien van raketten die liepen op een mengsel van salpeterzuur en hydrazine voor de montage van de zeker vierduizend ton zware ruimteschepen was zeker vijf miljoen ton brandstof nodig na de lancering zouden lege brandstoftanks worden afgeworpen zodat de voertuigen met een minimum aan massa naar mars zouden reizen maar ook aan de technische vooruitstrevendheid van von braun zaten grenzen de marsreizigers zouden in de ogen van von braun de eersten zijn die de planeet van zo nabij zouden gaan aanschouwen hij kon in zijn wildste dromen niet vermoeden dat de technische vooruitgang zo snel zou gaan dat er al tijdens zijn leven geautomatiseerde verkenners naar mars zouden worden gestuurd von braun s boek was geen verkoopsucces maar de ideeën die hij ermee wilde verspreiden sloegen al snel aan hij werd benaderd door het populaire amerikaanse tijdschrift collier s weekly met de vraag zijn plannen voor de verkenning van de ruimte op papier te zetten tussen 1952 en 1954 verschenen in het tijdschrift een serie artikelen waarin von braun de lezer introduceerde in een wereld die voor velen nog totaal onbekend was raketshuttles wielvormige ruimtestations met kunstmatige zwaartekracht en reizen naar de maan en mars in 1956 breidde von braun deze artikelen samen met coauteur willy ley uit en publiceerde ze in the exploration of mars in dit boek wilde hij het grote publiek warm maken voor een bemande trip naar mars met een uitgeklede versie van de vloot die hij in the mars project al had beschre voortschrijdende inzichten sinds vroege tijden hebben mensen zich afgevraagd wat er op de planeet mars leefde misschien was het de vurige wens of de simpele verwachting dat de aarde een planeet met mogelijk intelligent leven als kosmische buur had waarbij het bestaande geocentrische en antropocentrische wereldbeeld een belangrijke rol speelde maar ook nadat aangetoond was dat de aarde slechts een middelgrote planeet was die rond een doodgewone zon cirkelde en charles darwin met zijn evolutietheorie de mens uit het middelpunt van de flora en fauna had gehaald bleef het gangbare geloof bestaan dat er op mars leven bestond de waarnemingen van schiaparelli en lowell aan het eind van de negentiende en het begin van de twintigste eeuw zorgde voor een hernieuwde interesse en een ware stortvloed aan artikelen en boeken over de mogelijke aanwezigheid van intelligent leven op de rode planeet dat de angst voor een aanval van deze `marsmannetjes daadwerkelijk gevoeld werd bewees de overbekende paniek die uitbrak na de uitzending van het luisterspel dat was gebaseerd op het boek the war of the worlds van orson welles in 1938 de eerste concrete ideeën om dan zelf toch maar eens een kijkje op de planeet te gaan nemen dateren van de tweede wereldoorlog tijdens welke de ontwikkeling van langeafstandsraketten in een stroomversnelling raakte de vader van de v2-raketten die tijdens de oorlog londen zouden teisteren wernher von braun onderzocht direct na de oorlog de mogelijkheden van het gebruik van raketten voor 7

[close]

p. 8

ven ditmaal werden slechts twaalf reizigers in twee schepen op pad gestuurd de planeet die de aardbewoners zouden aantreffen `is voor driekwart een ijs-koude woestijn terwijl de rest bedekt is met een soort plantleven dat ons huidige biologische kennisniveau nog niet kan bevatten von braun was dus nog altijd overtuigd van een uitbundige aanwezigheid van plantaardig leven op de planeet misschien niet op het gehele oppervlak maar dan toch op een groot deel ervan alle inschattingen verwachtingen en wensen die in de jaren na de oorlog geuit werden over missies naar de maan en mars kregen in 1957 een enorme stimulans toen de russen de eerste kunstmaan lanceerden de sputnik drukte met zijn repeterende piep vanuit de ruimte de amerikanen hard op de feiten en dwong ze snel met een eigen ruimtevaartprogramma op de proppen te komen de national aeronautics and space administration nasa werd een jaar later opgericht en de race naar de ruimte was begonnen helaas voor alle plannen die von braun en later ook de nasa opperden voor een reis naar mars leek de aandacht van de wereld na de beroemde speech van kennedy in 1961 volledig naar de maan te worden getrokken de onbemande mariner-ruimtesondes die later naar mars werden gezonden veranderden het beeld van mars voorgoed een beeld dat in de jaren vijftig nog gekleurd werd door romantische dromers en optimistische wetenschappers boeken over mars in de jaren vijftig sommige beelden van mars die later definitief naar het rijk der fabelen verwezen zouden worden werden door schrijvers en zelfs enkele wetenschappers in de jaren vijftig nog voor mogelijk gehouden de amerikaanse sciencefictionauteur ray bradbury vulde het marslandschap in zijn in 1950 verschenen boek the martian chronicles nog met langgerekte met water gevulde kanalen en liet zijn marsreizigers uitgebreid kennis maken met de `inheemse bevolking een dergelijk marsbeeld was aan het begin van de jaren vijftig een uitstervend ras maar dat kon bradbury weinig schelen hij beschreef mars op een romantische manier welhaast met een zweem van weemoed naar een tijd waarin iedereen er nog heilig van overtuigd was dat er `iets op mars moest zijn zijn boek wordt dan ook niet alleen beschouwd als een overgangswerk van een marsbeeld dat was gebaseerd op fantasie naar eentje dat leunde op de werkelijkheid maar wordt tevens gezien als een van de meest fijngevoelige werken uit de marsmythologie een boek dat al veel meer de harde werkelijkheid van de dorre planeet ademt is the sands of mars van arthur c clarke dat een jaar na het werk van bradbury verscheen the sands of mars was clarkes eerste verhaal dat in boekvorm verscheen lang voordat de amerikaan naam maakte met vele korte science-fictionverhalen en romans als 2001 a space odyssey in het verhaal van clarke geen kanalen en intelligente marsbewoners het boek vertelt het verhaal van een bekende sciencefictionschrijver die een reis naar de reeds zijn tekst contrasteerde daarmee met de tekst van het artikel is there life on mars dat een van von brauns artikelen in collier s weekly in 1954 had begeleid in dit artikel dat van de hand was van het hoofd van de faculteit voor astronomie aan de universiteit van harvard fred l whipple werd een veel gematigdere toon aangeslagen ten aanzien van het bestaan van planten op mars whipple stelde dat `wanneer alle waarnemingen die tot nu toe zijn gedaan goed geëvalueerd zijn het mogelijk zou moeten zijn een onderbouwde inschatting van de mogelijkheid van leven op mars te maken waarschijnlijk zijn bacteriën de enige fauna die op de planeet kunnen overleven in de zuurstofloze atmosfeer daarnaast zouden er tevens een soort geharde primitieve planten kunnen bestaan die hun eigen zuurstof en water produceren zulke planten zouden de veranderende kleuren van de seizoenen op mars kunnen verklaren 8

[close]

p. 9

gekoloniseerde planeet mars maakt eenmaal aangekomen spreekt de reiziger met de leider van de marskolonie over de plannen om de nederzetting zo zelfvoorzienend mogelijk te maken later komt hij er achter dat er een geheim terraformingproject is waar men op aarde niets van af weet hoe duidelijk deze onderwerpkeuze ook wijst naar een `moderne benadering van het wezen van de planeet mars ook clarke ontkomt niet aan de kennis die in de jaren vijftig over de planeet voor handen is zo wordt de van de aarde waarneembare wisseling van de seizoenen in het verhaal nog toegeschreven aan de verschuiving en verkleuring van vegetatie tevens ontdekt het hoofdpersonage na een noodlanding een op kangoeroes lijkende groep plantenetende dieren ook wetenschappers droegen nog meer dan eens bij aan het beeld van mars als een relatief nabije en levende planeet de beroemde zwitserse natuurkundige uitvinder en ondekkingsreiziger auguste piccard publiceerde in 1946 het boek entre terre et ciel in 1949 in het nederlands uitgegeven als tussen hemel en aarde waarin hij zijn lezers vertelde over de mogelijkheden om de meest nabije hemellichamen te bereiken volgens piccard lag het voor de hand dat onze reizen vooraleerst mogelijk worden gemaakt door de `vuurpijl waarmee al aardige reisjes naar venus en mars mogelijk zouden moeten zijn interessanter werd het wanneer er gekozen werd voor `het middel der totale vernietiging der materie in moderne termen het laten samensmelten van materie en antimaterie piccard rekende zijn lezers voor dat het met toepassing van deze sterke energiebron mogelijk is om in een dag en elf uur naar mars te reizen hij bracht daarmee de rode planeet in de fantasie van de lezers wel heel dichtbij een tripje langs alle planeten van ons zonnestelsel nam volgens de wetenschapper niet meer dan dertig dagen in beslag piccard ging vervolgens serieus in op de mogelijkheid van leven op mars `de reiziger denkt aan de bewoners van deze planeet en herinnert zich onwillekeurig de romans die daarover zijn geschreven van alle planeten van onze zon lijkt mars het meest op de aarde het is dus zeer wel mogelijk dat men er leven zou aantreffen de geringe temperatuur van ongeveer -40 graden celsius die piccard voorspelde op basis van de geringe hoeveelheid zonnestralen die de planeet bereiken was wat hem betreft geen beletsel `wij kunnen niet zeggen dat onder deze omstandigheden ieder leven onmogelijk is maar het is duidelijk dat als er leven is dit van heel andere aard is dan bij ons planten dieren en mensen zoals wij ze kennen kunnen op mars zeker niet leven het beeld dat jonathan norton leonard bekend van zijn samenwerking met carl sagan in zijn in 1953 verschenen boek flight into space in 1958 in het nederlands verschenen als ruimtevaart fantasie en werkelijkheid van mars gaf was aanzienlijk realistischer en wetenschappelijker verantwoord leonard had zich goed verdiept in de heersende ideeën over interplanetaire reizen en liet aan de hand van berekeningen en concepten van bekendheden als von braun en clarke zien hoe een dergelijke onderneming in theorie en in de praktijk in zijn werk zou gaan algemeen werd aangenomen dat de bouw van een ruimtestation in alle gevallen de beste eerste stap was van daaruit zouden volgeladen ruimtetuigen relatief eenvoudig naar de maan of een van de nabije planeten kunnen vertrekken sprekend over een reis naar mars stelde leonard dat de volgende stap het inrichten van een ruimtestation in een hogere baan rond mars zou zijn enkele pendelreizen tussen de aarde en dit eerste ruimtestation zou moeten zorgen voor de opbouw van voldoende voorraden voor de bouw van een tweede ruimtestation in een geschiktere baan rond mars vanaf deze tweede ruimtebasis zou de eigenlijke landing kunnen plaatsvinden de afdaling naar mars werd door de ijle atmosfeer en de geringe zwaartekracht niet als gevaarlijk ingeschat net als piccard maakte leonard in zijn boek vervolgens een aantal opmerkingen waaruit auguste piccard 9

[close]

p. 10

blijkt dat ook hij het bestaan van leven op mars nog niet helemaal als onmogelijk had afgedaan `von braun en zijn mede-plannenmakers schenken op dit punt geen aandacht aan de reactie van de marsbewoners zo die bestaan zij zijn trouwens van plan maar een korte tijd te blijven om belangwekkende details te onderzoeken die zij vanuit ruimtestation ii hebben opgemerkt zij zullen monsters nemen van de martiaanse lucht en bodem en specimina van planten en dieren verzamelen als zij er kunnen vinden en vangen opvallend genoeg liet leonard zijn marsreizigers vervolgens direct weer vertrekken en repte hij niet van de oprichting van een permanent station of een kolonie op de planeet sprekend over de communicatieproblemen in de ruimte opperde hij evenwel toch nog het bestaan van een martiaanse samenleving door te stellen dat met een aantal aanpassingen `het zelfs mogelijk [zou zijn een televisiestation op te richten op mars en de martiaanse staatslieden uit te nodigen langs elektronische weg deel te nemen aan de debatten in de verenigde naties onduidelijk was hier of leonard al ver vooruit keek naar een gekoloniseerde planeet of dat hij dagdromend hoopte op het bestaan van een intelligente samenleving in het hoofdstuk `mars de vruchtbare ging leonard in detail in op mars en de waarschijnlijkheid van leven op de planeet zo suggereerde volgens hem de verandering van het oppervlak met de jaargetijden een sterke plantengroei ook het bestaan van marsbewoners kon volgens hem nog niet helemaal worden afgeschreven simpelweg omdat `niemand het overtuigende bewijs [kan leveren dat ze niet bestaan en de vage informaties die van mars tot ons doorsijpelen doen de hoopvollen geloven dat ze misschien wel bestaan die hoop vollen waren volgens leonard aanhangers van de amerikaanse astronoom percival lowell die op basis van de canali die zijn italiaanse giovanni schiaparelli had `ontdekt een omvangrijke theorie over het bestaan van een intelligente beschaving op mars had opgezet volgens leonard waren er echter geen harde bewijzen voor een dergelijke beschaving en gaf lowell zich op basis van een aantal vage waarnemingen van het planeetoppervlak met slechts een vlekkerige structuur over aan een soort `wens-zien van fantasie naar werkelijkheid de harde werkelijkheid over de planeet mars kwam met de introductie van de onbemande ruimtevaartuigen vanaf de tweede helft van de jaren zestig werd in hoog tempo duidelijk dat er geen canali geen vegetatie en al helemaal geen intelligent leven op de planeet voorkwamen mars-propagandisten wetenschappers maar zeker ook science-fictionschrijvers konden niets anders doen dan zich naar de nieuwe werkelijkheid conformeren en hun wensen ideeën en verhalen aan te passen de jaren vijftig vormen dan ook een belangrijke waterscheiding in het denken over mars was daarvoor in principe nog alles mogelijk en werden veel ideeën in ieder geval niet direct als uitgesloten afgedaan daarna was het duidelijk hoe de vork in grote lijnen in de steel stak en waren wilde plannen plotseling anachronistisch geworden de jaren vijftig vormt het scharnierdecennium tussen deze twee werelden verbeterde telescopen en de aanstaande ruimtevaart maakten het nagenoeg onwaarschijnlijke ook daadwerkelijk uitgesloten maar lieten nog wel voldoende ruimte over voor de fantasten om hardop uit te spreken dat zolang het tegendeel niet bewezen er nog van alles mogelijk was het beeld van mars in de martian chronicles 10

[close]

p. 11

mars one onthult plannen om in 2023 een menselijke nederzetting op mars te realiseren the next giant leap for mankind amersfoort nederland 31 mei 2012 mars one onthulde vandaag het plan om in 2023 mensen op mars te laten landen op mars wacht een bewoonbare nederzetting op de astronauten iedere twee jaar daarna sluit een nieuwe groep zich aan bij de nederzetting op mars zodat er sprake is van een echte groeiende populatie op mars mars one heeft contact gelegd met erkende luchten ruimtevaartleveranciers uit de hele wereld die alle benodigde onderdelen kunnen leveren en heeft letters of interest gekregen van die bedrijven de financiering komt van een wereldwijd media-event dat rondom de bemande missie georganiseerd wordt en thales alenia space mars one ontving letters of interest van al deze bedrijven de wereld kijkt mee een bemande missie naar mars is één van de meest spannende inspirerende en ambitieuze uitdagingen die de mensheid kan ondernemen mars one ziet dit als een avontuur van ons allemaal de hele wereld beslist mee welke kandidaten worden geselecteerd hun uitgebreide training en voorbereiding zijn te volgen en natuurlijk ook de eerste stappen op mars en hun belevenissen daar de missie zal waardevolle wetenschappelijke en maatschappelijke informatie opleveren die voor iedereen toegankelijk is mars one is op zoek naar sponsors en investeerders die geïnteresseerd zijn om met mars one en de rest van de wereld mee te doen in the next giant leap for mankind duurzame menselijke bewoning op mars om de plannen haalbaar en realistisch te maken heeft mars one de complexiteit zo laag mogelijk gehouden de belangrijkste vereenvoudiging is dat de astronauten naar mars zullen emigreren zij zullen de rest van hun leven wonen en werken op mars mensen in leven houden op mars is niet triviaal maar eenvoudiger én veiliger dan de astronauten terug laten keren naar aarde voor een terugvlucht zou er namelijk een volledig functionele raket op mars moeten worden gebouwd zonder aanwezigheid van mensen op mars dat is enorm complex en duur daarnaast zijn er heel veel mensen die graag naar mars zouden willen verhuizen mars one zal de eerste vier astronauten en iedereen die volgt voorzien van voldoende water voedsel en zuurstof door de bodem en atmosfeer van mars te ontginnen een dragon capsule van spacex landt op mars vereiste technologie en potentiële leveranciers alle componenten die nodig zijn om de missie te kunnen voltooien kunnen al worden gemaakt door bestaande leveranciers mars one heeft contact gelegd met een aantal grote aerospace bedrijven die samen alle vereiste onderdelen kunnen leveren dit zijn onder andere ilc dover mda information systems paragon space development space exploration technologies spacex surrey satellite technology het grootste avontuur van de 21e eeuw bas lansdorp m.sc mede-oprichter sinds de oprichting is mars one geëvolueerd van een absurd idee naar een ambitieus maar haalbaar plan bijna iedereen die we spreken is verbaasd over hoe realistisch het plan is de volgende stap is de wereldwijde bekendmaking van de plannen en het aantrekken van sponsors en investeerders 11

[close]

p. 12

menselijke verkenning en bewoning van mars zal het meest spannende avontuur zijn dat we in decennia hebben meegemaakt het zal een inspiratie zijn voor jong en oud voor ingenieurs wetenschappers uitvinders en kunstenaars het zal een stroomversnelling betekenen voor ontwikkelingen op het gebied van recycling life support systemen en zonne-energie-systemen en er zal een nieuwe generatie helden opstaan de eerste ontdekkingsreizigers die naar mars gaan zullen de geschiedenisboeken ingaan we verwachten hiermee een publiek van miljoenen aan te trekken met als hoogtepunt enkele miljarden toeschouwers op het moment dat de eerste vier mensen landen op mars ambassadeurs van mars one mars one krijgt steun van verschillende bekende en gerespecteerde ambassadeurs professor dr gerard t hooft in 1999 nobelprijswinnaar in de fysica dit project lijkt mij de enige manier om dromen van menselijke expansie in de ruimte waar te maken mij lijkt dit een uiterst boeiend experiment we kunnen er nu aan beginnen paul römer de bedenker van big brother deze missie naar mars kan s werelds grootste media-evenement ooit worden reality meets talent-show with no ending and the whole world to watch it als dat geen sterke pitch is gerard blaauw voorzitter van de nederland space society belangrijk is dat gerenomeerde ruimtevaartbedrijven die wereldwijd actief zijn op de publieke en private ruimtevaartmarkt overtuigd zijn geraakt van de kansen van mars one en letters of interests hebben geschreven om mee te doen daarmee heeft mars one zich in professor dr gerard t hooft dit stadium al kunnen koppelen aan relevante spelers mary roach schrijfster nog voordat het mars one team me schreef leek een bemande marsmissie me al het ultieme reality-tv-evenement met daarbij onevenaarbare financieringsmogelijkheden in tegenstelling tot veel van de reality televisie die nu bestaat hoeft er hier geen kunstmatige drama druk of psychologische spanning aan worden toegevoegd de missie heeft dat namelijk allemaal al van zichzelf meer gedetailleerde informatie over mars one op www.mars-one.com de eerste kolonie op mars door mars one 12

[close]

p. 13

de vaderlandse politiek over de menselijke exploratie van mars door cas laansma en gerard kuijpers in verband met de verkiezingen leek het ons interessant om te weten wat de politieke partijen vinden van onze ambities m.b.t mars we hebben de acht belangrijkste politieke partijen benaderd helaas was alleen de vvd bereid een interview te geven cda en pvda gaven een korte schriftelijke reactie groen links had voor ons geen tijd en bij de christenunie komt het woord ruimtevaart niet in hun verkiezingsprogramma voor d66 zag het nut van ruimtevaart wel in maar vond vragen over mars nog te abstract om daar antwoord op te geven van de sp en de pvv hebben we niets meer gehoord ook niet na herhaaldelijk aandringen en dat is jammer want juist die laatste is één van de vier initiatiefnemers voor de oprichting van spacepoort samen met vvd cda en d66 spacepoort is de ontmoetingsplek voor beleidsmakers kamerleden en de nederlandse ruimtevaartsector en vindt twee keer per jaar plaats in het internationaal perscentrum nieuwspoort in den haag op het gebied van ruimtevaart moet samen worden gewerkt in nederland doen we dat in europees verband dat lijkt het cda dan ook een prima niveau wij ondersteunen dit van harte in nederland hebben we estec european space and technology centre in noordwijk dit is een onderzoeksinstituut dat hier is gevestigd vanuit europa dit laat zien dat ruimtevaart op europees niveau werkt en dat het nederland iets oplevert 4 ruimtevaart als impuls voor de kenniseconomie de ruimtevaart biedt enorme kennisspillovers naar andere bedrijven en universiteiten dit is goed voor onze kenniseconomie het is daarom ook belangrijk dat we in nederland ruimte blijven houden voor ruimtevaart uiteraard wel georganiseerd in europees verband estec is zo n voorbeeld bedrijven moeten hier ook op aangehaakt zijn daarnaast moet het makkelijk voor bedrijven zijn om te investeren in onderzoek in deze sector om vervolgens gebruik te kunnen maken van spillovers op die manier versterken kennisinstituten en bedrijven elkaar binnen de ruimtevaart 5 ethische aspecten wat betreft mars heeft de cda-fractie nog geen sterke mening omdat het niet goed kan inschatten hoe realistisch het is dat er daadwerkelijk een dergelijke missie komt de reactie van het cda het cda kwam met een erg kort commentaar op onze vragenlijst de antwoorden zijn van drs a j koppejan 1 bemande missies naar mars als cda hebben wij natuurlijk niet waanzinnig veel verstand van mars en de ruimtevaart maar als cda vinden wij het niet ondenkbaar dat dit ooit zal gebeuren binnen welk tijdsbestek of wanneer het precies zal gebeuren valt niet te zeggen 2 gebruik van kernenergie in de ruimtevaart als cda hebben wij hier nog nooit een link gelegd in principe zijn wij niet tegen kernenergie maar zijn wij slechts voor kernenergie als transitiebrandstof dit is echter op aarde als energievoorziening binnen de ruimtevaart zijn hier volgens mij afspraken over dat dit niet mag i.v.m onvoorspelbare effecten als cda sluiten wij hier uiteraard naadloos op aan 3 internationale samenwerking op het gebied van ruimtevaart de reactie van de pvda een naar onze mening wat zure reactie kwam van de pvda de antwoorden op onze vragen zijn van susan cohen jehoram senior beleidsmedewerker ruimte i&m /el&i tweede kamerfractie pvda 1 bemande missies naar mars a is dat volgens u de moeite en het geld waard dit zal ongetwijfeld een heel dure grap zijn als het uit het bedrijfsleven of de samenleving komt geen bezwaar maar niet met geld van de belastingbetaler zeker niet in tijden van crisis b wat zijn uw toekomstperspectieven daarover wij hebben geen standpunt over mars 13

[close]

p. 14

2 gebruik van kernenergie in de ruimtevaart a hoe staat u daar tegenover afwijzend wij zijn tegen kernenergie en gaan voor 100 schone energie in 2050 dat geldt natuurlijk ook voor transportbrandstoffen 3 internationale samenwerking op het gebied van ruimtevaart a kan europa dat alleen zo nee met wie zouden we dan moeten samenwerken of dit met alleen europese bedrijven zou kunnen is ons onbekend de europese commissie zou daarin geen rol moeten spelen b zou een dergelijk project het eu-gevoel kunnen versterken ongetwijfeld maar ook dan geldt net als bij voetbal zonder overheidssteun c moet een dergelijk project een multiculturele aangelegenheid zijn waar zoveel mogelijk landen aan mee moeten doen dat is natuurlijk aan de initiatiefnemers/financiers 4 ruimtevaart als impuls voor de kenniseconomie a ziet u mogelijkheden om een missie naar mars te gebruiken als impuls voor de kenniseconomie initiatiefnemers zullen ongetwijfeld gebruik maken van universitair opgeleiden en mogelijkheden kunnen bieden voor onderzoek b en welke rol ziet u daarin weggelegd voor het bedrijfsleven 100 5 ethische aspecten a wat vind u van plannen voor de kolonisatie en verandering terraforming van mars ook als er bijvoorbeeld bacterieel leven wordt aangetroffen boeiend maar niet iets om belastinggeld aan te spenderen wij zetten wel in op innovatie van bijvoorbeeld duurzame energie ruimtevaart blijkt daarin een rol te kunnen spelen zolang de meerwaarde van een reis naar mars boven de al ruimschoots plaatsvindende reizen in de nabije ruimte onbekend is is er geen reden hier specifiek op in te zetten b wat vind u van plannen om astronauten vrijwillig een enkele reis naar mars te geven de vraag is of hierbij sprake is van vrijwillige euthanasie in dat geval zal sprake moeten zijn van uitzichtloos lijden dit kan in onze visie ook zijn bij psychisch lijden c op lange termijn zou een kolonie op mars de overlevingskansen van de mensheid als geheel vergroten hoe denkt u daarover daar denken wij niet over wij maken ons vooral zorgen over de overlevingskansen van mensen in de nederlandse samenleving die te maken krijgen met ontslag onzekerheid verlies aan inkomen en torenhoge ziektekosten en woonkosten d wie zou er zeggenschap moeten hebben over wat er in een kolonie op mars gebeurt wij zijn een democratische partij en zouden ook voor mars democratie als ideale bestuursvorm voorstellen dat betekent dat de marsmannetjes hun eigen leider zullen mogen kiezen interview met afke schaart van de vvd de vvd was de enige partij die tijd had voor een persoonlijk interview we hadden een gesprek met afke schaart kamerlid voor de vvd zij houdt de portefeuille economische zaken en innovatie we kennen de vvd als space-minded en afke schaart is één van de initiatiefnemers van spacepoort de ontmoeting was heel hartelijk en al gauw kwam het gesprek op gang over onze ambities m.b.t mars afke schaart voorwaarts mars vm is een bemande missie naar mars volgens u de moeite en het geld waard as het is zekerde moeite waard ook de private initiatieven zoals nu ook met die commerciële ruimtevaart vind ik prachtig vooral ook vanwege de innovaties en de spin off maar het moet niet met geld van de overheid gebeuren als liberaal ben ik voor een kleine overheid en dat we ons ook moeten bezig houden met pu 14

[close]

p. 15

blieke zaken en wat privaat kan ook privaat moeten doen vm maar als er nu geen andere mogelijkheid is dan met hulp van de overheid bijvoorbeeld bij een bemande reis naar mars met een terugkeermogelijkheid as dat zouden we dan in internationale samenstelling samen met nasa en andere instanties moeten beoordelen waardoor een publieke en private samenwerking ontstaat voorlopig zie ik nog geen ruimte om hier overheidsgeld voor beschikbaar te stellen dat is nu niet opportuun omdat het nog veel te ver weg is en toekomstmuziek ik ben niet tegen ruimtevaartbudgetten maar ik vind ook dat het moet komen van private ondernemingen bij het bepalen van ruimtevaartbudgetten moeten we dat ook afwegen tegen andere projecten vm wat zijn uw toekomstperspectieven hierover as ik geloof echt wel dat je op mars met grondstoffen iets kan doen en wie weet wat er nog voor andere mogelijkheden zijn ik sta er absoluut open voor maar ik vind niet dat dit op dit moment voor de overheid of voor onze partij beleid moet zijn vm hoe staat u tegenover het gebruik van kernenergie in de ruimte voor een eventuele terugreis is er bijvoorbeeld het plan om brandstof uit de atmosfeer van mars te winnen zodat je niet al die brandstof hoeft mee te nemen en hiervoor is misschien een kleine kernreactor nodig zou u daar een probleem mee hebben as nee ik zie hier geen bezwaar in uiteraard moet er aan diverse randvoorwaarden en veiligheidsvoorschriften voldaan worden vm zou een bemande reis naar mars een echt europees gebeuren moeten zijn of moeten we samenwerken met andere landen as dat zou best kunnen maar ook hier denk ik dat het best moeilijk is om zo n project op te gaan starten en dat er veel bezwaren tegen komen ook vanuit uit conservatieve hoek er zouden ook principiële en ethische bezwaren tegen kunnen zijn ik zie het daarom niet zo snel gebeuren maar als het zou gebeuren vind ik zeker dat we met de vs samen moeten werken mogelijk zelfs met landen als indonesië waar rond 2030 de economische macht ligt ik vind niet dat we bij voorbaat andere landen moeten uitsluiten uiteindelijk zal er een politiek commit ment moeten komen mogelijk gebeurt zo iets pas als een amerikaanse president hiertoe een oproep doet vm zo n bemande reis zal europa toch wel een europees wij-gevoel geven of niet of is dat niet zo belangrijk as nee ik denk niet dat dit zal binden je hebt ook europese satellietsystemen zoals het galileo-project waarvan ik ook niet geloof dat dat nou zo top of mind ligt bij de europese bevolking en dat zal bij dit soort projecten ook niet zo zijn het is natuurlijk wel heel bijzonder en geweldig maar ik denk ook dat er weerstand op zal komen en dat het niet zo snel zal worden omarmd het zal geen kans van slagen hebben als andere landen niet mee doen vm maar dat galileo-project bestaat immers alleen maar uit robotjes waar je niets mee hebt mensen naar mars is toch veel meer spectaculair dan dat galileo-project as ja maar goed ik denk dus echt dat er regeringen zijn die dit niet zouden willen doen ik kan niet in de toekomst kijken maar ik denk dat als dit op dit moment bij de commissie of bij het parlement voorgesteld zou worden dat het afgewezen zal worden omdat dit geen prioriteit zal hebben er zijn daarvoor nog teveel andere problemen in europa we zijn nog niet op dat niveau dat we dit soort prestigeprojecten kunnen doen vm maar dit heeft geen prestige as o jawel en we hebben daar op dit moment geen mogelijkheid voor om dat met heel veel geld en mankracht voor elkaar te krijgen vm vanwege de financiële crisis as ja zeker vm de mogelijkheden voor de kenniseconomie zijn al ter sprake gekomen ziet u mogelijkheden om een missie naar mars te gebruiken als impuls voor de kenniseconomie as ja zeker vm en onder die noemer valt ook samenwerking tussen estec en onderwijs as ja dat gebeurt natuurlijk al de ruimtevaart heeft natuurlijk al voor héél veel spin off gezorgd kijk naar satellieten kijk naar tom tom kijk naar navigatiesystemen het is ongekend 15

[close]

Comments

no comments yet