Lijfmagazine Nummer 2 Oktober 2011

 

Embed or link this publication

Description

Tijdschrift over gezondheid en leefstijl, aangeboden door uw huisarts.

Popular Pages


p. 1

lijfmagazine tijdschrift over gezondheid en leefstijl nummer 2 · oktober 2011 grat!is e me neem door aangeboden s uw huisart coeliakie onbekende volksziekte samen gezond zwanger worden opmars biologisch voedsel is het gezonder en smaakvoller het hart is de motor van ons leven

[close]

p. 2

hagaziekenhuis van den haag bel 112 bij pijn op de borst wie in de regio haaglanden acute hartproblemen heeft wordt automatisch naar het hagaziekenhuis gebracht dit ziekenhuis biedt patiënten als enige ziekenhuis in de regio 24 uur per dag spoed dotterbehandelingen en hartoperaties een hartinfarct begint haast altijd met een heftige pijn op de borst de pijn kan uitstralen naar de linker of rechterarm of deze voelen zwaar aan hevig zweten misselijkheid en kramp in de kaken zijn de meest voorkomende symptomen hartcentrum hagaziekenhuis bel snel de hulp komt onmiddellijk op gang door middel van een ambulance met gespecialiseerde hulpverleners alle ambulances in de regio haaglanden zijn uitgerust met apparatuur die draadloos in verbinding staat met het hartcentrum van het hagaziekenhuis het ambulancepersoneel is opgeleid om samen met de interventiecardioloog de diagnose te stellen of het een hartinfarct betreft waarvoor de patiënt gedotterd moet worden bij aankomst in het hartcentrum op de leyweg in den haag staat een deskundig team klaar om een dotterbehandeling uit te voeren door binnen een half uur na het begin van de klachten 112 te bellen krijgt u de snelste en de beste zorg met een paar controlevragen kan de meldkamer een inschatting maken of er inderdaad sprake is van een hartinfarct deskundige samenwerking hartcentrum door deze samenwerking met de ambulancediensten is een patiënt binnen 60 minuten nadat 1-1-2 is gebeld gedotterd een enorme tijdwinst het hartcentrum van het hagaziekenhuis werkt ook goed samen met de cardiologen van de ziekenhuizen mch haaglanden in den haag en reinier de graaf gasthuis in delft hierdoor kunnen alle patiënten in de regio haaglanden terecht voor deskundige zorg bij acute hartproblemen in het hartcentrum van het hagaziekenhuis voor meer informatie www.hagaziekenhuis.nl/hartcentrum

[close]

p. 3

lijfmagazine tijdschrift over gezondheid en leefstijl nummer 2 · oktober 2011 grat!is mee neem door aangeboden ts uw huisar welkome verschijning lijfmagazine is een welkome verschijning in de huisartspraktijk na het verschijnen van het eerste nummer in juni van dit jaar mocht de redactie vele positieve reacties van huisartsen en lezers ontvangen een groot aantal lezers heeft ook geïnformeerd naar de mogelijkheden van een abonnement een abonnement op de papieren uitgave is op dit moment nog niet mogelijk een email naar info@lijfmagazine.com is echter voldoende om de digitale versie van nieuwe uitgaven automatisch in uw mailbox te ontvangen hetzelfde mailadres kunt u gebruiken voor vragen en suggesties voor onderwerpen ook in dit nummer van lijfmagazine bieden wij u weer een groot aantal coeliakie onbekende volksziekte samen gezond zwanger worden opmars biologisch voedsel is het gezonder en smaakvoller het hart is de motor van ons leven artikelen over gezondheid de werking van ons menselijk lichaam en een gezonde leefstijl een kleine greep uit de inhoud het hart is de motor van ons leven in het omslagartikel wordt op een begrijpelijke wijze uitgelegd hoe ons hart werkt en hoe u uw hart in goede gezondheid gezonde voeding musea wetenschap vrije tijd theater preventie kunst fotografie sport bewegen wandelen citytrip praktijkverhaal bijzondere huisartsen lijfverhaal gezond ouder worden leefstijl werking van het menselijk lichaam conditie houdt bij zwangerschap wordt veel aandacht besteed aan de inrichting van de kinderkamer voor uw kind is het echter nog belangrijker om veel aandacht te besteden aan het `kinderkamertje in het lichaam biologisch voedsel is `hot maar is biologisch voedsel nu echt gezonder en smaakvoller de redactie zet de belangrijkste feiten op een rijtje buikpijn vermoeidheid diarree en verstopping stuk voor stuk kunnen deze ongemakken het gevolg zijn van wat wel de onbekendste volksziekte van ons land wordt genoemd coeliakie over de achtergronden van deze ziekte leest u in ons lijfverhaal het sportseizoen is weer in volle hevigheid losgebarsten keerzijde van het sportplezier is het grote aantal blessures de redactie verzamelde tien tips om blessureleed te voorkomen in de rubriek vrije tijd neemt de redactie u mee naar de historisch stad leiden en informeren wij u over een aantal interessante historische activiteiten wij wensen u veel leesplezier pieter van dam uitgever/hoofdredacteur en jan huizinga huisarts/hoofdredacteur 3

[close]

p. 4

inhoud 6 24 20 14 8 omslagverhaal het hart is de motor achter onze bloedsomloop zo zorgt het dat alle cellen in ons lichaam genoeg zuurstof brandstof en bouwstoffen krijgen en afvalstoffen weer afgevoerd worden de wand van het hart is een spier die zich gemiddeld zo n zeventig keer per uur samentrekt het hart is als een marathonloper die nooit eens even rust kan nemen hoe kan dat en hoe blijft je hart gezond 4 oktober 2011 · lijfmagazine

[close]

p. 5

jaargang 1 · nummer 2 · oktober 2011 32 30 28 gezondheid 6 kort nieuws langer leven door gezonde leefstijl dyslect heeft ook moeite met muziek 12 lachen is gezond 14 gaan kinderen steeds vroeger puberen 18 antwoorden op alledaagse medische vragen wat moet je doen bij een blaasontsteking 32 wetenschap slapen verbetert uw sport prestaties overgewichtziekten ondanks `slankgen praktijkverhalen 16 de doktersassistent de rechterhand van uw huisarts 23 marcel slockers dokter van de rotterdamse daklozen voeding 24 biologisch voedsel is het gezonder en smaakt het ook beter 12 cultuur 18 37 parijs door de lens van nederlandse fotografen je favoriete parfum ontdekken in een museum 38 absurde humor van een vlaamse mafketel preventie 20 gezond zwanger worden 34 sportblessures voorkomen is beter dan genezen vrije tijd en beweging 30 op ontdekkingstocht in historisch leiden lijfverhaal 28 coeliakie is de meest onbekende volksziekte lijfmagazine · oktober 2011 5

[close]

p. 6

kort nieuws troosten helpt niet gevaar alcohol in kaart in nederland krijgen jaarlijks bijna 6.000 mensen kanker door bovenmatig alcoholgebruik bij mannen speelt in ongeveer tien procent van de kankergevallen alcohol een rol bij vrouwen is alcohol voor drie procent de oorzaak van kanker zij drinken meer dan wat de wereldgezondheidsorganisatie als bovengrens adviseert twee glazen per dag voor mannen en één glas voor vrouwen dit blijkt uit een groot onderzoek in tien europese landen naar het ontstaan van chronische ziekten zoals kanker hart en vaatziekten en overgewicht aan het onderzoek doen 400.000 mensen mee waarvan 40.000 in nederland de utrechtse hoogleraar epidemiologie petra peeters leidt het onderzoek in nederland ik denk dat veel mensen niet weten welke invloed alcohol heeft op het ontstaan van kanker je kunt haast voorspellen dat het aantal gevallen van alcoholgerelateerde kankergevallen in de komende jaren gaat toenemen gezien het alcoholgebruik in nederland en andere west-europese landen vooral over het drankgedrag van jongeren moeten we ons zorgen maken weinig mensen realiseren zich dat alcoholgebruik ook op langere termijn chronische ziekten kan veroorzaken als kinderen iets meemaken wat pijn doet raken ze extra van streek wanneer ouders hen troosten kinderen prijzen en zeggen dat ze `stoer zijn of het `knap hebben gedaan helpt juist wel dat blijkt uit een onderzoek naar pijn bij kinderen van kinderpsycholoog noor wolff van het erasmus mc in rotterdam zij deed haar onderzoek bij kinderen van veertien maanden die een bloedprik kregen ze analyseerde video-opnamen van 275 ouders en hun kinderen tijdens het prikken conclusie het kind afleiden heeft geen enkel effect troosten verergert de stress en prijzen zorgt juist voor stressvermindering wolff ouders die beginnen met troosten voordat er daadwerkelijk is geprikt kondigen daarmee als het ware aan dat er iets ergs gaat gebeuren daarvan kan een kind in de stress schieten iets anders is dat ouders normaal gesproken proberen een vervelende situatie voor een kind te beëindigen maar bloedprikken houden ze niet tegen dat is verwarrend voor een kind het wordt getroost maar niet geholpen dat kan de stress verder verhogen langer leven door een gezonde leefstijl vrouwen met een gezonde leefstijl kunnen 15 jaar ouder worden dan hun ongezonde generatiegenoten voor mannen kan die winst oplopen tot 8,5 jaar dat blijkt uit onderzoek van de universiteit maastricht de onderzoekers bestudeerden over een periode van 25 jaar de leefstijl van 120.000 mensen waarbij zij die leefstijl beoordeelden op vier factoren roken bewegen voeding en lichaamsgewicht de deelnemers aan het onderzoek waren in 1986 tussen de 55 en 69 jaar oud een gezonde leefstijl definieerden de onderzoekers als niet roken iedere dag minimaal 30 minuten bewegen een mediterraan dieet volgen en een gezond lichaamsgewicht hebben bmi tussen 18,5 en 25 een mediterraan dieet staat voor veel groenten fruit peulvruchten noten vis volkoren granen en onverzadigde vetten ook alcohol maakte deel uit van het dieet dagelijks 0,5 tot 2 glazen per dag wij hebben gekeken hoeveel jaren men langer leeft als men niet rookt een goed gewicht heeft voldoende beweegt en gezond eet zegt hoogleraar epidemiologie piet van den brandt van de maastrichtse universiteit een vrouw die zo goed als heel haar leven op al die elementen positief scoort wordt gemiddeld vijftien jaar ouder dan een vrouw die bij alle factoren een minnetje ziet staan 6 oktober 2011 · lijfmagazine

[close]

p. 7

tekst pieter van dam beeld dirk ketting hans oostrum fotografie nachtmensen zijn dikker en eten slechter elke avond laat naar bed lijkt slecht voor de gezondheid nachtmensen zijn in de regel zwaarder dan mensen die op tijd naar bed gaan en vroeg weer opstaan zij eten per dag gemiddeld 248 calorieën meer dan de aanbevolen hoeveelheid die extra calorieën worden voornamelijk in de late avonduren `gescoord door het eten van snacks en een overmatig gebruik van frisdrank dit blijkt uit onderzoek aan de northwestern medicine university het is voor het eerst dat er in een onderzoek gekeken werd naar de relatie tussen de biologische klok eetgedrag en lichaamsgewicht dyslect heeft ook moeite met muziek kinderen met dyslexie hebben vaak moeite met het tellen van het aantal lettergrepen van een woord en vinden het ook lastig om te bepalen wanneer een woord rijmt uit onderzoek van de university of cambridge blijkt nu dat ook het herkennen van structuren en ritmes in muziek een struikelpunt is de onderzoekers lieten een groep kinderen van tien jaar oud met en zonder dyslexie een muziektaak uitvoeren die taak omvatte het vergelijken van twee muziekritmes waarbij de kinderen moesten aangeven of de tonen hetzelfde of anders klonken kinderen met dyslexie hadden aanzienlijk meer moeite met de muziektaak de resultaten van het onderzoek laten een sterk verband zien tussen de vaardigheid om in muziek ritme en structuur te herkennen en het leren lezen volgens de onderzoekers hebben de hersenen van een dyslect moeite met de manier waarop geluiden in gesproken taal worden gestructureerd het gaat hierbij dan vooral om het verschil tussen sterke en zwakke tonen ofwel lettergrepen met en zonder klemtoon aangezien ritme meer aanwezig is in muziek dan in taal denken de onderzoekers dat jonge dyslectische kinderen veel baat kunnen hebben bij muzikale spelletjes dit zou hun vermogen om te leren lezen ten goede komen mannen met veel kinderen leven langer wie als man lang wil leven kan natuurlijk stoppen met roken veel sporten en gezond eten maar daar komt nog een onverwacht advies bij neem veel kinderen onderzoek van het erasmus mc in rotterdam heeft namelijk aangetoond dat vaders die twee of meer kinderen hebben gemiddeld langer leven dan kinderloze mannen mannen zonder kinderen blijken meer te roken en te drinken en zijn vaker alleenstaand vaders zijn ook vaker hoger opgeleid dan niet-vaders en houden er volgens de onderzoekers in de regel een gezondere levensstijl op na auto belangrijker dan eigen gezondheid als er iets aan hun gezondheid mankeert blijven mannen veel langer met hun klachten rondlopen dan goed voor ze is maar zodra er maar iets aan hun auto mankeert staan ze het liefst nog dezelfde dag bij de garage dit blijkt uit onderzoek van het amerikaanse tijdschrift men s health onder mannen tussen de 45 en 65 jaar het duurt soms wel een half jaar tot een jaar voordat mannen met gezondheidsklachten naar de huisarts gaan ook al gaat het om problemen die makkelijk behandelbaar zijn samen eten is gezond samen aan tafel de maaltijd gebruiken is heel gezond kinderen uit gezinnen die vijf keer per week samen de maaltijd gebruiken hebben 25 procent minder kans op het ontwikkelen van gezondheids en eetproblemen in vergelijking met gezinnen die maar een keer per week samen eten dit blijkt uit een onderzoek van de university of illinois in de verenigde staten het is voor het eerst dat onderzoek een verband laat zien tussen familiegewoonten en een gezond voedingspatroon van het kind lijfmagazine · oktober 2011 7

[close]

p. 8

omslagartikel ons hart is een marathonloper die nooit even rust kan nemen de motor van ons leven het hart is de motor achter onze bloedsomloop zo zorgt het dat alle cellen in ons lichaam genoeg zuurstof brandstof en bouwstoffen krijgen en afvalstoffen weer afgevoerd worden de wand van het hart is een spier die zich gemiddeld zo n zeventig keer per uur samentrekt het hart is als een marathonloper die nooit eens even rust kan nemen hoe kan dat en hoe blijft je hart gezond levensreddende shock in supermarkt aed aanwezig op de gevels van steeds meer openbare gebouwen is een sticker met deze tekst te zien aed staat voor `automatische externe defibrillator het is een apparaat dat zelfs leken in staat stelt eerste harthulp te verlenen aan mensen met een hartstilstand het apparaat meet de elektrische activiteit in het hart bij een hartstilstand door een verstoord hartritme kan het een elektrische schok toedienen dat kan helpen om het gewone hartritme te herstellen een aed geeft geen hartmassage als de bloedstroom niet op gang komt blijft hartmassage nodig met krachtig ritmisch duwen op de borstkas probeert men dan zo goed mogelijk het bloed rond te pompen hartmassage wordt afgewisseld met mond op mondbeademing op verschillende plaatsen worden cursussen gegeven waar men dit kan leren dit heet eerste harthulp o bloedvaten vormen het `wegennet in ons lichaam als die wegen verstopt raken is er sprake van een infarct nze bloedsomloop lijkt op de wegen de straten en de stegen van een stad voortdurend worden de winkels bevoorraad en al het afval wordt regelmatig afgevoerd er is echter één groot verschil de winkels zijn `s avonds dicht maar de bloedsomloop mag geen minuut tot stilstand komen het `wegennet in ons lichaam is behoorlijk lang maar liefst honderdduizend kilometer dat is twee en een halve keer de aarde rond ons wegennet bestaat uit drie soorten bloedvaten slagaders aders en haarvaten de slagaders zijn stevig en gespierd zij lopen vanaf het hart het lichaam in slagaders zijn de bloedvaten die je voelt kloppen bijvoorbeeld als je je vinger op je pols of je keel 8 oktober 2011 · lijfmagazine

[close]

p. 9

tekst pieter van megchelen beeld levien willemse hans oostrum legt zij vertakken zich tot steeds kleinere slagadertjes uiteindelijk komen ze uit op fijne haarvaatjes die haarvaten zitten overal in al onze weefsels en organen de dunste haarvaten zijn zelfs dunner dan een haar ze hebben een nog dunnere wand zuurstof voedsel en afvalstoffen kunnen er gemakkelijk doorheen hier vindt de bevoorrading van onze weefsels en organen plaats vanuit de haarvaten stroomt het zuurstofarme bloed weer terug in aders die uiteindelijk in het hart uitkomen van daaruit gaat het bloed eerst langs de longen zie illustratie om zuurstof op te halen daarna wordt het weer het lichaam in gepompt als je 80 jaar wordt slaat je hart in je leven meer dan 2 miljard keer de bloedsomloop wordt dus gaande gehouden door ons hart de wand van het hart is een spier die zich bij elke hartslag samentrekt net als bij andere spieren is daar een elektrisch signaal voor nodig het hart maakt die signalen zelf in het hart bevindt zich een soort natuurlijke pacemaker die er voor zorgt voor dat het hart in een regelmatig ritme klopt wanneer we ons inspannen moet het hart sneller gaan kloppen het hart krijgt dan een seintje van de hersenen via een zenuw die naar het hart loopt ook sommige hormonen hebben invloed op die natuurlijke pacemaker zo zorgt het hart er steeds voor dat er voldoende bloed door het lichaam gepompt wordt het hart zit links in het midden in onze borstkas tussen de longen en boven het middenrif de punt van het hart stoot bij elke hartslag tegen de ribben dat punt is bij de meeste mensen te voelen op de linkerhelft van de borstkas bij een enkeling zit de punt van het hart aan de rechterkant deze zeldzame afwijking die overigens onschuldig is komt bij ongeveer 600 nederlanders voor boezems en kamers ons hart is een spier met vier grote holtes de twee hartkamers en de twee hartboezems de linker hartkamer moet het meeste werk verzetten van daaruit wordt het bloed via de grote lichaamsslagader aorta het lichaam ingepompt het geeft zijn zuurstof af aan de weefsels het zuurstofarme bloed stroomt vanuit de aders in de rechter hartboezem vandaaruit bereikt het de rechter hartkamer die pompt het bloed de longen in de rode bloedcellen in het bloed nemen zuurstof op het zuurstofrijke bloed komt vervolgens in de linker hartboezem aan vandaaruit gaat het weer naar de linker hartkamer enzovoorts tussen de verschillende compartimenten van het hart bevinden zich kleppen vier in totaal deze zorgen ervoor dat het bloed in de goede richting stroomt wanneer bijvoorbeeld de linker hartkamer zich samentrekt sluit de klep naar de linker boezem zich het bloed kan dus niet terugstromen naar de linker boezem tegelijkertijd gaat de klep naar de grote lichaamsslagader open dat is immers de kant die het bloed op moet slimme energiecentrales hoe is het mogelijk dat deze spier voortdurend aan de slag is knijp maar eens elke seconde krachtig in een tennisbal zelfs met een goede conditie houd je dat geen half uur vol je hart wel minuut na minuut uur na uur en dag na dag zonder moe te worden om die topprestatie te kunnen leveren is de hartspier anders opgebouwd dan andere spieren het geheim zit in de energievoorziening elke cel bevat kleine energiecentrales de zogeheten mitochondriën hier vindt de verbranding van voedingsstoffen plaats op een manier die veel efficiënter is dan de motor van een auto bijna alle energie uit ons voedsel wordt eruit gehaald een gewone spiercel bestaat voor ongeveer twee procent uit mitochondriën dat is ruim voldoende voor normale inspanning de hartspier bestaat voor maar liefst dertig procent uit mitochondriën energie genoeg dus het hart hoeft daarom niet uit te rusten het kan achter elkaar door samentrekken tienduizenden keren per dag als je het geluk hebt om tachtig jaar te worden is dat in je hele leven meer dan 2 miljard keer om al die energiecentrales aan de gang te houden is natuurlijk wel genoeg voeding en zuurstof nodig het hart heeft zelf ook slagaderen die daarvoor zorgen dat zijn de kransslagaderen die als een krans rond het hart liggen als het hart harder moet werken zorgen zij dat de zuurstofkraan nog wat verder opengaat daarom is het zo belangrijk dat de kransslagaderen gezond blijven worden zij ziek dan gaat het hart pijnsignalen afgeven je krijgt dan bijvoorbeeld pijn op de borst levensstijl het hart is de motor van onze bloedsomloop en daarmee de motor van ons leven het is dus belangrijk om er goed voor te zorgen in het begin van de twintigste eeuw waren infecties en aangeboren afwijkingen de belangrijkste hartziekten tegenwoordig schuilt het grootste gevaar voor de gezondheid van ons hart in onze levensstijl ons lichaam is namelijk niet ontworpen voor het leven in de eenentwintigste eeuw toen de eerste mensen op aarde rondliepen was voedsel meestal schaars er moest veel en lijfmagazine · oktober 2011 9

[close]

p. 10

omslagartikel maar het kan nog erger de bloedstroom kan ook helemaal tot stilstand komen dat gebeurt bijvoorbeeld als er op zo n vettige verkalkte klodder in de slagader een bloedprop vast komt te zitten al het weefsel na die verstopping krijgt dan geen zuurstof meer de cellen gaan dood dat heet een infarct dat kan overal optreden in het hart in de hersenen in de darmen of ergens anders in het lichaam vooral een hartinfarct of een herseninfarct beroerte kan dodelijk zijn verkeerd en vet eten en roken zijn bekende risicofactoren voor hart en vaatziekten wie stopt met roken halveert de kans op een hartinfarct binnen een jaar hard gewerkt worden om voldoende voedsel te verzamelen het voedsel dat er was bestond vooral uit planten en zaden en soms uit vlees stress kwam zeker ook voor maar duurde waarschijnlijk korter en misschien wel het belangrijkste verschil er waren geen sigaretten sigarettenrook beschadigt de bloedvaten en is een belangrijke oorzaak van hart en vaatziekten in onze tijd is er voedsel genoeg calorierijke happen zijn zo dichtbij als de koelkast of de snackbar op de hoek lichaamsbeweging moeten we plannen die krijgen we meestal niet meer vanzelf veel mensen zijn dan ook te zwaar we hebben vaak langdurig last van stress als je dan ook nog rookt is de kans op hart en vaatziekten behoorlijk groot want zo n levensstijl is funest voor onze bloedvaten door verkeerd eten krijgen we een hoog cholesterolgehalte door stress en zout en roken gaat onze bloeddruk omhoog dat zijn bekende risicofactoren voor hart en vaatziekten gevolgen wat eenmaal kapot is herstelt meestal niet meer stukken hartspier die doodgaan door een hartinfarct worden vervangen door littekens zo n litteken is wel stevig maar het is geen spier de kracht waarmee het hart kan samentrekken is minder geworden als het hart verder veroudert is het uiteindelijk niet sterk genoeg meer om het bloed rond te pompen dit noemen artsen hartfalen zij schrijven dan geneesmiddelen voor die de resterende hartspier wat kunnen oppeppen maar echt genezen is er niet bij wetenschappers hopen dat in de toekomst herstel van de hartspier wel mogelijk wordt zogeheten stamcellen de oerbron van elke cel worden nu al in het laboratorium gebruikt om nieuwe hartspiercellen te kweken een hartinfarct kan ook andere gevolgen hebben vooral voor het hartritme door de littekens kunnen de elektrische signalen die het hart laten samentrekken in de war raken de perfecte samenwerking tussen de kamers en de boezems van het hart zie kader gaat dan verloren het hart werkt minder goed in het ergste geval kan het hartritme `op hol slaan er is dan tussen twee hartslagen te weinig tijd om het hart met bloed te vullen het hart trilt wat maar pompt niet meer het enige dat dan nog helpt is een stevige klap of een elektrische schok zie kader `levensreddende schok slechte doorstroming van het bloed hart en vaatziekten ontstaan in de loop van vele jaren al op jong volwassen leeftijd ontstaan er ophopingen van vet en cholesterol in de wand van slagaderen die worden in de jaren daarna steeds groter vaak zet zich een soort van kalk af op deze vetophopingen vandaar de uitdrukking `aderverkalking ook al zit het eigenlijk in je slagaderen de vetophopingen met kalk zorgen voor een slechtere doorstroming van het bloed het bloed stroomt ook minder goed door de kransslagaderen die het hart zelf van bloed voorzien pijn in de borst of linkerarm of benauwdheid bij het traplopen zijn de bekende signalen dat de hartspier te weinig bloed krijgt om goed te kunnen werken het fenomeen sporthart het hart is een spier en een spier kan je trainen het hart werkt dan efficiënter en hoeft minder vaak te kloppen sporters merken dat doordat hun hart rustiger gaat kloppen normaal klopt je hart als je stilzit 60 tot 80 keer een minuut bij iemand die vaak intensief traint is dat lager wanneer iemand ophoudt met trainen is binnen een paar maanden hun hart weer op het oude formaat ook de hartslag is dan weer hoger er doen echter allerlei verhalen de ronde over het gevaar van een `sporthart topsporters die plotseling komen te overlijden krijgen veel aandacht in het nieuws soms blijkt doping een rol te spelen verder zijn er geen aanwijzingen dat een `sporthart gezondheidsrisico s met zich meebrengt integendeel stevig sporten is juist goed voor je hart en bloedvaten behandelingen gelukkig zijn hart en vaatziekten tegenwoordig vaak goed te behandelen al helpt het wel als je er vroeg bij bent sommige risicofactoren kunnen met geneesmiddelen worden aangepakt een hoog cholesterolgehalte bijvoorbeeld of een hoge bloeddruk in het ziekenhuis kan men de vernauwingen in de kransslagaderen behandelen met een zogenoemde dotterbehandeling er wordt dan een dunne buis via een slagader in de 10 oktober 2011 · lijfmagazine

[close]

p. 11

lies naar de plaats gebracht waar de slagader vernauwd is op het uiteinde van die buis katheter bevindt zich een soort ballon door die ballon op te blazen duwt men op de vernauwing de vettige inhoud wordt dan opzij geduwd ongeveer zoals je een puist uitknijpt vaak wordt er daarna een soort `veertje een stent in de kransslagader gezet die houdt de kransslagader open als dotteren niet mogelijk is bijvoorbeeld omdat er teveel vernauwingen zijn kan de hartchirurg uitkomst bieden deze legt een `wegomlegging bypass aan dat is een bloedvat vaak een stukje ader uit het been van de patiënt dat het bloed rond de vernauwing leidt zelfs als het al misgegaan is en er een infarct is ontstaan kan de dokter nog veel doen met een dotterbehandeling en/of met geneesmiddelen kan het bloedpropje worden opgelost het bloed kan dan weer door de slagader stromen dankzij deze behandeling overleven de meeste mensen een hartinfarct wat is een `hartfilmpje een eenvoudige manier om het hart te onderzoeken is het elektrocardiogram ecg het wordt ook wel een `hartfilmpje genoemd hoewel er geen film aan te pas komt een ecg meet de elektrische stroompjes van het hart die zorgen dat de hartspier samentrekt dat gebeurt met plakkers op de borst die met draadjes verbonden worden met het ecgapparaat dat apparaat tekent het patroon van de elektrische stromen in het hart op een strook papier of zet het in de computer bij een hartinfarct en bij andere hartziekten is dit patroon vaak verstoord een ecg wordt gebruikt om het hart te onderzoeken een hartinfarct of andere hartziekten zijn vaak op het ecg te zien het ecg wordt ook ingezet bij hartbewaking bijvoorbeeld tijdens en na operaties het is overigens een nederlandse uitvinding de nederlandse arts willem einthoven ontwikkelde aan de leidse universiteit een instrument dat gevoelig genoeg was om de heel zwakke stroompjes op te pikken die het hart uitzendt hij publiceerde zijn vinding in 1903 in 1924 kreeg hij er de nobelprijs voor gezond blijven hart en bloedvaten gezond houden is niet heel ingewikkeld je hoeft er geen dure dingen voor te kopen en je hoeft geen professor in de hartziekten te zijn om te snappen wat er nodig is het kan wel lastig zijn om het gewoon maar te doen voldoende bewegen verstandig eten niet meer dan twee glaasjes wijn of bier per dag en goed ontspannen en als je rookt radicaal stoppen dat laatste helpt al binnen een jaar om de kans op een hartinfarct te halveren sommige mensen proberen dat allemaal in hun eentje vol te houden maar vaak is het makkelijker om het samen met anderen te doen het is bovendien leuker want met wat humor en luchtigheid is het allemaal beter vol te houden samen sporten wandelen of tuinieren lekkere gezonde recepten uitproberen samen de stress weglachen en lekker ontspannen het gaat er immers om dat je meer uit je leven haalt en niet met tegenzin maar van harte meer informatie en filmpjes over de werking van het hart vind u op www.hartstichting.nl beeld van een open hartoperatie in het hagaziekenhuis in den haag als een dotterbehandeling niet mogelijk is omdat er teveel vernauwingen in de kransslagaderen zijn kan een hartchirurg een `wegomlegging om de vernauwingen aanleggen `uit de grond van mijn hart als je verliefd bent gaat je hart sneller kloppen misschien wel daarom is het hart in de meeste uitdrukkingen de plek waar je gevoel zit de nederlandse taal is rijk aan uitdrukkingen met het hart erin ­ zoals blijkt uit onderstaande selectie maak van je hart geen moordkuil zeggen ze dus ik stort hier maar even mijn hart uit ik herinner me nog goed hoe voor de eerste keer mijn hart gebroken werd gelukkig had ik goede vrienden die mij weer een hart onder de riem gestoken hebben jan bijvoorbeeld heeft het hart op de juiste plaats en ook mijn broer heeft een hart van goud dat zeg ik je uit de grond van mijn hart zij zeggen waar het op staat want ze hebben het hart op de tong voor veel mensen geldt uit het oog uit het hart maar ik ben een romanticus in hart en nieren dus ik blijf met bonzend hart verlangen naar degene die mijn hart gestolen heeft lijfmagazine · oktober 2011 11

[close]

p. 12

medisch algemeen lachen is gezond en toch lachen we steeds minder het werkt pijnstillend en stressverlagend het bevordert een betere bloeddoorstroming en het verlengt je leven een nieuw wondermiddel neen het medicijn heet lachen het is wetenschappelijk onderzocht en bewezen dat onderzoek naar het effect van lachen heeft zelfs een eigen wetenschappelijk naam gelotologie hebben gedurende acht jaar bijna 100.000 vrouwen van 50 jaar en ouder onderzocht en concludeerden dat de lachebekken 30 minder kans op hartziekten hadden dan de kniesoren en 14 minder kans op ziekte in het algemeen minder `hard onderzoek komt van een groep psychologen van de wayne state university in detroit zij concludeerden dat `goedlachse mensen langer leven voor hun onderzoek bestudeerden zij 196 portretfoto s van amerikaanse honkballers uit 1952 de foto s deelden ze in drie categorieën in geen glimlach gedeeltelijke glimlach en oprechte glimlach vervolgens werd gekeken naar welke honkballers waren overleden en hoe oud ze waren geworden van de groep spelers zonder glimlach bleek de gemiddelde leeftijd bij overlijden 73 jaar van de 64 spelers met gedeeltelijke glimlach was dit 75 jaar en van de 23 spelers met een oprechte glimlach 80 jaar uit een ander onderzoek van deze universiteit bleek reeds eerder dat mensen die vaak glimlachen op foto s minder vaak scheiden diepgravender in dit geval is een nederlands onderzoek van de psychiaters frans w at gebeurt als je lacht als je lacht maken je hersenen endorfine aan dat is een stofje dat ontspannend en pijnstillend werkt een soort natuurlijke pijnstiller dus maar er worden ook extra witte bloedcellen aangemaakt die ons beschermen tegen lichaamsvreemde stoffen zoals bijvoorbeeld virussen cardioloog michael miller van de universiteit van maryland toonde met een eenvoudig onderzoek aan dat lachen ook de werking van onze bloedvaten verbetert op lange termijn zou dat kunnen betekenen dat `lachers minder kans op hart en vaatziekten hebben voor zijn onderzoek keken twintig gezonde vrijwilligers een kwartier naar de lachfilm kingpin voor de film en vlak na de film is met echo-onderzoek de doorstroming van de bloedvaten gemeten bij negentien van de twintig deelnemers stroomde het bloed tot drie kwartier na de film beduidend beter een kwartier van de openingsscène van `saving private ryan had het tegenovergestelde effect bij veertien van de twintig vrijwilligers veroorzaakte de bloedstollende fragmenten van de invasie in normandië een aanzienlijk slechtere bloeddoorstroming het gezondheidadvies van miller is dan ook simpel drie keer per week een half uur bewegen en eenmaal per dag een kwartier goed lachen optimistische vrouwen zijn gezonder onderzoekers van de universiteit van het pittsburgh medical center hebben in een studie aangetoond dat optimistische vrouwen echt gezonder zijn dan `kniezers en ze zijn niet over één nacht ijs gegaan ze 12 oktober 2011 · lijfmagazine

[close]

p. 13

tekst pieter van dam beeld hans oostrum zitman en erik giltay zij maakten hiervoor gebruik van de gegevens van een onderzoek uit 1997 van de wageningen universiteit naar de relatie tussen gezondheid en eetgewoonten van duizend mensen tussen de 65 en 85 jaar waarbij de senioren ook gevraagd werd naar hun kijk op het leven en hun toekomstverwachtingen na dat eerste onderzoek werd negen jaar lang de levensloop van de deelnemers aan het onderzoek gevolgd van de optimistische mannen was na negen jaar nog 65 procent in leven van de pessimistische mannen slechts 40 procent bij de vrouwen leefde na negen jaar 70 procent van de optimisten en maar 50 procent van de pessimisten vooral de mannen en vrouwen die nog allerlei toekomstplannen hadden bleek een langer leven beschoren vrouwen lachen vaker dan mannen dat blijkt uit een onderzoek van zorgverzekeraar vgz uit 2008 het onderzoek leerde ook dat een vrouwenlach harder en aanstekelijker is vrouwen zijn zich blijkbaar meer bewust van het feit dat lachen stress en pijn vermindert het zelfvertrouwen en de afweer versterkt en hun sociaal leven kan verbeteren voor vrouwen is het wel belangrijk om te weten dat ander wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat je van lachen hongerig wordt en dus wellicht meer gaat eten van de mannen gaf in het onderzoek van vgz driekwart aan dat ze best wat meer zouden mogen lachen of dit drie jaar na het onderzoek reeds tot resultaten heeft geleid is onbekend overigens gaf het onderzoek geen antwoord op de vraag of vrouwen een beter gevoel voor humor hebben lachen helpt tegen de griep vrolijke levensgenieters zijn volgens de amerikaanse psycholoog sheldon cohen van de carnegie mellon university in pittsburgh beter bestand tegen het griepvirus en hebben ook minder vaak last van een loopneus hij besmette in 2006 proefpersonen met het griepvirus en keek hoe ziek ze ervan werden hij hield daarbij rekening met alle denkbare factoren zoals geslacht gewicht en opleiding om zo het effect van `blijheid te bepalen de conclusie vrolijke mensen merken weinig van het griepvirus toch wil dat nog niet zeggen dat sombere mensen heel snel ziek worden hun weerstand is normaal gesproken goed maar die van blije mensen is beter het lachen is ons vergaan alle reden dus om meer te lachen maar vreemd genoeg lijkt het lachen ons in de afgelopen decennia een beetje te zijn vergaan de duitse psycholoog dr michael titze berekende dat volwassen mensen in de jaren vijftig 18 minuten per dag lachten maar vandaag de dag nog maar 6 minuten per dag ondanks onze betere levensstandaard die betere levensstandaard heeft ons nederlanders blijkbaar niet blijer gemaakt uit amerikaans onderzoek onder ruim 69.000 mensen in 18 landen dat recent werd gepubliceerd in het vaktijdschrift bmc medicine blijkt dat een op de zeven mensen in landen met hoge inkomens een depressie krijgt nederland behoort volgens dat onderzoek zelfs tot de drie meest depressieve landen ook met het ouder worden lijken onze lachspieren te verslappen waar kinderen gemiddeld 300 keer per dag lachen komen volwassenen als ze eenmaal de grens van vijftig jaar zijn gepasseerd niet verder dan twee tot drie keer per dag het lijkt er dus op dat we het lachen een beetje verleerd zijn en het kind in onszelf zijn kwijt geraakt voor komieken en cabaretiers lijkt dus een belangrijke taak weggelegd ook al kan betwijfeld worden of ziektekostenverzekeraars bereid zijn de medicijnverstrekking van deze vrolijke geneesheren te subsidiëren nieuw onderzoek zal dan bovendien moeten uitwijzen of droge britse humor meer effect op de gezondheid heeft dan die typische amsterdamse humor en of er een gezondheidsverschil is te meten tussen een bezoek aan een voorstelling van jochem meyer en andré van duin probleem zal altijd blijven dat het moeilijk is om op lange termijn een rechtsreeks verband en keihard wetenschappelijk bewijs te vinden voor de relatie tussen gezondheid en lachen dat lachen een positief effect heeft op ons welbevinden daar is iedereen wel van overtuigd · lijfmagazine · oktober 2011 13

[close]

p. 14

puberteit gaan onze kinderen steeds vroeger puberen is het waar dat de puberteit alsmaar vroeger intreedt veel ouders denken dat maar het klopt niet voor meisjes is de gemiddelde leeftijd van de start van de puberteit nog steeds 10,5 jaar en bij jongens staat de teller rotsvast op 11,5 jongens puberen zelden te vroeg maar bij meisjes komt dat wel af en toe voor meisjes die borsten ontwikkelen vóór hun achtste jaar moeten naar de dokter borsten en zaadballen het eerste teken van puberteit bij een meisje is overigens niet de menstruatie maar de ontwikkeling van borsten geleidelijk beginnen die te groeien als een meisje 10,5 jaar is snel daarna worden ze langer komt de groeispurt en krijgt het meisjeslichaam vrouwelijke vormen pas 2 tot 2,5 jaar na het begin van de borstontwikkeling dus tussen hun 13e en 14e jaar komt de ongesteldheid op hun 15e 16e jaar zijn ze lichamelijk volwassen bij jongens start de puberteit als hun zaadballen groter worden en de balzak wat verkleurt hun piemel wordt groter en verandert van vorm ze krijgen baardgroei en hun stem wordt lager als ze 17 18 of 19 jaar zijn is hun lichaam uitgegroeid het zijn hormonen die het puberproces in gang zetten de hersenen geven een signaal af aan de hormoonklieren en vervolgens gaan de geslachtsorganen hormonen produceren die hormonen zetten de veranderingen in gang vaak wordt gedacht dat haargroei onder de oksels en de eerste schaamharen ook verwijzen naar de start van de puberteit maar dat is niet zo het zijn de bijnieren die het hormoon maken die voor beharing van meisjes en jongens zorgt in de tijd loopt dat proces parallel aan de puberteit maar het zijn verschillende systemen kleding en gedrag zorgen voor verkeerde beeldvorming t egendraads en eigenzinnig bij pubers denken we vooral aan kinderen die voortaan zelf willen bepalen wat ze doen die vinden dat hun ouders zich daar vooral niet mee moeten bemoeien veel ouders denken dat kinderen eerder gaan puberen dan vroeger maar klopt dat eigenlijk wel kinderarts dick mul hormoonspecialist endocrinoloog en gepromoveerd op het onderwerp vroege puberteit zegt van niet hij heeft er geen wetenschappelijke bewijzen voor kunnen vinden puberteit de overgang van kind naar volwassene wordt vaak gedefinieerd als gedrag veel kinderen kleden en gedragen zich tegenwoordig op jonge leeftijd ouder dan vroeger daar steken zij elkaar mee aan het is groepsgedrag dit verklaart waarschijnlijk waarom we denken dat kinderen vroeger in de puberteit komen het is beeldvorming want de leeftijd waarop het lichamelijke proces van de pubertijd start is al heel lang stabiel bij meisjes begint de puberteit gemiddeld als ze 10,5 jaar zijn bij jongens op hun 11,5e jaar in de puberteit gekomen maar de leeftijd daalt al lange tijd nauwelijks meer sinds 1955 doet het nederlands onderzoekinstituut tno landelijke groeistudies bij meisjes is gekeken naar de leeftijd van hun eerste ongesteldheid in 1955 was de gemiddelde leeftijd bij de eerste menstruatie 13,7 jaar in 1965 werden meisjes gemiddeld voor het eerst ongesteld op 13,5 jarige leeftijd in 1980 was het gezakt naar 13,3 en in 1997 naar 13,2 jaar vorig jaar verscheen de vijfde landelijke groeistudie van tno daaruit bleek dat de gemiddelde leeftijd voor de eerste menstruatie op 13,1 jaar ligt begin puberteit al lange tijd stabiel bij turkse en marokkaanse meisjes was de vervroeging wel iets groter zij worden een half jaar eerder ongesteld dan autochtone pubers zwaarlijvigheid speelt waarschijnlijk een rol allochtone meisjes zijn gemiddeld dikker en dikke meisjes menstrueren eerder vroege puberteit van vroege puberteit is sprake als die bij een meisje begint tussen 8 en 10 jaar en bij een jongen tussen 9 en 11 het is wat vroeg maar echt afwijkend is het volgens ongesteld door de jaren heen zijn meisjes wel vroeger 14 oktober 2011 · lijfmagazine

[close]

p. 15

tekst bernadette schoemaker beeld pieter van dam kinderendocrinoloog dick mul niet het past in de natuurlijke variatie de ouders die met hun vroege pubers bij hem komen kan hij meestal al snel geruststellen pubertas praecox abnormaal vroeg puberen pubertas praecox komt ook voor voornamelijk bij meisjes meisjes die vóór hun 8e jaar borsten ontwikkelen of hun eerste menstruatie krijgen vóór hun 10e jaar zijn te vroeg in de puberteit gekomen bij 2,5 procent van alle meisjes komt dat voor dick mul ziet ze in zijn spreekkamer in het juliana kinderziekenhuis in den haag onderdeel van het haga ziekenhuis allereerst beoordeelt de kinderarts hun borstgroei is het echte borstontwikkeling of is het vet ook de groei wordt in kaart gebracht om te zien of er een groeispurt is vervolgens wordt een foto van de hand van het meisje gemaakt in botjes van handen zitten namelijk groeischijfjes die open of dicht zijn dit wordt geregeld door de hormonen als die schijfjes meer gesloten zijn is er meer effect van de hormonen geweest daarna volgt een bloedtest om te bekijken waar de te vroege puberteit vandaan komt die moet komen vanuit de hormoonklieren in het hoofd maar kan ook ontstaan doordat er elders in het lichaam vrouwelijk hormoon wordt aangemaakt als uit deze onderzoeken blijkt dat het een normale maar te vroege puberteit is krijgen de meisjes een echo van hun baarmoeder en eierstokken om te kijken of die ontwikkeld zijn ook wordt een mri-scan van hun hoofd gemaakt om uit te sluiten of afwijkingen in het hoofd de puberteit op gang hebben gebracht volgens dick mul is de kans daarop heel klein na al deze onderzoeken wordt bij de meeste meisjes vastgesteld dat er geen onderliggende aandoening is die hen te vroeg in de puberteit brengt blijven kleiner omdat ze hun groeispurt ook vroeger krijgen na rijp beraad tussen de arts het meisje en de ouders kan worden besloten om te gaan behandelen dat gebeurt met maandelijkse injecties dit middel stopt de puberteit op het niveau van dat moment het maakt de borstklieren zachter en voorkomt dat meisjes ongesteld worden volgens kinderendocrinoloog dick mul werkt deze behandeling altijd goed · welvaart aan de leeftijd van de eerste menstruatie van meisjes kunnen we zien hoe welvarend we zijn geworden in 1860 zouden vrouwen rond hun 18e jaar voor het eerst zijn gaan menstrueren nu ligt de gemiddelde leeftijd van de eerste ongesteldheid op 13 jaar door de verbetering van onze sociaal economische omstandigheden zijn we gezonder geworden daardoor is die menstruatieleeftijd sterk gedaald wel of niet behandelen en dan komt de vraag moet je die te vroege puberteit remmen dick mul wijst erop dat het tegenhouden van dit te snelle maar wel natuurlijke proces medisch gezien nooit noodzakelijk is ook zonder behandeling kun je verder de belangrijkste redenen om toch te behandelen zijn de vroege ongesteldheid die niet elk meisje al aankan en de lengte meisjes met pubertas preacox lijfmagazine · oktober 2011 15

[close]

Comments

no comments yet