17 72 Ledenblad Pictores Beauvoorde juli

 

Embed or link this publication

Description

17 72 Ledenblad Pictores Beauvoorde juli

Popular Pages


p. 1

1 aLnesdvoernigbdleacdemnbre7rn2rIt-’sjuli 2017 jaargang 7 De wereld is diep En dieper dan de dag zich dacht. wordt gratis digitaal toegestuurd aan circa 900 adressen in Vlaanderen en Nederland Secretariaat Pictores Beauvoorde: Marie-Cécile Clerinx tel 058 51 52 96 of GSM 0476 752 404 , Dijkweg 5A 8670 Oostduinkerke. Bezoek onze Website: www.pictores.be Inhoudstafel 1. Drie Voorwoorden 2. Nog in Memoriam….. 3. Van Hippie tot Bouwmeester: Per Kirkeby 4. Uit ‘The Age of Insight – Kandel’ (16) 5. Bach - een schets 6. De kleren van de Koning (2) 7. Op zoek naar compositieconstanten (4) bij Philip Van Isacker 8. Citaten: bijdragen van uit ons lezerspubliek (6) *9. ‘De ‘Redactie’ neemt het over van B.Bridgman’ (16) 10. Tekencursus Aristides (5) 11. Poëzie (Lucretius) 12. Teken-en Schilderprogramma KRITA (3) 13. Atoomenergie (19) 1. Voorwoord Voorwoord 1: In ons Atelier in Beauvoorde, Gouden Hoofdstraat 44, zullen we dit jaar opnieuw als Pictoresgroep exposeren vanaf 21 juli tem 15 augustus. De toegang is vrij elke dag van 10 u tot 18 u. We exposeren: grafisch werk, schilderijen, beeldhouwwerk, steenteksten. Op zaterdag 29 juli worden Rakubak-demonstraties gegeven vanaf 10 u in de voormiddag. Dit demonstratie-evenement doet dan ook dienst als informele vernissage. Je kunt er ook mee genieten van hopelijks prachtig zomerweer, de ambiance van een kunstgebeuren en een verfrissing.

[close]

p. 2

2 Voorwoord 2: AANDACHT Het is niet onze gewoonte maar deze keer vraagt de ‘redactie’ extra aandacht voor het artikel: ‘De ‘Redactie’ neemt het over van B.Bridgman’, verder in dit blad. In dit artikel proberen we enkele losse opmerkingen van de grote tekenpedagoog B.Bridgman echt operationeel te maken voor onmiddellijke toepassing. Voorwoord 3: esthetisch, humanistisch en maatschappelijk belangrijk In de lijn van onze redactiefilosofie publiceren we hier het historisch antwoord van President Obama aan president Donald Trump… "Even as this administration joins a small handful of nations that reject the future; I'm confident that our states, cities, and businesses will step up and do even more to lead the way, and help protect for future generations the one planet we've got." -- President Barack Obama “Zelfs als dit (Trump) bestuur samen met enkele andere landen onze toekomst hypothekeert, heb ik er het volste vertrouwen in dat onze (Amerikaanse) staten, onze steden en onze bedrijven de handschoen zullen opnemen en zich meer dan ooit zullen inzetten in de goede richting tot vrijwaring voor de komende geslachten van de enige planeet waarover we (tot dusver) mogen beschikken.” - President Barack Obama *Meteen na de aankondiging lieten de staten California, New York en Washington weten dat ze door gingen met het verdrag, zonder Trump. Inmiddels is hun aantal gegroeid tot dertien staten, met onder meer Oregon, Puerto Rico, Minnesota en Hawaï. Samen zijn de dertien staten goed voor de derde grootste economie ter wereld, na China en de VS als geheel, maar voor Japan. 2. In Memoriam van alle slachtoffers van ideologisch gebaseerd geweld “Manchester we’re strong, we’re strong, we’re strong, we’re still singing our songs, our songs”

[close]

p. 3

‘ De grens tussen ‘wij’ en ‘zij’ ligt (moet liggen) binnen de Islam….’ (Jan Jambon) 3 Ter lezing: Brief van Ish Ait Hamou (°Vilvoorde, 9 april 1987) Ish Ait Hamou is een Belgisch (hiphop) danser en choreograaf, televisiepresentator, schrijver en mental coach van Marokkaanse afkomst Beste Terrorist, Nooit gedacht dat ik jou zou schrijven maar hier zijn we dan. Je krijgt van mij tijd en woorden die je niet verdient maar de nood om beter te begrijpen wat dat brandend gevoel is, dat ik draag wanneer ik zie hoe jij zo gevoelloos en met trots de wereld rondreist om het leven te bedreigen, is hoog. Misschien is het omdat ik helemaal niet begrijp waarom je doet wat je doet. En met begrijpen bedoel ik niet het simpele antwoord, ik bedoel het antwoord op de vraag achter jouw antwoord. Elke keer dat ik aan jou moet denken, elke keer dat ik jouw laatste daad zie of woord hoor, moet ik steeds weer denken aan jouw begin. Wat is er met je gebeurd? Je bent net als de meesten huilend geboren maar je werd door iemand gesust. Je ouders, een familielid, dokter, verpleegster, er was iemand die jou heeft vastgenomen en die met een glimlach naar je keek. Er werd van je gehouden en toch is er heel wat moeten gebeuren om diezelfde mensen het leven weg te nemen. Ik denk dan aan jouw ouders die in de midden van de nacht wakker werden bij elk van je onregelmatige ademhalingen uit angst dat ze je zouden verliezen. Ze begrepen dat hun eigen kinderen begraven het enige was dat ze in dit leven niet zouden kunnen doen, dat ze daar niet sterk genoeg voor waren. En toch, ben jij iemand geworden die de grootste angst van jouw en nog vele andere ouders hebt waargemaakt. Jij hebt de levens van hun kinderen weggenomen samen met een deel van hun eigen leven. Je hebt heel wat moeten lachen en spelen in je leven. Je was een kind, weliswaar niet altijd in gezonde omstandigheden opgegroeid maar een kind met een droom van een toekomst waarin je iemand groots en belangrijk zou worden. Op een heel pijnlijke manier ben jij dat ook geworden maar niet voor de mooie redenen die zich in jouw dromen afspeelden. Jij sterft in dit verhaal. Je bouwt jouw plan op, voert het uit en verlaat op een laffe manier deze plek. Je ziet dan niet meer wat er gebeurt met deze plek, nadat jij hebt gedaan, wat jij meestal beschrijft als een heldendaad. Je vecht voor een zaak maar je krijgt nooit te zien wat je opoffering heeft opgebracht. Laat me dat even voor je schetsen…

[close]

p. 4

4 Mensen sterven, mensen in al hun diversiteit. Jong, oud, gelovig, ongelovig, man, vrouw en nog alle mogelijke indelingen die je je kan inbeelden. Had je maar kunnen inzien dat jouw vijand zo divers is dat het iedereen is, inclusief jezelf. Had je maar kunnen inzien dat jij jouw eigen vijand bent. Je had jouw demonen moeten overwinnen want wat jij nu hebt gedaan is enkel maar verliezen; jouw dierbaren hun respect, liefde, empathie en indien je behoort tot de groep die zichzelf als gelovig ziet dat ben jij dan ook iets heel kostbaar verloren, een gebed van je gemeenschap na je laatste dag. Je wou een held zijn, dat kan ik ergens begrijpen, dat willen we op een of andere manier allemaal zijn, alleen zal jij als een lafaard herinnerd worden. Jouw ouders huilen. Ze huilen om jou. Ze verliezen het kind dat ze op de wereld hebben gebracht en ze huilen om het leed dat het kind dat zij op de wereld hebben gebracht aan andere ouders, familieleden en vrienden heeft bezorgd. Ze zullen niet alleen met jouw verlies moeten verder leven maar ook met de schaamte dat jouw naam en bestaan zal opwekken wanneer ze de buitenwereld in zullen stappen. Want wie aan een slecht kind denkt, denkt vaak aan slechtere ouders. Van wat ik heb begrepen en gelezen is dat jij ontevreden bent. Ongelukkig. Je voelt dat de wereld je niet begrijpt. Het was eerst woede en dan haat dat je voelde tegenover iedereen die anders dacht dan jou, wat een ironie. Je voelt je onderdrukt, vergeten, niet gewaardeerd. Soms door je directe omgeving, soms door de wereld. Je neemt verschillende vormen in. Van atheïst tot gelovig. Van jong tot oud. Soms neem jij de vorm in van iemand die het doet in de naam van patriotisme. Je vecht voor je land, voor je cultuur, voor wat jij kent en niet veranderd wilt zien. De aanwezigheid van de ander maakt je gek en je denkt dat het leven van de andere nemen gisteren zal vereeuwigen. Je denk dat dit je kans is om een held te zijn. Je denkt dat mensen je dankbaar zullen zijn omdat jij doet wat jij denkt velen zouden willen doen. Maar weinig willen wat jij wilt. Was je er maar geweest om in te zien dat jij had moeten doen wat jij wou, niet wat je dacht dat je moest doen. Soms neem jij de vorm aan van iemand die het doet in de naam van God, omdat jij denkt dat Hij je nodig heeft om wat Hij heeft gewild te veranderen. Hij wou dat we als verschillende volkeren en mensen hier mekaar zouden leren kennen. Jij wilt dat we allemaal als jou worden. Jij en jouw eigen leiders hebben jou kunnen overtuigen om een missie aan te gaan die bestempeld wordt als goddelijk. Beste, wat heb jij je toch vergist. Je bent niets anders dan een kogel in de strijd voor land, macht en geld. Soms neem jij de vorm aan van iemand die tegen de machtsverhouding wilt vechten. Je hekelt sommige leiders en hun volgers, hun arrogantie, oneerlijkheid, corruptie en hoe zij naar jou kijken, hoe waardeloos ze jou laten voelen.

[close]

p. 5

5 Je denkt te winnen maar zag je maar wat er gebeurt na je dood. Zij winnen, keer na keer. Macht wint. Het stof zit nog in de wolken dat zij achter hun computers, telefoons, camera’s en micro’s lopen om het belang van hun aanwezigheid te verantwoorden. Hun bewijs daarvan, dat ben jij. Als jij dit doet om hun een lesje te leren, laat me dan heel duidelijk zijn, spiekers willen niet leren, spiekers willen slagen. De wereld ziet er niet beter uit na je dood, integendeel. Je hebt niets beter gemaakt, niet voor jezelf, niet voor je ouders, niet voor de zaak voor dewelke je denkt te vechten, niet voor de mens en ook niet voor de wereld. Jij hebt van morgen een rouwdag gemaakt, geen vreugdige tijden. De slechte ervaringen die medeverantwoordelijk zijn voor je daden wis je niet weg, al wat je doet is hen vergroten, vermeerderen en hen dan doorspelen aan iemand anders. Je bent een virus die zijn weg knaagt door een muur. Een muur gevormd door de cohesie van de mensen. Met elke schot, elke ontploffing, elke messteek breek jij een deel van die muur af. De reden waarom mensen zo dicht bij elkaar komen, waarom mensen blijven “pray for” herhalen, zich samen sterk willen maken en hun best doen om die muur in stand te houden is niet omdat ze naïef zijn, noch zwak. We doen het allen, omdat we weten dat als onze muur breekt, hel op deze aarde zal losbreken. Beste Terrorist, het is met spijt voor jou dat ik je moet meedelen dat jij niet als een held bent gestorven. Jij bent, desondanks je dromen, de nachtmerrie van elke ouder, broer, zus, vriend, buur en mens geworden. Jouw medemens Ish 3. Van Hippie tot Bouwmeester: Per Kirkeby (° Kopenhagen 1938) Een edelsteen heeft veel mooie kanten die een spectrum van kleuren en lichtflitsen weerkaatsen. Zo ook Per Kirkeby, Deens kunstenaar (schilder, beeldhouwer, bouwer). En toch komt alles bij hem samen. Alle evoluties, nieuwe projecten herinneren aan wat ooit in zijn leven was of later zou zijn en tot bloei zou komen. Flits 1: Per Kirkeby als jonge hippie Neemt deel aan hippiekampen (Thy-commune in Jutland/Denemarken) met

[close]

p. 6

beeldhouwer en schilder Peter Louis Jensen, John Lennon en Yoko Ono. 6 Ze rebelleren, bezetten een kerk, raken slaags met de ordetroepen, trotseren de woede van fundamentalistisch gelovige dorpelingen… Feitelijk hernemen zij de traditie van hun voorgangers CoBrAkunstenaars van uit dezelfde vrijheidsdrang maar dan vernieuwd in de richting van pop-art en porno. Maar tegelijk interesseert de jonge Kirkeby zich voor wat in het buitenland gebeurt. Hij interesseert zich aan het late werk van Delacroix (1798-1863) (‘Décor van Saint-Sulpice) vooral omdat hij er een opvatting in vindt die niet beantwoordt aan de academische orde: een apart classicisme binnen het classicisme. En tegelijk kijkt hij naar de werken van Jean Dubuffet ↓ (1901-1985) en niet alleen naar wat zo’n mensen aan kunst voortbrachten maar ook naar wat zij over kunst schreven. Ernstig werk levert hij onder kunstenaars als Beuys, Lüpertz, Baselitz, Polke, Penk en Immendorf. Beuys Baselitz Polke Immendorf Penk Lûpertz Penk

[close]

p. 7

7 Is het toeval dat we van Kirkeby geen beginwerken vinden? Wel wil hij zich distanciëren van wat hij de ‘vrijheid binnen gebondenheid’ noemt van zijn Deense voorgangers, de CoBrA-schilders. Hij studeert natuurwetenschappen, breekt door internationaal, doceert in Karlsruhe en Frankfurt, neemt deel aan biënnales, brengt performances… Hij zoekt naar een eigen inspiratie en vindt dat in zijn interesse voor de gestructureerde aarde. In functie daarvan onderneemt hij geologische reizen. Flits 2: Kirkeby als structuralist Zo ontstaat in de chaos een eigenzinnige koppeling van orde en multipliciteit van vormen en kleuren. FLITS 3: Kirkeby verovert de ruimte Zijn vrijheidsdrang zet hem ertoe aan driedimensionaal te gaan werken. Zijn sculpturen en bouwwerken verwijzen naar een niet-verbale, in die zin onzichtbare maar hierdoor een des te meer leesbare wereld.

[close]

p. 8

8 Kirkeby’s werken zeggen zoveel meer dan teksten, over een wereld die je slechts van binnenuit kunt begrijpen… 4. Uit ‘The Age of Insight’ door Eric R. Kandel (17) Voor de lezer/invaller: Eric R.Kandel is een Joods Oostenrijks neuroloog die in 2000 de Nobelprijs ontving voor zijn onderzoek van de hersenen. Het wondere aan de man is dat hij en wetenschapsmens is en tegelijk gezaghebbend kunstfilosoof: beide domeinen bespreekt hij met hun interactie in het werk ‘The Age of Insight’ dat wij hier in ons ledenblad voor zover begrijpelijk proberen samen te vatten.(ISBN 978-1-4000-6871-5) Hoofdstuk 32 (1) - Ken jezelf - De nieuwe dialoog tussen Kunst en Wetenschap Boven de Oudgriekse tempel in Delphi stond ooit het opschrift ‘Ken Jezelf' (γνῶθι σεαυτόν = gnothi seauton). De Griekse filosofen onder meer Socrates en Plato filosofeerden over de menselijke natuur en de menselijke gedragingen. Deze beschouwingen waren ook later nog puur intellectualistisch binnen een psychologisch of filosofisch kader. Maar actueel maken hersenspecialisten de verbinding tussen dat psycho-filosofische en wat empirisch cognitieve psychologie (denk aan Freud) en hersenfysiologen ondertussen ontdekten. nvdr: in dit verband komt inde tekst de term ‘ Gestaltpsychologie ‘ genoemd. Dit was een stroming die ervan uitging dat mensen globaal waarnemen. De gestaltpsychologen waren vooral gericht op de visuele perceptie. De waarneming van objecten in de omgeving wordt volgens hen niet primair bepaald door de optelsom of associatie van individuele kenmerken, maar door de totale configuratie, of organisatie van indrukken door de hersenen. De

[close]

p. 9

9 hersenen creëren daarbij driedimensionale voorstellingen van tweedimensionale beelden (zie onze vroegere samenvattingen van dit boek). Als zodanig heeft de Gestaltpsychologie opgehouden te bestaan maar haar principes zijn ondertussen geassimileerd. Het leidend principe is hier het inzicht in de complexiteit van de hersenen die de controle voeren over de perceptie (waarneming) en hieruit voorvloeiende gedraging. Verder moeten we de individuele menselijke hersenen ook leren zien als werkend in een sociaal netwerk. Door perceptie van de mensenwereld om ons heen (ook via de media) beschikken we onder meer over een enorme opslag van elementen van vorm en beweging van lichaamsdelen, gelaatsuitdrukkingen, lichaamstaal..die in grote lijnen bij elk van ons identiek is. nvdr: we kennen bijvoorbeeld de haast rituele zegegebaren van de ritwinnaar, de uitdagende lichaamstaal van Trump bij het opsommen van zijn ‘successen’, de spreidstand van Kim Clijsters. Dit kunnen we ons inbeelden buiten directe waarneming om. De besten onder ons kunnen dat uit het hoofd natekenen. Parallel aan de ontwikkeling van cognitieve Freudpsychologie opereerden de Weense kunstenaars Klimt, Schiele en Kokoschka. Psychologen enerzijds en kunstenaars anderzijds hadden weet van elkaar, ontmoetten elkaar in Weense discussiecentra zonder dat van die kunstenaars wetenschappelijke diepgang kon verwacht worden. Niettemin was er via die contacten intuïtieve beïnvloeding.

[close]

p. 10

10 De Oostenrijkse expressionistische kunstenaars (Schiele, Kokoschka) wisten op welke manier ze moesten schilderen om toegang te krijgen tot de sociale denkwereld van hun intellectueel cliënteel. Hun sterke toetsen en koloriet spraken tot de ‘sociale’ verbeelding. In een afwijkende formalistische stijl schilderde Klimt voor de rijke (dikwijls Joodse) bovenlaag van de Weense burgerij. Hij wist hoe hij zijn kennissenkring voor zijn kunst kon innemen. Enerzijds was zijn lijnenspel (totaal anders dan bij Schiele en Kokoschka) subtiel omhuld en anderzijds combineerde hij zijn waarneming met een geplande ‘top-down’ tactiek (bij Schiele en Kokoschka was dat (bottom up). nvdr - het onderscheid ‘top-down’-‘bottom-up’ proberen we eenvoudig uit te drukken als volgt: Het eerste betekent dat de planning (van compositie, kleurenkeus en lijnvoering) primeert op de waarneming. Het laatste omgekeerd geeft voorrang aan de waarneming maar de ruw expressionistische lijnvoering en de figuurisolaties van Schiele bijvoorbeeld zijn wel ook met het oog op psychologische beïnvloeding gepland. ←Top-down: de planning van het schilderij had voorrang op de waarneming van het model zoals het ingeplant is in een eveneens goed voorbedachte achtergrond. Aldus was Klimt helemaal ingeschakeld in het levenspatroon van zijn rijk Weens Joods cliënteel waarvan hij trouwens zelf deel uitmaakte. ←Bottom-up: de waarneming primeert weliswaar onmiddellijk gevolgd door een geplande krachtige lijnvoering en isolatie van de figuur als uit een gewiste achtergrond. Door dat expressionistisch naturalisme speelde Schiele in op de snobistische sensatiebehoefte van dat zelfde Joods maar vrijzinnig cliënteel. Als besluit citeren wij Eric R.Kandel.. With these new insights into the unconscious emphatic, emotional, and perceptual apparatus of the brain, the Austrian modernists were indeed cognitive psychologists in their own right. In parallel with Sigmund

[close]

p. 11

11 Freud, they knew how to enter the private theater of another’s mind, to understand its nature, mood, and emotion, and to convey the understanding to the viewer. en wij vertalen verklarend.. De Oostenrijkse (moderne) kunstenaars deelden in de nieuwe inzichten in de hersenstructuur zoals ze ons in staat stellen ons in de denkwereld van anderen in te leven (emphatic), te kunnen delen in emoties van anderen (emotional) en mogelijkheden kan bieden tot complexe waarneming (perceptual). Aldus waren zij op een of andere manier ook cognitief psychologisch bedrijvig. Parallel met Sigmund Freud kenden zij de kunst in te breken in de private denkwereld van anderen, inzicht te krijgen in hun karakter, hun denkwereld en hun emoties en dit alles over te brengen naar de (kunst)waarnemer. 5. Johan Sebastian Bach (1685/1750) - Een Schets Een vrije bewerking uit Deel 6/Hfdst6 van ‘De Algehele Geschiedenis van het Denken’ ISBN 978 90 351 3958 9 Bach - behalve componist ook dirigent, organist, klavecinist, violist en muziekleraarwas een telg uit een grote muzikale dynastie die verdeeld over zeven generaties zo’n 120 goede tot zeer goede musici voortbracht hieronder twintig kinderen uit twee huwelijken waaronder de zeer begaafden Carl Philipp Emanuel en Johan Christian. Na de dood van zijn vader ontwikkelde hij zijn muzikaal talent onder leiding van een oudere broer Johann Christoph en tenslotte autodidactisch door het kopiëren en arrangeren van het werk van anderen. Tussendoor verbeterde hij zijn orgeltechniek tot een ongekend niveau. Met uitzondering van opera beoefende hij de toenmalig gebruikelijke genres. Zijn oratoria en passies leunen toch wel dicht aan bij opera. Als organist gebeurde het wel eens dat zijn enorm genie en techniek hem werken deed uitvoeren die helemaal niet pasten bij de vrome kerkgemeente. Van zijn kant dan ergerde Bach zich aan het lage peil van de kerkkoren die hij moest begeleiden en repliceerde dan treiterend met al te eenvoudige stukjes die dan weer ergernis schiepen. Het resultaat was dan ook dat Bach dikwijls van werkgever moest veranderen. Eigenlijk was Bachs muziek veel te ingewikkeld om algemene waardering te genieten. Van Bachs oeuvre is betrekkelijk weinig bewaard gebleven en dan nog meestal in later bewerkte vorm.

[close]

p. 12

12 Bekend zijn: Brandenburgse Concerten bedoeld voor het koninklijk Hof van Köthen, Nötenbuchlein ten gerieve van zijn tweede echtgenote, Franse Suites,Goldenbergvariaties die graaf von Keyserlingk liet voorspelen door zijn huisklavinist Johann Goldberg, tenslotte het in fuga geschreven (dus meerstemmig) das Wohltemperierte Klavier. Bach was streng gelovig gereformeerd en ondertekende zowel wereldse als geestelijke stukken met allerlei religieuze monogrammen als J.J. (Jezus Juva = Jezus help) of S.D.G. (Soli Deo Gloria = ter ere Gods). Dit wijst erop dat hijzelf geen wezenlijk onderscheid maakte tussen geestelijke en wereldse muziek en die ook door elkaar durfde haspelen. Als motet (zangstuk) is beste gekend Jesu meine Freude en als oratoria natuurlijk de Johannes- en Mattheuspassies. Geplaagd door een oogziekte en door beroerten waardoor hij nagenoeg blind werd dicteerde hij nog aan zijn schoonzoon de afwerking van Die Kunst der Fuge, een werk dat hij opdroeg aan Frederik de Grote (van Pruisen). Dit laatste is wel merkwaardig. Wij vinden op interrnet enerzijds: In mei 1747 reist de oude Johann Sebastian Bach van Leipzig naar Potsdam-Berlijn op verzoek van Frederik de Grote, koning van Pruisen. Die onderneming werd met de grootste scepsis aangevat. Nog geen twee jaar voordien had de Pruisische koning Leipzig onder de voet gelopen en sindsdien was hij de gebeten vijand van Bachs eigen vorst en beschermheer August III, keurvorstvan Saksen en koning van Polen ...en anderzijds is die Bach Frederik de Grote (Pruisen)

[close]

p. 13

Voltaire 13 Frederik de vrijzinnige aanhanger van Voltaire. Hun denkbeelden liggen ver van die van Bach verwijderd. Uiteindelijk sterft Bach in vergetelheid en alleen hem vermoedelijk behorende lijkresten worden in 1950 herbegraven in de Thomaskirche van Leipzig. Na zijn dood geraakt het werk van Bach in ongebruik en wordt enkel nog gewaardeerd door toptoondichters als Haydn, Mozart en Beethoven. Pas in 1829 wordt zijn Mattheuspassie weer eens opgevoerd (Berlijn) en uiteindelijk moest de 20°eeuw aanbreken om Bachs invloed terug te vinden in de cerebrale componisten Stravinsky, Sjostakovitsj, Schnittke, Schönberg, Webern en Kagel. Bach is minder nederig dan gelovig. Zijn handtekening plaatst hij in drievoud en dan nog met een kroon bovenop. 6. De kleren van de Koning (2) ‘Le roi est nu, vive le roi’ - Bron: ‘Anywhere or not at all’ (Peter Osborne) Wij vervolgen onze pogingen kunstfilosofische teksten in begrijpelijk Nederlands om te zetten en veroorloven ons verklarend commentaar waar wij het nodig achten maw ‘wij kleden de koning aan’.

[close]

p. 14

14 In vorige ledenbladnummers hebben we pogingen gedaan om ‘conceptuele kunst’ te omschrijven. Net zoals deze kunst het ons moeilijk maakt door zich in vele gedaanten te hullen, volgt hieruit logisch dat voeling ermee krijgen “eveneens moeilijk is. Filosofie en kritiek hierrond wordt als het ware een conceptuele (al even moeilijk te vatten) discipline op zichzelf. Uit Osborne’s tekst menen wij te begrijpen dat wij nu stilaan in een kunstperiode zitten waarin kunst ‘postconceptueel’ is (post = daarop volgend). En weerom worden we dan geconfronteerd met de vraag naar wat dan eigenlijk postconceptuele kunst is. 1. Wij menen allereerst te moeten opmerken dat zowel conceptuele als postconceptuele kunst helemaal niet essentieel tijdsgebonden zijn. Dat was wel het geval met vroegere klassieke kunststromingen als de Gothiek (Middeleeuwen), het Romantisme (1° helft 19°eeuw), het Impressionisme (2° helft 19° eeuw)… Dit illustreerden we reeds in ons meinummer met een foto van het urinoir van Duchamp (1917) en een performance van Beuys(2° helft 20° eeuw), twee kunstwerken die conceptueel met elkaar kunnen wedijveren niettegenstaande het tijdsverschil. 2. Kunsthistorisch ligt nu de klemtoon op de ontologie van het kunstwerk. Kunstgeschiedenis (kunsthistorie) bespreekt de opeenvolging van kunststijlen hoofdzakelijk gekoppeld aan de mentaliteit van de menselijke gemeenschap (of van aparte individuele kunstenaars) in een bepaalde periode. Zo staan de gothische kathedraaltorens model voor het religieuze op het hiernamaals gerichte ideaal van de middeleeuwer. De aparte preromantieke landschappen van Constable contrasteren door hun Angelsaksische ‘nuchterheid’ met de ‘emotioneel aan de natuur verbonden’ Italiaanse urbanistieke kunst.

[close]

p. 15

15 Zowel in conceptuele als in postconceptuele kunst primeert echter het ontologisch aspect. Even tijdsgebonden door het gebruik van ‘moderne’ materialen (dus ook in zeker opzicht kunsthistorisch) als los van tijd door zijn koppeling aan de visie van de individuele kunstenaar heeft elk kunstwerk zijn eigen ontstaansverloop (ontologie ← ων = zijnde - λογος = wetenschap). (Post)conceptueel is de kunstfilosoof dus minder geïnteresseerd in de stijlperiode waarbinnen een kunstwerk ontstaat dan in de manier waarop het in het brein en door de handen van de individuele kunstenaar tot stand komt (niet alleen technisch in verband met materiaal en gereedschap maar ook cognitief/rationeel/emotioneel, in verband met inspiratie). 3. De principes van het conceptuele blijven overeind in het postconceptuele. Osborne schrijft:’By ‘postconceptual‘ art, then, I understand an art premised on the complex historical experience and critical legacy of conceptual art, broadly construed, which registers its fundamental mutation of the ontology of the artwork’ - ‘Onder ‘postconceptuele’ kunst versta ik dan een kunst die voortvloeit uit de complex historisch ervaren en goed overwogen overname van conceptuele kunst zo breed als mogelijk genomen en die haar autoriteit dankt aan waardoor ze zich fundamenteel onderscheidt: het wordingsverhaal van een kunstwerk’. In dit verband somt hij op waaruit fundamenteel die overname bestaat: 1.Alle kunst is noodzakelijk conceptueel (cognitief ontwerp/denkwerk - keus van uitvoering - onderscheid kunst/ambacht). 2.Kunst is altijd (toch voor een deel) esthetisch (een kunstwerk wordt smaakvol gepresenteerd zijn, belichting, inkadering). 3.Oordeelkundig afgewogen worden esthetische materialen gecombineerd met het niet-esthetische (contrastimpressie). 4.Toepassing uit een oneindige keus van diverse materialen. 5. Bij vergelijking onderling zien we tussen echte kunstwerken een verbondenheid die ze ons op zijn minst als verwant met kunst doet overkomen. 6. De grenzen van wat wij als kunstwerk beschouwen kunnen gerelativeerd worden. Verderop in ‘Anywhere or not at all’ (hfdst.4) vinden we als titel: ‘Tanscategoriality: postconceptual art’. Hiermee bedoelt Osborne dat (post)conceptuele kunstwerken zich niet laten opsluiten in aparte categorieën: stijlen, politieke inhouden, kunstperioden. Ooit werd voorspeld dat (post)conceptuele kunst: - een kenmerk zou zijn van een klassenloze maatschappij (Marxisme) - zou eindigen in chaos

[close]

Comments

no comments yet