Петя - пристан зелен - 2017

 

Embed or link this publication

Description

Сборник наградени и номинирани творби от Националния литературен конкурс "Петя Дубарова '2017"

Popular Pages


p. 1



[close]

p. 2

ɂɫɤɪɚ ɍɪɭɦɨɜɚ 4

[close]

p. 3

ÏÅÒß - ÏÐÈÑÒÀÍ ÇÅËÅÍ ÍÀÖÈÎÍÀËÅÍ ËÈÒÅÐÀÒÓÐÅÍ ÊÎÍÊÓÐÑ “ÏÅÒß ÄÓÁÀÐÎÂÀ” ñáîðíèê ñ íàãðàäåíè òâîðáè Áóðãàñ, ìàé 2017 ã.

[close]

p. 4

© ÏÅÒß - ÏÐÈÑÒÀÍ ÇÅËÅÍ Íàöèîíàëåí ëèòåðàòóðåí êîíêóðñ “Ïåòÿ Äóáàðîâà”, Áóðãàñ, ìàé 2017 ã. Ñáîðíèê ñ íàãðàäåíè òâîðáè © Ñúñòàâèòåë è ðåäàêòîð: Åëèöà Äóáàðîâà ISSN 1313-809X Èçäàíèå íà Äîì-ìóçåé “Ïåòÿ Äóáàðîâà” - Áóðãàñ Áóðãàñ, 2017

[close]

p. 5

ÍÀÖÈÎÍÀËÅÍ ËÈÒÅÐÀÒÓÐÅÍ ÊÎÍÊÓÐÑ “ÏÅÒß ÄÓÁÀÐÎÂÀ” ñáîðíèê ñ íàãðàäåíè òâîðáè Áóðãàñ, ìàé 2017 ã.

[close]

p. 6

Íàöèîíàëíèÿò ëèòåðàòóðåí êîíêóðñ “Ïåòÿ Äóáàðîâà” å âêëþ÷åí â Íàöèîíàëíèÿ êàëåíäàð çà èçâúíó÷èëèùíèòå äåéíîñòè íà ÌÎÍ çà ó÷åáíàòà 2016/2017 ã. è â Ïðîãðàìàòà ñ Ìåðêè çà çàêðèëà íà äåöà ñ èçÿâåíè äàðáè.

[close]

p. 7

Ãîëÿìàòà íàãðàäà è ïúðâî ìÿñòî – ïðîçà Ðàëèöà Íèêîëàåâà ÐÀÉÊÎÂÀ, 18 ã. 9 ÔÅà “Àëôîíñ äüî Ëàìàðòèí”, ãð. Ñîôèÿ Íåãîâî ïðåâúçõîäèòåëñòâî ïîñëàíèêúò Åðèê Ðèíóåéñ ïîæåëà ñïîêîéíà íîù íà øîôüîðà, çà ùàñòèå ïîñëåäíèÿò ÷îâåê, êîéòî ñå èçïðå÷âàøå ïðåä î÷èòå ìó çà òîçè òúé áåçêðàåí äåí, ïî íàé-áúðçèÿ âúçìîæåí íà÷èí âçå ðàçñòîÿíèåòî îò êîëàòà äî ñïàëíÿòà, çàêëþ÷è âðàòàòà ñëåä ñåáå ñè è áåç äîðè äà ñâàëè ñàêîòî èëè îáóâêèòå ñè ñå ïðîñíà ïî ëèöå íà ëåãëîòî. Áåøå ïðåêàðàë åäèí íàèñòèíà ðÿäêî äúëúã è èçòîùàâàùî îòåã÷èòåëåí âòîðíèê, åäèí îò îíåçè äíè, â êîèòî ñÿêàø êîëêîòî ïîâå÷å âðåìå ìèíàâà, òîëêîâà ïîâå÷å îñòàâà.  ïðîäúëæåíèå íà ÷àñîâå ïîñëàíèêúò óñåùàøå êàê ñ âñÿêà èçìèíàëà ìèíóòà îáóâêèòå ãî ñòèñêàõà âñå ïîâå÷å è ïîâå÷å, êîñòþìúò ìàãè÷åñêè è íåïîíîñèìî ìó îòåñíÿâàøå, à îò ãëàâàòà ìó åäíà ïî åäíà ñå èçïàðÿâàõà âñè÷êè ìèñëè, äîêàòî íå îñòàíà ñàìî áåçêðàéíî êúíòÿùî ìúë÷àíèå.  äðóã ñëó÷àé ñèãóðíî ùåøå äà ñå ðàçòðåâîæè îò ïðàçíîòàòà, êîÿòî êàòî ëåïêàâà ïàÿæèíà áå îáõâàíàëà óìà ìó, íî ñåãà òîâà íå ãî îáåçïîêîè îñîáåíî. È áåç òîâà ãëàâàòà íå ìó áåøå ïîòðÿáâàëà íèòî åäèí ïúò. Äåíÿò áåøå çàáåëåæèòåëíî áåçñìèñëåí. Ñúáóäè ñå îùå â ðàííè çîðè, çàùîòî ïðåäè îáÿä òðÿáâàøå äà ïðèñúñòâà íà îòêðèâàíåòî íà íÿêàêâà èçëîæáà íà ñêóëïòîð, çà êîãîòî çà ïúðâè ïúò ÷óâàøå, íî êîéòî î÷åâèäíî èìàøå íÿêàêâà äàëå÷íà âðúçêà ñúñ ñòðàíàòà ìó, íàéâåðîÿòíî ïðåç âòîðè èëè òðåòè áðàòîâ÷åäè, è êîéòî, ïî íåãîâî ëè÷íî ìíåíèå, áåøå ïúëåí áåçäàðíèê. Íèêîé îáà÷å íå ïîïèòà Åðèê Ðèíóåéñ çà ìíåíèåòî ìó, çàòîâà òîé îòèäå íà ñú- 5

[close]

p. 8

Íàöèîíàëåí ëèòåðàòóðåí êîíêóðñ “Ïåòÿ Äóáàðîâà” áèòèåòî è ïðîèçíåñå òàêà èçïèïàíà ðå÷, ÷å íèêîé íå ñå óñúìíè è çà ìèã âúâ âúçõèùåíèåòî ìó îò ÷îâåêà íà èçêóñòâîòî. Äèïëîìàöèÿ, êàêâî äà ñå ïðàâè. Ñëåä òîâà áå êàíåí íà îáÿä â ïîñîëñòâîòî íà ñúñåäíà äúðæàâà. Íàé-õóáàâîòî, êîåòî ìîæåøå äà êàæå çà îáÿäà, áå, ÷å õðàíàòà äåéñòâèòåëíî áåøå ïðåâúçõîäíà. Íå ìîæåøå äà êàæå ñúùîòî è çà ñúáåñåäíèöèòå ñè îáà÷å. Âåðîÿòíî âèíàãè ùåøå äà ñè îñòàíå ìèñòåðèÿ çà íåãî çàùî òîëêîâà ìíîãî äèïëîìàòè çàïàçâàõà è â òåñåí êðúã óìåíèåòî ñè äà ãîâîðÿò ìíîãî, áåç äà êàçâàò íèùî. Âåäíàãà ñëåä îáÿäà øîôüîðúò ãî îòêàðà íà ïîñåùåíèå â åäíà îò ãèìíàçèèòå â öåíòúðà íà ãðàäà, êúäåòî íàãðàäè äâå ó÷èòåëêè, åäíàòà òâúðäå íåñèìïàòè÷íà, çà ïðèíîñ â ïðåïîäàâàíåòî íà ÷óæäè åçèöè è êúäåòî îòíîâî òðÿáâàøå äà ïðîèçíàñÿ äúëãî ñëîâî, êîåòî, ðàçãëåäàíî ïî-âíèìàòåëíî, íå çíà÷åøå àáñîëþòíî íèùî. Âòîðàòà ÷àñò îò ñðåùàòà íå áåøå òîëêîâà çëå – îòãîâàðÿøå íà âúïðîñè íà ó÷åíèöè. Äåöàòà èçãëåæäàõà èíòåëèãåíòíè è ìó áåøå ïðèÿòíî ñ òÿõ, òîëêîâà ìëàäè, òîëêîâà òúðñåùè. Èçïèòà ðàçî÷àðîâàíèå åäèíñòâåíî îò ôàêòà, ÷å ïîâå÷åòî âúïðîñè ñÿêàø áÿõà ïðåäâàðèòåëíî óòî÷íåíè, èëè àêî íå êîíêðåòíèòå âúïðîñè, òî ïîíå òåìèòå. Î÷àêâàøå äà áúäå òàêà è âñå ïàê ñå ðàçî÷àðîâà. Íå ñå ïèòàøå çà íèùî ñåðèîçíî, íå ñå íàâëèçàøå â ïî-áóðíèòå âîäè íà ñúâðåìèåòî è íå ó÷åíèöèòå áÿõà âèíîâíè çàòîâà, íèòî ïúê ó÷èòåëèòå, âïðî÷åì. È òîé íå çíàåøå êîé òî÷íî áå âèíîâåí, ñèãóðíî òîçè ñúùèÿò, êîéòî áåøå ðåøèë, ÷å òîé, ÷îâåêúò ñ íÿêàêâè îïèò è çíàíèÿ, òðÿáâà äà ãîâîðè ïðåç ïîâå÷åòî âðåìå ïðàçíè ïðèêàçêè. Ïîíÿêîãà îïèòúò è çíàíèÿòà ìó áÿõà îïàñíè. Èñêàøå ïîíå âåäíúæ äà ìîæå äà îòãîâîðè, äà ñå îïèòà äà îòãîâîðè íà âñè÷êè îíåçè âúïðîñè, êîèòî âñúùíîñò òðÿáâàøå äà áúäàò çàäàäåíè, êîèòî áÿõà è íàëåæàùè, è èíòåðåñíè, êîèòî áÿõà òîëêîâà âàæíè íå ñàìî çà íåãî, íî è çà ìëàäèòå õîðà. Âìåñòî òîâà ñå óñìèõâàøå îêóðàæèòåëíî è ðàçêàçâàøå çà ïðåñòîÿ ñè â ñòðàíàòà äî ìîìåíòà, çà îáðàçîâàíèåòî ñè è çà åæåäíåâíèòå ñè çàíèìàíèÿ êàòî ïîñëàíèê. È äîðè è ïðè òåçè òåìè òðÿáâàøå äà âíèìàâà ñ äóìèòå. 6

[close]

p. 9

Èçòîùàâàøå ãî íåïðåêúñíàòî äà âíèìàâà. Ïîñëåäíèÿò àíãàæèìåíò çà äåíÿ áå ïðèåìúò â Ìèíèñòåðñòâîòî íà âúíøíèòå ðàáîòè ïî ñëó÷àé îòêðèâàíåòî íà Ìåñåöà íà ÷óæäåñòðàííîòî ôèëìîâî èçêóñòâî. Êîëêîòî áå äúëãî èìåòî íà ôåñòèâàëà, òîëêîâà äúëãà áåøå è âå÷åðòà. Ñðåùíà ñå ñ õîðà, êîèòî âå÷å íå ïîìíåøå. Êàçà íåùà, êîèòî çàáðàâè â ìèíóòàòà, â êîÿòî ãè èçðå÷å. Ñúâñåì íå ñå ñåùàøå äîðè êàêâî ÿäå è ïè. Êîãàòî íàé-ñåòíå êðàÿò äîéäå è êîëàòà ãî ïîíåñå êúì äîìà, Åðèê Ðèíóåéñ âå÷å ñïåøå ñ îòâîðåíè î÷è, à â çåíèöèòå ìó ïëóâàõà êàòî îòðàæåíèå íà ìèíàëèòå ñëó÷êè áåçñìèñëåíè äóìè è òåñíè îáóâêè ñ îñòðè âúðõîâå. È ñåãà, âå÷å íà ñèãóðíî ìÿñòî â ëåãëîòî, îùå â òúìíîñèíèÿ ñè äâóðåäåí êîñòþì îò òðè ÷àñòè, Íåãîâî ïðåâúçõîäèòåëñòâî ñ íàñëàäà ñúáó óðåäèòå çà ìú÷åíèå îò êðàêàòà ñè, áåç äà èçïîëçâà ðúöå.  òîçè êúñåí ÷àñ òîé îáèêíîâåíî ñè ïóñêàøå ìóçèêà, çà äà ïðîãîíè òèøèíàòà, äîêàòî çàñïè, íî â ìîìåíòà íå ìó ñå ñëóøàøå íèùî. Åðèê Ðèíóåéñ îáè÷àøå ðàáîòàòà ñè, íî äîðè ñëåä âñè÷êè òåçè ãîäèíè íå ìîæåøå äà ñâèêíå ñúñ çàäúëæèòåëíèòå çà íåÿ áåçñìèñëåíè ñúáèòèÿ è ïðàçíè ïðèêàçêè. Íà ìëàäèíè íå îáðúùàøå òîëêîâà ìíîãî âíèìàíèå íà òîâà – áåøå àìáèöèîçåí, îáùèòåëåí, èñêàøå äà ñè ïðîïðàâè ïúò íàãîðå. Ñ óâåëè÷àâàíåòî íà ñèâèòå êîñúì÷åòà îêîëî ñëåïîî÷èÿòà è íà áðú÷êèòå ïî ÷åëîòî îáà÷å òîé âñå ïî-ÿñíî ñè äàâàøå ñìåòêà, ÷å íÿìà äà ìîæå äà èçäúðæè îùå äúëãî íà ïîäîáíè äíè. Êîëêîòî ïîâå÷å ñå óñúâúðøåíñòâàøå, òîëêîâà ïî-íåïîíîñèìî ñòàâàøå. Êîëêîòî ïîâå÷å ãî õâàëåõà, òîëêîâà ïîâå÷å ñå ñðàìóâàøå. È êîëêîòî ïîâå÷å ãîâîðåøå, òîëêîâà ïîâå÷å èñêàøå äà ìúë÷è, çàùîòî ìúë÷àíèåòî áå ïî-äîáðî îò ìíîãî îò íåùàòà, êîèòî êàçâàøå. Ïðåäè ñìÿòàøå ðàáîòàòà ñè çà ðàçíîîáðàçíà. Ñåãà ìó áåøå ìîíîòîííà äî âòðúñâàíå. Òîé íå èñêàøå òîâà äà ïðîäúëæàâà ïîâå÷å. Íå ìîæåøå äà ïîíàñÿ ïîâå÷å òîâà åæåäíåâèå. Íå ìîæåøå äà ïîíàñÿ ãðàôèöèòå, áåçëè÷íèòå ëèöà, êóõèòå äóìè è ñîáñòâåíîòî ñè áåçñèëèå. 7

[close]

p. 10

Íàöèîíàëåí ëèòåðàòóðåí êîíêóðñ “Ïåòÿ Äóáàðîâà” Íå ìîæåøå äà ïîíàñÿ äà ìó å âñå òàêà ñêó÷íî. Îñúçíàâàøå ãî ñ ïåðèôåðèÿòà íà ñúçíàíèåòî ñè â ïðîäúëæåíèå íà ãîäèíè, à òàçè âå÷åð ãî îñúçíà íàïúëíî íåíàäåéíî è íåîáðàòèìî, ñëåä äåñåòèëåòèÿ ðàáîòà, îò òîëêîâà ðàçëè÷íè ñòðàíè. Îñúçíà, ÷å íÿêàêâà êàïêà áå ïðåëÿëà ÷àøàòà. Îñúçíà, ÷å àêî ïî íÿêàêúâ íà÷èí ìëàäåæúò Åðèê âèäåøå îòñòðàíè òîçè ïîîñòàðÿë, óñïåøåí, èçìîðåí Åðèê, íÿìàøå äà ãî ïîçíàå. Èçâåäíúæ ìó ñå ïðèèñêà äà íàïðàâè íåùî èçâúí äèïëîìàòè÷åñêèòå ðàìêè. Íåùî ñúâñåì íåäèïëîìàòè÷íî. Çàòîâà, êîãàòî ïðåä î÷èòå ìó áàâíî çàïî÷íà äà ñå îôîðìÿ êàðòèíàòà íà âúçìîæíîòî íÿêîëêî÷àñîâî áÿãñòâî, êàðòèíà íà ïðèêëþ÷åíèå, íà êîåòî íå ñå áå îòïðàâÿë îò ñòóäåíòñêèòå ñè ãîäèíè, êàðòèíà íà ïðèêëþ÷åíèå, êîåòî ÷åñòî áå ñúíóâàë, íî óìèøëåíî áå èçòèêâàë íàñòðàíè âñåêè ïúò, òîé âçå ðåøåíèåòî áåç êîëåáàíèå. Ìîìåíòúò èçãëåæäàøå ïîäõîäÿù çà ðàçõîäêà. *** Êîãàòî îòâîðè áàëêîíñêàòà âðàòà, îòâúí ãî ëúõíà òîïúë ïðîëåòåí âúçäóõ, èçïúñòðåí ñ àðîìàò íà öúôíàëè äæàíêè è ïðèáëèæàâàùî ëÿòî. Ïëî÷êèòå íà áàëêîíà áÿõà ñòóäåíè ïîä ñòúïàëàòà ìó, çàùèòåíè åäèíñòâåíî îò ÷îðàïåíàòà áðîíÿ. Åðèê Ðèíóåéñ ñ íàñëàäà ïîìèñëè êàê å íàïúëíî âúçìîæíî ñúâñåì ñêîðî äà ÿ ñêúñà, çàùîòî çà íèùî íà ñâåòà íÿìàøå äà îáóå îòíîâî îáóâêèòå. Ñïàëíÿòà ìó áåøå íà ïîñëåäíèÿ åòàæ, à ãîðå, òî÷íî íàä íåãî, òúìíååøå ïîêðèâúò. Íàðî÷íî áåøå èçáðàë òàçè ñòàÿ – íàïîìíÿøå ìó çà ìëàäîñòòà â àðòèñòè÷íèòå ìàíñàðäè íà åäèí ãîëÿì è äàëå÷åí ãðàä. – Íÿìà íà÷èí äà íå ãî ìîãà îùå – êàçà òèõî Åðèê Ðèíóåéñ. Ïðåäè ãîäèíè ìîæåøå äà ñå ñïðàâè è ñàìî ñ êàòåðåíå, íî âúçðàñòòà ñè êàçâàøå äóìàòà è òîé ïðîòåãíà ðúêà êúì ñòúëáàòà, çàáðàâåíà â úãúëà íà áàëêîíà îò ìàéñòîðèòå ïðåäè íÿêîëêî äíè. Òàêà è íå ñå ñåòè äà ïîìîëè äà ÿ èçíåñàò è ñåãà ñå ïîçäðàâè çà êúñàòà ñè ïàìåò. Êîãàòî ÿ ïîäïðÿ íà ðúáà íà ïîêðèâà è ñå çàèçêà÷âà, à ñòóäåíèÿò ìåòàë çàïî÷íà äà ïàðè ðúöåòå ìó, òîé ñå ó÷óäè ñàì íà ñåáå ñè, çàäåòî íå óñåùàøå 8

[close]

p. 11

íèêàêúâ ñòðàõ, íèòî ïðèòåñíåíèå. Èìàøå ãî ñàìî óäîâîëñòâèåòî îò ñâåæèÿ íîùåí âÿòúð è îò ìèñúëòà, ÷å ïðîòèâíèòå ìó åæåäíåâíè çàäúëæåíèÿ îñòàâàò ïîä íåãî. Åòî, âçå è ïîñëåäíîòî ñòúïàëî è âå÷å å ãîðå, ñòúïèë íà ïîêðèâà íà ïîñîëñòâîòî. Ñãðàäàòà íå áåøå âèñîêà, íî Åðèê Ðèíóåéñ äúëãî âðåìå ñòîÿ, çàãëåäàí â äðóãèòå òúìíååùè êàòî âèíåíà óòàéêà ïîêðèâè, â äðóãèòå ñãðàäè ñ íåðàâíîìåðíî èçáîäåíè æúëòè î÷è, âúâ ôàðîâåòå íà ïðåìèíàâàùèòå çà ñåêóíäè àâòîìîáèëè, â äúðâåñíèòå ñèëóåòè ñ ïîòðåïâàùè êîðîíè.  òîïëàòà íîù èìàøå íåîáè÷àéíî ìíîãî õîðà ïî óëèöèòå è ãëàñîâåòå èì ñå èçâèñÿâàõà, ìúæêè è æåíñêè, ñïîêîéíè è íàïðåãíàòè, ÷îâåøêè ãëàñîâå, íîðìàëíè ÷îâåøêè ãëàñîâå, êîèòî ïîñëàíèêúò æàäíî ñëóøàøå ñ ìèñúëòà, ÷å ðÿäêî å ÷óâàë íåùî ïîêðàñèâî. Ãëàñîâåòå íà ïðèÿòåëè, íà äâîéêè, íà ñåìåéñòâà ëåòÿõà íàãîðå è ñÿêàø ñå çàêà÷àõà ïî êðàèùàòà íà çâåçäèòå, çà äà âèñÿò òàì äî ñóòðèíòà êàòî ñïîìåí, ÷å òîïëàòà íîù âñå ïàê å ñúùåñòâóâàëà. Îò áàðà íàáëèçî áÿõà èçíåñëè è âúíøíèòå ìàñè è äî Åðèê Ðèíóåéñ ÿñíî äîñòèãàøå òðàêàíåòî íà ÷àøè, ñìÿõ è äæàç, âñè÷êî ñìåñåíî â óäèâèòåëíî ìåëîäè÷åí ìèø-ìàø îò çâóöè. Ñàêîòî íà ïîñëàíèêà ëåêî ñå èçäóâàøå îò âÿòúðà. Ñèãóðíî òðÿáâàøå äà âíèìàâà äà íå ãî âèäÿò, íî ïúê, â êðàéíà ñìåòêà, òîâà ñúâñåì íå ãî èíòåðåñóâàøå. Íå è òàçè íîù. Òîé ïðåäïàçëèâî íàïðàâè ïúðâàòà êðà÷êà íàïðåä ïî ïîêðèâà. Óñåùàøå ñ ïðúñòèòå ñè âñÿêà èçâèâêà íà ñòàðèòå êåðåìèäè è òîâà ãî óëåñíÿâàøå. Ïîñëå íàïðàâè îùå åäíà è îùå åäíà. Âíèìàâàøå – òåïúðâà ñå ó÷åøå äà õîäè îòíîâî. Ðàçïåðèë áå ëåêî ðúöå âñòðàíè êàòî àêðîáàò â ñêúï êîñòþì è ñå ðàäâàøå êàòî ìàëêî äåòå. Íå òîçè ïîêðèâ îáà÷å áåøå öåëòà íà ðàçõîäêàòà ìó. Çà ùàñòèå êúùèòå â òîçè êâàðòàë áÿõà ðàçïîëîæåíè ñúâñåì áëèçî åäíà äî äðóãà, êîåòî ñúçäàâàøå êóï íåóäîáñòâà íà îáèòàòåëèòå èì è áå íåïðåêúñíàò èçâîð íà çâó÷íè ñêàíäàëè è ïðåïèðíè, íî ïúê áåøå ïðåäèìñòâî çà âèñî÷èííèòå áðîäíèöè êàòî íåãî. Ñúâñåì áàâíî Åðèê Ðèíóåéñ äîáëèæè ðúáà, à ïîñëå ðÿçêî, áåç äîðè ñàì äà îñúçíàâà íàïúëíî êàêâî ïðàâè, ñêî÷è êúì ñúñåäíàòà ñãðàäà. 9

[close]

p. 12

Íàöèîíàëåí ëèòåðàòóðåí êîíêóðñ “Ïåòÿ Äóáàðîâà” *** Òàêà è íèêîãà íå ðàçáðà êàê èçîáùî îöåëÿ â îíàçè íîù. Ñÿêàø âñè÷êî îêîëî íåãî ïî íÿêàêúâ íà÷èí ìó ïîìàãàøå è ãî íàñî÷âàøå, ñÿêàø ñãðàäèòå ñå ïðèáëèæàâàõà åäíà äî äðóãà îùå ïîâå÷å, à âúçäóõúò ñòàâàøå ïî-ïëúòåí, çà äà ãî çàäúðæè äà íå ïàäíå. Ñëåä ïúðâèÿ ñêîê ñå ïðèçåìè íåñòàáèëíî è çàëèòíà îïàñíî íàçàä, íî óñïÿ äà çàïàçè ðàâíîâåñèå.  óñòàòà ñè èìàøå âêóñ íà êðúâ – áåøå ñå ïðåõàïàë. Ïðåêîñè òîçè ïîêðèâ è ìèíà íà ñëåäâàùèÿ. Ñ âñåêè ñêîê ñòàâàøå âñå ïîñèãóðåí â ñåáå ñè. Ñêîðî ïðåëèòàøå íàä ïðîöåïèòå ìåæäó êúùèòå êàòî êàòåðèöà îò êëîí íà êëîí, ðàçðîøåí, ìúë÷àëèâ, íî ùàñòëèâ. Íå ãî áåøå ãðèæà êàêâî ùå ñòàíå ïðè ñëåäâàùèÿ ñêîê.  íà÷àëîòî Åðèê Ðèíóåéñ áåøå ñúïðîâîæäàí îò òèõàòà ãëú÷êà íà õîðàòà ïîä ñåáå ñè, èçïúëíèëè òðîòîàðèòå è çàâåäåíèÿòà, à ïîñëå æóæåíåòî ïîñòåïåííî íàìàëÿ, çà äà èç÷åçíå ïî÷òè èçöÿëî â åäèí êðàòúê ìèã è äà îñòàíå ñàìî ïåðèîäè÷íîòî ñâèñòåíå íà èäâàùèòå è îòèâàùèòå ñè êîëè. À òîé õîäåøå è ñêà÷àøå, õîäåøå è ñêà÷àøå, áåç ðåäèöàòà îò êúùè äà äàâà íÿêàêúâ çíàê, ÷å ñêîðî ùå ñâúðøè. Ëóíàòà ãðååøå è ñúçäàâàøå óñåùàíåòî çà îìàãüîñàíà ðåàëíîñò, çà îìàãüîñàí êðúã, â êîéòî Åðèê Ðèíóåéñ ñå âúðòåøå è îò êîéòî íÿìàøå äà èçëåçå. Òîé îáà÷å è íå èñêàøå äà èçëèçà. Òóê ìó áåøå äîáðå. Êàòî ÷å ëè íèêîé íå ãî âèäÿ. Íå ÷ó ïîäâèêâàíèÿ, íèòî âèäÿ ëèöà, îáúðíàòè êúì íåãî – ìðàêúò ãî çàãðúùàøå è ãî ñêðèâàøå îò ëþáîïèòíè î÷è. Ïîíÿêîãà ñãðàäèòå èìàõà òàâàíè, òàâàíñêè ñòàè÷êè ñ èçäèãíàòè íàãîðå êàòî ìàëêè êóêëåíè êúùè ïðîçîð÷åòà è àêî ñâåòåøå, òîé ñå ñïèðàøå çà ìàëêî êðàé ñâåòëèíàòà. Íå íàäçúðòàøå âúòðå, ñàìî ñòîåøå. Ñëåä òîâà ïðîäúëæàâàøå. Òàêà ìèíà ìíîãî âðåìå, áåç äà óñåòè óìîðà, äîêàòî îñòàâÿøå íàçàä âñè÷êî åæåäíåâíî, ðóòèííî è ëèøåíî îò ñìèñúë. Ñòðóâàøå ìó ñå, ÷å àêî ñåãà ñðåùíåøå äîðè îíçè áåçäàðåí ñêóëïòîð, ùåøå äà ìó ïîäàäå èñêðåíî ðúêà.  ìîìåíòà íå èçïèòâàøå êúì íåãî íèùî äðóãî îñâåí æàë. Òðóäíî áåøå äà æèâååø öÿë æèâîò ñ èëþçèè – íàêðàÿ òå íåìèíóåìî ñå ðàçðóøàâàõà è ñðóòâàíåòî èì áåøå äîðè ïî-òåæêî îò ïîä- 10

[close]

p. 13

äúðæàíåòî èì. Âñå åäíî äà ñå ñðóòè íàé-ñêúïîòî òè òâîðåíèå, ñ òàçè ðàçëèêà, ÷å èëþçèèòå áÿõà îáèäíî åâòèíè. Ñòðàííî êàê âèæäàø â ñåáå ñè åäíî, à âñúùíîñò ñè ñúâñåì äðóãî. Õîðàòà âèæäàõà â íåãî îïèòíèÿ äèïëîìàò, êîéòî ñëàãà âñÿêà äóìà íà òî÷íîòî `è ìÿñòî, äîðè òîé ïðåç ïîâå÷åòî âðåìå âèæäàøå åäèíñòâåíî òîâà, íî ñúùíîñòòà ìó áåøå äðóãà. Åðèê Ðèíóåéñ çíàåøå, ÷å áå ìíîãî ïîâå÷å áðîäíèê, îòêîëêîòî ïîñëàíèê. Ñúùî òàêà çíàåøå, ÷å óòðå ùå ìó å ìíîãî òðóäíî äà ñå âúðíå êúì äåëíèêà ñëåä íîùíàòà ñþððåàëèñòè÷íà ðàçõîäêà, íî ùåøå äà ìó å íàïðàâî íåâúçìîæíî äà ãî ñòîðè, àêî íå áåøå òÿ. ×óâñòâàøå ñå êàòî â ïåéçàæíà êàðòèíà áåç æèâà äóøà â íåÿ. Òúêìî ñè ìèñëåøå, ÷å íÿìàøå íèêàêâà èäåÿ êîëêî áå ÷àñúò è ÷å è ìàëêîòî ìó âîëÿ äà ïîåìå íàçàä êúì ïîñîëñòâîòî ñå ñòàïÿøå â ñðåäíîùíîòî ñïîêîéñòâèå, êîãàòî âèäÿ êîòêàòà. *** Ïî-ïðàâèëíî, êîãàòî âèäÿ î÷èòå `è, çàùîòî ìó òðÿáâàõà íÿêîëêî ñåêóíäè, çà äà ÿ ðàçëè÷è öÿëàòà. Áåøå îõðàíåí åêçåìïëÿð ñ ãëàäúê êîñúì, ÷èñòà ïîðîäà óëè÷íà ïðåâúçõîäíà, êîéòî ãî ãëåäàøå íÿêàê ñíèçõîäèòåëíî. Âåðîÿòíî òîâà áåøå è ïðè÷èíàòà çà ïúðâàòà ðåàêöèÿ íà Åðèê Ðèíóåéñ. – Ïññññ! – èçøúòêà òîé è ïðèñòúïè êúì íåÿ. Êîòêàòà íå ñå òðîãíà íè íàé-ìàëêî. Íåâîëíî ìó ìèíà ïðåç óìà, ÷å âåðîÿòíî æèâîòúò ìó ùåøå äà áúäå ïî-ëåñåí, àêî ïðèòåæàâàøå ìàêàð è ñàìî åäíà òðåòà îò íåïóêèçìà `è. – Íå ìå ãëåäàé òàêà âòðåí÷åíî, èçíåðâÿø ìå. “Ñåãà çàïî÷íàõ è ñ êîòêè äà ðàçãîâàðÿì, êàêâî ëè îùå ùå ñå ñëó÷è... Äàíî ñàìî íå ìè îòãîâîðè.”, ïîìèñëè ñè òîé. Êîòêàòà, çà ùàñòèå, íå îòãîâîðè, âìåñòî òîâà òðúãíà êúì íåãî ñ âèðíàòà êàòî àíòåíà îïàøêà è ñåäíà äî êðàêàòà ìó. Òîâà ãî èçíåíàäà – îáèêíîâåíî êîòêèòå áÿãàõà îò íåãî è íå ìó äàâàõà äà ãè ïèïà, à òàçè äîéäå ñàìà. Òîé ïðèñåäíà äî íåÿ è ïðåäïàçëèâî ÿ ïîãàëè. Êîçèíàòà `è áåøå ìåêà êàòî âåí÷åëèñò÷åòàòà íà öúôíàëèòå äúðâåòà. 11

[close]

p. 14

Íàöèîíàëåí ëèòåðàòóðåí êîíêóðñ “Ïåòÿ Äóáàðîâà” – Çíàåø ëè... Ñèãóðíî òè çâó÷à åäíîâðåìåííî êàòî äåòå è êàòî ïîáúðêàí ÷îâåê, íî íå èñêàì äà ñå ïðèáèðàì. Ùå ìè ñå äà áÿõ íà òâîå ìÿñòî, äà ñå êà÷à íà íÿêîé êëîí è äà íàáëþäàâàì îòòàì ìèíóâà÷èòå. Áè áèëî ìíîãî ïî-ïîëåçíî çàíèìàíèå îò ñåãàøíîòî ìè, ìåæäó äðóãîòî. Èëè ïîíå òàêà ìè ñå ñòðóâà. Âå÷å íèùî íå å ñèãóðíî. Êîòêàòà èçìúðêà ðàçáèðàùî. Äîêîëêîòî ìîæåøå äà âèäè íà ëóííàòà ñâåòëèíà è íà ñâåòëèíàòà íà óëè÷íàòà ëàìïà, áåøå èçöÿëî ñèâà, íåæíî ñèâî êàòî òîïëèòå ñàæäè ñëåä óãàñíàë îãúí. – Ëåñíî âè å íà âàñ, êîòêèòå, êðúñòîñâàòå ãðàäà ïî öÿë äåí è ñå ïðèëè÷àòå íà ñëúíöå, ïúê è âèíàãè ñå íàìèðà íÿêîé äà âè õâúðëè õðàíà. Êîòêàòà îáèäåíî èçìÿóêà è äðúïíà ëåêî ãëàâàòà ñè. Î÷èòå `è ïðîáëÿñâàõà, ïî-ÿðêè îò ëóíàòà. Åðèê Ðèíóåéñ âúçäúõíà, à êîòêàòà, ÿâíî ðåøèëà äà ìó ïðîñòè, ïîäñêî÷è è ñå íàìåñòè óäîáíî â ñêóòà ìó. Òåëöåòî `è ãî îòîïëåøå è äåéñòâàùî óñïîêîÿâàùî. Êîñòþìúò ìó ñèãóðíî âå÷å áå óêðàñåí ñ èíäèàíñêè êåðåìèäåíî÷åðâåíè øàðêè è êîòåøêè êîñìè, à ñòúïàëàòà ãî áîëÿõà îò âñè÷êè ðúáîâå, íà êîèòî áå ñòúïâàë áîñ ïðåç èçìèíàëèòå ÷àñîâå, íî íå ñúæàëÿâàøå. Âÿòúðúò äîíàñÿøå àðîìàòà íà ðàçïúïèëè ñå äæàíêè è äîðè ñàìî òîâà ìó áåøå äîñòàòú÷íî. – Êàòî ÷å ëè èìàøå ñìèñúë îò ðàçõîäêàòà. Èìàøå ñìèñúë äîðè ñàìî çàðàäè èçöàïàíèÿ êîñòþì. À è ñðåùíàõ òåá. Òîâà ñèãóðíî òè ñå ñòðóâà íàé-âàæíî îò âñè÷êî, êîòêî. Íî êîòêàòà áåøå çàñïàëà. Ïîñëàíèêúò âíèìàòåëíî ñúáëå÷å ñàêîòî ñè è ÿ íàìåòíà, ñëåä êîåòî ñå ïîäïðÿ íàçàä íà äëàíèòå ñè, áåç äà óñåùà îñòðèòå êåðåìèäè. Êîòêàòà ëåêî äèøàøå, ñâèòà íà êúëáî. Òîé âïåðè ïîãëåä â íåáåòî. Íà ïîêðèâà ëóíàòà ÷åðòàåøå åäèíñòâåíî íåãîâàòà ñÿíêà, áåç äà âèæäà ñïÿùîòî ñúùåñòâî â ñêóòà ìó. Ñïÿõà äâàìà, íî ñúíóâàøå åäèí. Åðèê Ðèíóåéñ ñúíóâàøå ñ îòâîðåíè î÷è. Ëåâèÿò ìó ÷îðàï áåøå ñêúñàí òî÷íî íà ïåòàòà. Âñè÷êî ùåøå äà áúäå íàðåä. Áåøå íàìåðèë íÿêàêâî ñïîêîéñòâèå. Áåøå ùàñòëèâ. 12

[close]

p. 15

Âòîðî ìÿñòî – ïðîçà Èâà Èâàíîâà ÊÎÑÒÀÄÈÍÎÂÀ, 16 ã. ÏÃÏ×Å “Õðèñòî Áîòåâ”, ãð. Êúðäæàëè Åäèí ñëåä äðóã ñå íèæàò äíèòå íà ìîÿ êðåõúê æèâîò, êàòî ìàíèñòà îò ÷óïëèâî ñòúêëî, íàðåäåíè â ìîíîòîííà ïîðåäèöà îò åäíàêâîñò. Êîãàòî æèâîòúò òè ñå èçïëúçâà îò òÿëîòî, èíñòèíêòèâíî çàïî÷âàø äà ñå ñúïðîòèâëÿâàø, äà ñå áîðèø çà âñÿêà ãëúòêà âúçäóõ, çà âñåêè ëú÷ ñâåòëèíà. Èìåòî ìè å Âèêòîðèÿ, êîåòî ìå çàäúëæàâà äà áúäà áîåö, äà ïîñòèãàì âñÿêà ìîÿ ìàëêà ïîáåäà. Ìíîãî ïúòè ñúì ñå ñðåùàëà ñúñ ñìúðòòà, â áîëíèöèòå, êîèòî îáèêàëÿõ, óñåùàëà ñúì ëåäåíèÿ ïîëúõ íà êðàÿ, íî ïî íÿêàêúâ íåÿñåí çà âñè÷êè è çà ñàìàòà ìåí íà÷èí, æèâîòúò ñå âðúùàøå îòíîâî. Òàêà îáèêíàõ ñåáå ñè è æèâîòà ñè íà ìàëúê áîåö è ïîáåäèòåë. Çà ìåí, çàòâîðåíà â åäíî òðóäíî ïîäâèæíî òÿëî, âñè÷êî èìàøå çíà÷åíèå – õîðàòà, ïðèðîäàòà, íåáåòî. Àç íÿìàõ ñèëíè êðàêà, ñ êîèòî äà òè÷àì, äà ñå êàòåðÿ, äà òàíöóâàì. Çàòîâà íàáëþäàâàõ äðóãèòå è ìèñëåíî ãè ñëåäâàõ. Ñòàíàõ äîñòà äîáúð íàáëþäàòåë, îáè÷àì äà ãî ïðàâÿ îò êðàÿ íà àëåÿòà â áëèçêèÿ ïàðê, êúäåòî ÷åñòî ñåäÿõ è îïîçíàâàõ ëèöàòà íà ìèíóâà÷èòå. Ñúáèðàõ â ãàëåðèÿòà íà ïàìåòòà ñè òåçè ðàçëè÷íè ëèöà è ãè ïîäðåæäàõ âúâ âèäèì ñàìî çà ìåí àëáóì. Èñêàì äà ãè ïîêàæà è íà âàñ, çà äà ãè âèäèòå ïðåç ìîèòå î÷è – åòî òåçè, êîèòî ìèíàâàò ïîêðàé ìåí, ñúñ ñâåäåíè î÷è, çà äà íå ìå ãëåäàò. Òå ÷óâñòâàò íåóäîáñòâî îò òîâà, ÷å àç ñúì òàì, ÷å ñúùåñòâóâàì. Ïîíÿêîãà äîðè ïðàâÿò çàêëèíàíèå êàòî ïëþÿò â ïàçâèòå è ñå ÷óêàò ïî ãëàâèòå, çà äà íå ãè çàñòèãíå ìîÿòà ñúäáà. Òå íàâÿðíî ìå ñìÿòàõà çà ïðåäìåò íà íÿêàêâî ïðîêëÿ- 13

[close]

Comments

no comments yet