Петя - пристан зелен - 2016 г.

 

Embed or link this publication

Description

Сборник наградени и номинирани творби от Национален литературен конкурс "Петя Дубарова '2016"

Popular Pages


p. 1

ÏÅÒß - ÏÐÈÑÒÀÍ ÇÅËÅÍ ÍÀÖÈÎÍÀËÅÍ ËÈÒÅÐÀÒÓÐÅÍ ÊÎÍÊÓÐÑ “ÏÅÒß ÄÓÁÀÐÎÂÀ” ñáîðíèê ñ íàãðàäåíè òâîðáè Áóðãàñ, ìàé 2016 ã.

[close]

p. 2

© ÏÅÒß - ÏÐÈÑÒÀÍ ÇÅËÅÍ Íàöèîíàëåí ëèòåðàòóðåí êîíêóðñ “Ïåòÿ Äóáàðîâà”, Áóðãàñ, ìàé 2016 ã. Ñáîðíèê ñ íàãðàäåíè òâîðáè © Ñúñòàâèòåë è ðåäàêòîð: Åëèöà Äóáàðîâà ISSN 1313-809X Èçäàíèå íà Äîì-ìóçåé “Ïåòÿ Äóáàðîâà” - Áóðãàñ Áóðãàñ, 2016

[close]

p. 3

ÍÀÖÈÎÍÀËÅÍ ËÈÒÅÐÀÒÓÐÅÍ ÊÎÍÊÓÐÑ “ÏÅÒß ÄÓÁÀÐÎÂÀ” ñáîðíèê ñ íàãðàäåíè òâîðáè Áóðãàñ, ìàé 2016 ã.

[close]

p. 4

Íàöèîíàëíèÿò ëèòåðàòóðåí êîíêóðñ “Ïåòÿ Äóáàðîâà” å âêëþ÷åí â Íàöèîíàëíèÿ êàëåíäàð çà èçâúíó÷èëèùíèòå äåéíîñòè íà ÌÎÍ çà ó÷åáíàòà 2015/2016 ã. è â Ïðîãðàìàòà ñ Ìåðêè çà çàêðèëà íà äåöà ñ èçÿâåíè äàðáè.

[close]

p. 5

Ãîëÿìàòà íàãðàäà è ïúðâî ìÿñòî – ïðîçà Àíàñòàñèÿ Íèêîëàåâà ÑÒÎÅÂÀ, 18 ã. Åà “Ïðîô. ä-ð Àñåí Çëàòàðîâ”, ãð. Âåëèêî Òúðíîâî Òàçè ñóòðèí èçâúðøèõ ãåíîöèä. Ïðîñòî åé òàêà, âñå åäíî å íèùî. Ñúùî êàêòî íÿêîè õîðà ïðàâÿò ãèìíàñòèêà èëè ñè ìèÿò çúáèòå. Óñåùàì ìèðèçìàòà íà ïúðæåíè ÿéöà, äîêàòî óáèâàì, ïðîêðàäâà ñå ïðåç åäíàòà ìè íîçäðà, óâèâà ñå èç íîñíàòà ìè êóõèíà êàòî çìèÿ è ñå ïëúçâà â ãúðëîòî ìè, à óñòàòà ìè ñå ïúëíè ñúñ ñëþíêà. Ñúêâàðòèðàíòúò ìè ñè ïðàâè çàêóñêà. Îìëåò, íàâÿðíî. Èëè áúðêàíè ÿéöà. Ïàëà÷èíêè? Íàäàëè. Óáèéñòâîòî å òîëêîâà ïðîñòî è òîëêîâà áúðçî ñå ñìåñâà ñ ãëàäà ìè, ÷å âå÷å âèíàãè ùå ãî ñâúðçâàì ñ òîçè àðîìàò, ùå ìè íàïîìíÿ íà íåãî, è âñåêè ñëåäâàù ïúò, êîãàòî óáèâàì, ùå îãëàäíÿâàì. Ñúêâàðòèðàíòúò ìè ñå êàíè äà çàêóñâà, à àç èçâúðøâàì íàé-ãîëåìèÿ ãåíîöèä â èñòîðèÿòà íà ÷îâå÷åñòâîòî – äåñåò ìèëèîíà, óáèòè ïðîñòî ñ åäíî ìàõâàíå íà ðúêàòà. Èçòðèòè îò ëèöåòî íà çåìÿòà. Óáèâàì ãè è ìè õàðåñâà, óñìèõâàì ñå, áúð÷à âåæäè, úãúë÷åòàòà íà óñòíèòå ìè ïîòðåïâàò. Òîâà å. Ëåñíî å. Åòî, ñðåä òåçè äåñåò ìèëèîíà íèùîæíè ÷îâåöè å Äèìèòúð, êîéòî ùåøå äà ñòàíå áîãàò ëåêàð, ùåøå äà ñå ðàçâåäå òðè ïúòè è ùåøå äà èìà ïåò äåöà îò ïåò ðàçëè÷íè æåíè. Åâàíè ñúùî å òàì, òÿ ùåøå äà ñòàíå ïðîñïåðèðàùà áèçíåñ äàìà, ùåøå äà îáè÷à äà õðóñêà áó÷êè êàôÿâà çàõàð è ùåøå äà õîäè íà óðîöè ïî ðèñóâàíå ïðåç óèêåíäèòå, ìàêàð ÷å ùåøå äà 5

[close]

p. 6

Íàöèîíàëåí ëèòåðàòóðåí êîíêóðñ “Ïåòÿ Äóáàðîâà” ñå ñïðàâÿ óæàñíî. Åòî ãî è Òîíè, åäèí îò íàé-óìíèòå ñðåä òåçè äåñåò ìèëèîíà, òîé ùåøå äà ñòàíå èíæåíåð, à ìîæå áè ìóçèêàíò èëè òåíèñèñò îò ñâåòîâíà êëàñà. Òîíè ìîæåøå äà ñòàíå âñè÷êî. Ìîæåøå. Íî âå÷å íå ìîæå. Ïîíåæå å ìúðòúâ, àç ãî óáèõ, àç, ãîëåìèÿò ÷îâåê, ñ ìîÿò ìîùåí ïåñòíèê, ñìàçàõ ãî âñå åäíî å íèùîæåñòâî, âñå åäíî å íèùî, âñå åäíî æèâîòúò ìó íå îçíà÷àâà íèùî çà ìåí. Óíèùîæèõ ãî áåçïîùàäíî, çàåäíî ñ âñè÷êè îñòàíàëè, ñ íàé-ìîùíîòî îðúæèå íà çåìÿòà, ïî-ìîãúùî îò âñåêè òàíê, èçòðåáèòåë è äîðè àòîìíà áîìáà. Òàì áÿõà Ñàíÿ è Àðòúð. Äàíèåë è Õîñå. Èâàíè÷êà è Äåéâèä. Âñè÷êè áÿõà òàì. Äåñåò ìèëèîíà. Îòäåëåòå ìèíóòêà äà ãî àñèìèëèðàòå. Ñåäåìíàéñåò ìèëèîíà ñà çàãèíàëè ïðåç Ïúðâàòà ñâåòîâíà âîéíà. Øåéñåò ìèëèîíà ïðåç Âòîðàòà. Ïúðâàòà ñâåòîâíà å ïðîäúëæèëà ÷åòèðè ãîäèíè. Âòîðàòà ñâåòîâíà – øåñò ãîäèíè. À àç óáèõ äåñåò ìèëèîíà çà åäíà ñóòðèí. Äîêàòî â ñúñåäíàòà ñòàÿ ñå ãîòâåøå îìëåò. Íå çíàì çàùî, íî èìàì ÷óâñòâîòî, ÷å òîâà íÿêàê ñè óáèâà ðîìàíòèêàòà è äðàìàòèçìà íà òîçè àêò, îáà÷å. Íî òàêà èëè èíà÷å ìîÿò ìàëúê ñóòðåøåí ãåíîöèä íàäìèíà âñè÷êè. Êàêâà âëàñò, äà ìîæåø òúé ëåñíî äà ïîãóáèø âñè÷êèòå òåçè ìàëêè ìèëè õîðèöà, ìàëêè ÷îâå÷åòà, òúíåùè â íàïúëíî íåâåäåíèå çà ñúäáàòà, êîÿòî ãè î÷àêâà. Äàëè ùÿõà äà ñå ïî÷óâñòâàò ïî-äîáðå, àêî çíàåõà êàêâî óäîâîëñòâèå íîñÿò íà òîçè, êîéòî ãè óíèùîæàâà? Äàëè ùÿõà äîáðîâîëíî äà ñå æåðòâàò çà ìîåòî ìîìåíòíî áëàãîäåíñòâèå? Äàëè ùÿõà äà ìå ñúäÿò? Íå, òå íå ìîãàò äà ìå ñúäÿò! Òàêà èëè èíà÷å äúëæàò ñúùåñòâóâàíåòî ñè íà ìåí. Êàêòî ãè ñúçäàäîõ, òàêà èìàì è ïðàâî äà ãè èçëè÷à îò ëèöåòî íà çåìÿòà! Òå ñà ìîå ïðèòåæàíèå, ìîå òâîðåíèå è ñà ïîä ìîÿ âëàñò. Íå ìîæå äà ñå áóíòóâàò ñðåùó ìåí, íÿìàò ïðàâî! Òàçè ìèñúë ñàìî ìå ðàçãíåâÿâà îùå ïîâå÷å. Èñêà ìè ñå äà ïîãóáÿ îùå äåñåò ìèëèîíà, îùå äâàéñåò! Äà ãè óáèÿ âñè÷êèòå! Äàâàé, äàâàé, óíèùîæè ãè, ÿæ, õàïè, ìèñëè ñè çà îìëåò! Ìèñëè ñè çà áåêîí, çà êðúâ, çà ìàëêè ìúðòâè ÷îâå÷åòà, çà âëàñò, çà áúäåùå, çà ñòðàõ, çà ñúäáàòà, 6

[close]

p. 7

çà ìàéêà ñè... Íå, íå çà ìàéêà ñè! Çà ðúöå, ãëàâè, óñòíè, îðúæèÿ, ïèñòîëåò, âçðèâ, âëàñò, ÷óê, îãúí... Çà îðúäèå, ãîðèâî, àíòèôðèç, áÿëà ìåíòîâà ïàñòà çà ïîáåëè çúáè. Çà îìëåò ñ ÷óøêà, ñ êðåíâèðø, ñ íàäåíè÷êà, ñ íîæ, ðú÷êàø, áîäåø ñ âèëèöàòà, çàõàïè è èçñìó÷è ñîñà. Óáèéñòâîòî êàòî åäèí îáÿä. Ìèíàòà èçáóõâà è ðàçïðúñêâà øðàïíåëè íàâñÿêúäå, à àç ñå óñìèõâàì, äúðæà äèñòàíöèîííîòî, íàñî÷âàì äóëîòî è ñòðåëÿì, ñòðåëÿì, çàðÿä ñëåä çàðÿä, óáèâàì ãè âñè÷êèòå, äåñåò ìèëèîíà íåâèííè ìàëêè õîðà. Óáèâàì Äèìèòúð, Åâàíè, Ñàíÿ, Àðòúð, Äàíèåë, Õîñå, Èâàíè÷êà, Äåéâèä, âñè÷êèòå äî åäèí, è ìè õàðåñâà, ùå óáèÿ ïàê, àç ñúì ñåðèåí óáèåö, ñåðèåí ãåíîöèäèñò, ñåðèåí ìèëèîíîèçòðåáâà÷. Ùå ïðîäúëæàâàì äà ãè òðèÿ îò ëèöåòî íà çåìÿòà è òå âèíàãè ùå ñå ïîÿâÿâàò îòíîâî, çà äà èìàì ïàê êàêâî äà óáèÿ. Îòäúõâàì ñè. Ìúðòâè ñà, âñè÷êèòå. ×àê ñåãà îñúçíàâàì ñåðèîçíîñòòà íà ñòîðåíîòî è ìå ïîáèâàò íÿêàêâè îñîáåíè òðúïêè, äàëè îò îáëåê÷åíèå, èëè îò îòâðàùåíèå. Ïðèçëÿâà ìè îò ìèðèçìàòà íà ïðåãàðÿùè ÿéöà, ïðîòèâíà ìè å, íàïîìíÿ ìè íà íåïðîñòèìîòî ìè ñóòðåøíî ïðåñòúïëåíèå. Êàêúâ ñúì àç, êîé ìè äàäå òàçè âëàñò äà óáèâàì, êîãîòî ñè ïîèñêàì? Êîé ìè äàäå âëàñòòà äà èçáèðàì êîé ùå æèâåå, êîé ìè ïîçâîëè äà ðúêîâîäÿ ñúäáàòà íà òåçè õîðà? Èçâåäíúæ äà äúðæèø ÷îâåøêè æèâîò â ñîáñòâåíèòå ñè ðúöå ïðèäîáè íîâ, ñòðàøåí ñìèñúë. Ñòîÿ ïî ñðåäàòà íà çàñòëàíèÿ ñ áåëè ïëî÷êè ïîä, ïîëóãîë, è òðåïåðÿ. Äåòîíàòîðúò èçñòèâà â äëàíèòå ìè, íÿêîè îò ðàíåíèòå ñå ãúð÷àò â àãîíèÿ, âñå îùå íå íàïúëíî óìðåëè, íî ïîñëåäèöèòå ñà íåîáðàòèìè. Íå ìîãà äà ãè âúðíà. Íå ìîãà äà ãè ïîïðàâÿ. Åäíà ìèíóòà â ÷åñò íà äåñåòòå ìèëèîíà, çàãèíàëè â òàçè ñëàâíà áèòêà. Ïî÷èâàéòå â ìèð. Îòêúñâàì ïàð÷å òîàëåòíà õàðòèÿ è èçáúðñâàì ðúöåòå ñè è èçöàïàíèòå ÷àñòè îò òÿëîòî ñè, ïîñëå ÿ õâúðëÿì â òîàëåòíàòà è ñå èçìèâàì. Âúçäóõúò â áàíÿòà å òåæúê è ñïàðåí, åäíîâðåìåííî ñ òîâà õëàäåí. Ñëåä ìèíóòà çàáðàâÿì çà óáèòèòå, äóøà âúçäóõà, ãëàäåí ñúì è î÷àêâàì ñ íåòúðïåíèå äà ðàçáåðà 7

[close]

p. 8

Íàöèîíàëåí ëèòåðàòóðåí êîíêóðñ “Ïåòÿ Äóáàðîâà” äàëè ùå å îìëåò, áúðêàíè ÿéöà, èëè ïàëà÷èíêè (âñå îùå ñå ñúìíÿâàì). Êîëêî ëåñíî ñå çàáðàâÿ ãåíîöèä! Íàâëÿêîõ ñè õàëàòà è ñå çàïúòèõ ñëåä íîñà ñè êúì êóõíÿòà. ×àê êúì ñðåäàòà íà çàêóñêàòà îòíîâî ñè ïîìèñëèõ çà ìàéêà ñè è ñå ñåòèõ, ÷å ñúì çàáðàâèë äà ïóñíà âîäàòà ñëåä ñåáå ñè. 8

[close]

p. 9

Ëîïàòàòà óäðÿ ïðúñò, óäðÿ êàë, óäðÿ ãëèíà. Ãëóõî äóìêàíå, ïðèìåñåíî ñ äðàùåíå îò òâúðäè ÷àñòèöè, îãëàñÿ âå÷åðòà. Òåæêè àñàíñüîðè ñå ñïóñêàò â òèõàòà çåìÿ, äúðâåíîòî ìåòðî ñå äâèæè ñòðåìãëàâî ïî ïúòÿ êúì âå÷íîñòòà (è áàâíîòî ðàçëàãàíå íà õèìè÷íè âåùåñòâà). Ëîïàòàòà óäðÿ ïðúñò, óäðÿ òèøèíà: åäíà òèøèíà, îòìåðâàíà îò ãëóõîòî äóìêàíå íà ñëÿïîòî îñòðèå. Ñëÿï êàòî îñòðèåòî, àç äúëáàÿ, ãëóõ êàòî íîùòà, àç ñòúðæà ïî ïîâúðõíîñòòà íà ãèãàíòñêèÿ çàñïàë çâÿð. Àç ñúì ïîðòèåð, êîéòî çàâèíàãè çàòâàðÿ õîðèçîíòàëíè âðàòè. Êîëêî ëè ÷åðâåè ñúì ðàçïîëîâèë â óñòðåìà ñè? Ñèãóðíî ñåãà ñå ãúð÷àò êàòî îò÷àÿíè åêñïåðèìåíòè íà íåïîñëóøíè äåöà. Äâèæåíèÿòà ìè ñà îòìåðåíè, çàó÷åíè îò õèëÿäè äíè, ïðåêàðàíè â êîïàíå. Âå÷å íå ãî ïðàâÿò ïî ñòàðîìîäíèÿ íà÷èí. Èçïîëçâàò áóëäîçåðè. Ìàøèíèòå íå ãè å ñòðàõ, ÷å ùå ñðåùíàò ïî ïúòÿ ñè íàäîëó íå÷èé çàáðàâåí ÷åðåï, çàðèò è îñòàâåí çà íåçíàéíî êîëêî âðåìå. Ìàøèíèòå íå ñå ñðàìÿò äà ñêâåðíÿò, íå ñå ïðèòåñíÿâàò îò ìúðòâåøêî äîêîñâàíå, íå ãè áåçïîêîè äà îñòàíàò ñàìè íîùåì; íå ãè å ñòðàõ îò ïðèçðàöè. È ìåí íå ìå å ñòðàõ. Àç ñúì ïèêîëî â õîòåë çà âå÷åí ïðåñòîé. Ëîïàòàòà ïîòúâà âñå ïî-äúëáîêî. Íîñè ìè óäîâîëñòâèå, òîâà. Õàðåñâà ìè êàê äóïêàòà ñòàâà ïî-äúëáîêà, ïëàñòîâå ïîñòàðà ïî÷âà ñå ïîêàçâàò; îáè÷àì äà ìèñëÿ êàê íÿêîè îò òåçè êàìú÷åòà íå ñà âèæäàëè íåáåòî îò ãîäèíè, êàê ñåãà ñèãóðíî âúçäóõúò å ìíîãî ïî-ðàçëè÷åí îò òîçè, êîéòî çà ïîñëåäåí ïúò ãè å äîêîñíàë. Íàïîìíÿ ìè, ÷å âñè÷êî íÿêîé äåí ñå çàâðúùà ïîä åäíà èëè äðóãà ôîðìà. Êàêòî ïðàâÿò ïåïåðóäèòå. Èëè êîñòèòå. Âñè÷êî ñå çàâðúùà, à àç ñúì âèíàãè òàì äà ãè ïîñðåùíà. Àç ñúì ðåãóëèðîâ÷èê, êîéòî âèíàãè ñî÷è êúì Åäíî9

[close]

p. 10

Íàöèîíàëåí ëèòåðàòóðåí êîíêóðñ “Ïåòÿ Äóáàðîâà” ïîñî÷íàòà óëèöà ñ ãëàâíî Å. Ïðúñòòà ñòàâà ïî-òâúðäà è êàìåíèñòà. Òîâà å ïî-òðóäíàòà ÷àñò. Åé çàòîâà èçïîëçâàò áàãåðè. Äà êúðòÿò. ×îâåøêèòå ðúöå ñà ñúçäàäåíè äà òâîðÿò, à íå äà êúðòÿò... íî åòî, êúðòèì. Íå ñìå åãèïòÿíè äà ñòðîèì ãðàíäèîçíè ãðîáíèöè; íå ñìå ðèìëÿíè äà ñòðîèì ìåìîðèàëíè ñòàòóè. Íèå ñëàãàìå ìúðòâèòå ñè â çåìÿòà – íå çà äà ïîìíèì, à çà äà çàáðàâèì. Àç ñúì ïðîäàâà÷ íà ëåãëà çà åäíîêðàòíà óïîòðåáà. Îïðàâÿì ñè ëåãëîòî. Ãîòâÿ ñå çà ñúí. Çà ïðúâ ïúò ìå å ñòðàõ íîùåì òóê, íà ðàáîòíîòî ìè ìÿñòî. Èëè âñúùíîñò ìå å áèëî ñòðàõ ïðåç öÿëîòî âðåìå? Íå ìîãà äà ïðåöåíÿ. Íèêîé íå ïîìíè ïîðòèåðà, ïèêîëîòî, ïðîäàâà÷à, âñè÷êè ïðîñòî âÿðâàò, ÷å òå ùå ñà âèíàãè òàì, ãîòîâè äà èì óñëóæàò. Ïîíÿêîãà äîðè íå çàáåëÿçâàò, ÷å åäèí ïîðòèåð áèâà çàìåíåí ñ äðóã, íàäåíå ëè óíèôîðìàòà, òîé ñòàâà ñúùèÿ. Âñè÷êè íèå ñìå åäíè è ñúùè è òî÷íî ïî ðàçëè÷èÿòà ñè ñè ïðèëè÷àìå íàé-ìíîãî – íî íå ðàçëè÷èÿòà ïîìåæäó íè, à ðàçëè÷èÿòà íè ñ äðóãèòå. Àç ñúì ïåâåö íà ïðèñïèâíè ïåñíè÷êè çà ìúðòâèòå. Ãîòîâî å. Ïîñëåäåí óäàð è äóïêàòà å äîñòàòú÷íî äúëáîêà. Íå èñêàì äà ïîäãîòâÿì ñòàíäàðòíàòà äâóìåòðîâà äúëáî÷èíà – íå ìè å òîâà öåëòà. Ñëåä êàòî ïîäðàâíÿâàì, çàïî÷âàì ñ âå÷åðíèÿ ñè òîàëåò: ñúáëè÷àì äðåõèòå ñè, äîêàòî êîæàòà ìè íå íàñòðúõâà îò ñòóäà – ñèãóðíî íå å ïîä íóëàòà, íî å äîñòàòú÷íî ñòóäåíî. Ñÿäàì íà çåìÿòà, âçåìàì øåïà ïðúñò è âíèìàòåëíî ÿ ðàçòðèâàì ïî ðúöåòå ñè òàêà, ÷å äà ïîëåïíå, ïîñëå ïîâòàðÿì ñúùîòî ñ êðàêàòà ñè è îñòàíàëàòà ÷àñò îò òÿëîòî ñè. Ñêîðî ñúì ïîêðèò ñ ïëúòíà êàôÿâà ïàòèíà, ïðèëè÷àì íà îæèâÿëà áðîíçîâà ñòàòóÿ, ïàäíàëà îò ïîñòàìåíòà ñè. Íàñòàíÿâàì ñå â äóïêàòà è ñå èçïúâàì, çà äà ïðîâåðÿ äàëè äúëæèíàòà è ` å ïîäõîäÿùà – ñòðóâà ìè ñå, ÷å äà. ×óâñòâàì ñå êàòî ìîì÷å, êîåòî ñè èãðàå â ïÿñúêà, êàêòî ïðàâåõ àç êàòî áÿõ ìàëúê, à ñåñòðà ìè ìå çàðàâÿøå äî âðàòà è ñÿäàøå îòãîðå ìè. Ñåãà ðúöåòå ìè êàòî ïî íàâèê ïîìíÿò äåòñêèòå äâèæåíèÿ – ëÿãàì, à òå ñàìè÷êè ïðèäúðïâàò ïî÷âàòà êúì ìåí, ïîêðèâàò ãúðäèòå, êîðåìà, êðàêàòà, ïîñëå ñòúïàëàòà òàêà, ÷å è ïðúñòèòå ìè äà íå 10

[close]

p. 11

ñòúð÷àò. Çåìÿòà ìå ïîãëúùà, íå å òîïëà, êàêòî áÿõ î÷àêâàë. Íå ìå çàâèâà êàòî þðãàí. Çàâèâà ìå, êàêòî ìàéêà ïðåãðúùà ñèíà èëè äúùåðÿ ñè – íå òå ñòîïëÿ, íå òå ïðåäïàçâà, íî ñå ÷óâñòâàø îáè÷àí, âñå åäíî ïðèíàäëåæèø íà íÿêîãî. Ïðåäïîëàãàì, ÷å ïðèíàäëåæà íà çåìÿòà; íèìà íå ñå ãðèæà íåïðåñòàííî çà íåÿ? Ãîäèíè íàðåä ÿ íàòîðÿâàì ðåäîâíî, çàðåæäàì ÿ ñ íîâè æèçíåíè áàòåðèè, áèâøè ïðèòåæàòåëè íà óì è äóøà. Ãîäèíè íàðåä ñëóæà íåóìîðíî, à íèêîé íèêîãà íÿìà äà çíàå. Íî ùå ìå ïîìíÿò. Ìîæå áè ìèìîëåòíî, íî ùå ìå çàïîìíÿò. Îòíîâî ïðåä î÷èòå ìè èçïëóâà çàãëàâèåòî, êîåòî ùå èçëåçå âúâ ïîíåäåëíè÷íèÿ âåñòíèê: “Ãðîáàð ïîãðåáà ñåáå ñè” Ñòðóâà ñè äîðè ñàìî çàðàäè èðîíèÿòà. Ðúöåòå ìè ãðåáàò, ãðåáàò, äîêàòî íÿìàò êàêâî äðóãî äà çàðîâÿò, îñâåí ñåáå ñè, è òå ïîòúâàò ñ ìåí íàäîëó, à ñàìî ÷àñò îò ëèöåòî ìè âñå îùå äîêîñâà ïîâúðõíîñòòà. Íàðî÷íî íå ïîêðèõ è íåãî, çà äà èìà êàêâî äà ñúçåðöàâàì, äîêàòî ñòóäúò áàâíî ìå ïîëàçâà, çàåäíî ñ áóáîëå÷êèòå è ñðÿçàíèòå íàäâå ÷åðâåè. È îùå ìå å ñòðàõ. Ñòðàõ ìå å, ÷å íÿìà äà ìå íàìåðÿò. Ñòðàõ ìå å, ÷å ùå ñè îñòàíà òóê, îùå åäèí òðóï, îùå åäèí ãðîáàð, íà èìå... ÷àêàé, êàê èçîáùî ñå êàçâàøå òîçè ÷îâåê? Äàëè å ñúùåñòâóâàë? Íå, íå èñêàì õîðàòà íèêîãà äà ñå çàïèòàò òîâà (ïðåäâèäëèâî áÿõ îñòàâèë ëè÷íàòà ñè êàðòà íàáëèçî, çà äà ìîæå æóðíàëèñòèòå èëè ïîëèöàèòå äà ÿ íàìåðÿò). Óñïîêîÿâàì ñå ñàì – äîðè è äà ìå çàáðàâÿò, çåìÿòà ùå ìå ïîìíè. Çåìÿòà ùå âçåìå íåùî îò ìåí è êàêòî êàìúíèòå ñå çàâðúùàò íà ïîâúðõíîñòòà ñëåä âåêîâå, òàêà è àç ùå ñå çàâúðíà êàòî êîñò, ïðàøèíêà, ÷àñò îò âúçäóõà, à íÿêîé ùå ìå âäèøà è ùå ñòàíà ÷àñò îò íåãî. ×àñò îò íåùî, âñúùíîñò ÷àñò îò âñè÷êî. È äàæå ìåí äà ìå çàáðàâÿò, íèêîé íèêîãà íÿìà äà çàáðàâè âúçäóõà, èëè çåìÿòà, èëè ñåáå ñè... È ìàêàð äà ìè áîäå è íåùî äà ìè ëàçè ïî êðàêà, íå ñúì ñè ëÿãàë íèêîãà â ïî-óäîáíî ëåãëî. È äîêàòî çàñïèâàì, ñóòðåøåí ëú÷ ñëúíöå ñå ðàçñòèëà, çà äà îòìèå êàëòà îò íîùíîòî íåáå. 11

[close]

p. 12

Íàöèîíàëåí ëèòåðàòóðåí êîíêóðñ “Ïåòÿ Äóáàðîâà” Âòîðî ìÿñòî – ïðîçà Õðèñòèÿí Àñåíîâ ÁÀ×ÊÎÂ, 17 ã. Åà “Ïåéî ßâîðîâ”, ãð. Ñèëèñòðà Öåëèÿò ãðàä ñïåøå, ìàëúê ïðîâèíöèàëåí, îáèêíîâåí, çà êîéòî ñà ñå êàðàëè âúâ âðåìåòî ðèìëÿíè, òóðöè, ðóìúíöè è áúëãàðè. Çà ïîðåäåí ïúò, èñêàõ äà õèïíîòèçèðàì Ëóíàòà. Ãëåäàõ ÿ. Òúðñåõ î÷èòå ` è. Èñêàõ äà ïðîíèêíà â òÿõ. Óñåùàõ ùàñòëèâàòà ` è óñìèâêà. Ïðåæèâÿâàõ çà ïîðåäåí ïúò ùàñòèåòî íè, òÿ âèíàãè ìå ÷àêàøå. Îáè÷àõ ÿ. Îáè÷àõ ëèöåòî ` è – èñêðÿùî ñèâî, íåîíîâî áëåäî è áÿëî. Òÿ ïðåâðúùàøå áåçëè÷íîòî åäíàêâî ñèâî â ÷óâñòâåíî è óíèêàëíî, â èñêðÿùî è ïðèìàìëèâî. Çàòâîðèõ î÷è. Âäèøàõ ñ ïúëíè ãúðäè ùàñòèåòî. Òÿ ìå ÷àêàøå. Îòâîðèõ î÷è. È çà ïðúâ ïúò â æèâîòà ñè âèäÿõ ñòàðàòà ëèïà. Ñåãà ñå ñåòèõ êàêâî ñúì ÷óâàë, ïàäàùè ëèñòà âúðõó ðàçêúðòåíèòå ïëî÷êè íà ïëîùàäà. Ïîçíàò øóì. Íî ñåãà. ×àê ñåãà ãî ðàçáðàõ. Ñåãà ÿ ÷óõ. Âèäÿõ ÿ. Èçíåíàäàõ ñå – êîëêî å ãîëÿìà, êàê å èçêðèâåíà íàëÿâî. Øåïíåøå íåùî. Ñòàíàõ, çà äà ÿ ÷óÿ ïî îòáëèçî. Óñåùàõ èçñúõíàëèòå ëèñòà ïî ëèöåòî ñè, ïî êîñàòà ñè. Òÿ ìå ïðåãðúùàøå. Ïðîòåãíàõ ðúêà, çà äà ÿ ïîìèëâàì. Íî òÿ ñå îòäðúïíà. Êëîíèòå ñå îãúâàõà íåèñòîâî íàçàä. Îáúðêàõ ñå. Àç èñêàõ. Ïîòúðñèõ ñ î÷è Ëóíàòà. Êúðâàâà. Ñòóäåíà. Çàäèìåíà Ëóíà. Ïðåçðèòåëíèÿò ` è ïîãëåä ñå çàáè êàòî êóðøóì â ìåí. *** Àëàðìàòà ìè çâúíåøå Äæèìè Õåíäðèêñ ìå êàðàøå äà ñòàíà. Ïðîíèêâàøå â êóõàòà ìè ãëàâà ñúñ ñâîÿòà ïåñåí “Õåé Äæî”. Íî çàùî “Õåé Äæî”, àç íå ñå êàçâàì Äæî. Ïðèÿòåëèòå 12

[close]

p. 13

ìè âèêàõà Ðîñêî, à ñåìåéñòâîòî Ðîñòèñëàâ. Áàùà ìè íàõëó, êàòî ðèìñêè ëåãèîíåð â Ãàëèÿ. Íà ñåêóíäàòà ñå òåëåïîðòèðàõ â áàíÿòà. Äîðè áÿõ îáëå÷åí. Ïîíåäåëíèê. Ñëåä íÿêîëêî ìèíóòè âúðâÿõ êúì ó÷èëèùå. “... Áðàò ïóñêàé äà âúðòèì/ êàòî ïòèöè äà îòëåòèì...” Òðóäíî ùåøå äà ñòàíå â òàçè ìúãëà. “... Èñêàì óñìèâêàòà òè, êàòî ñëúíöå äà áëåñòè, è ïðåç êóá...” – Êàê å? – èçâèêà Èçè, äúðïàéêè ñëóøàëêàòà îò óøèòå ìè. – Çàñïàëî, çàùîòî íÿêîé ïðîâàëè ñóòðåøíîòî ìè õèïõîï ïðîáóæäàíå. – Èìàø ëè öèãàðè? – Èìàì õèìèÿ. Çàìúë÷à. Çíàåõ, ÷å â ãëàâàòà ìó çâó÷àõà íÿêàêâè ñîëà. Ñëåä 4 ìèíóòè è 13 ñåêóíäè ïðîìúëâèõìå ïî åäíî “÷àî” è ñå ðàçäåëèõìå. Ñòúïèõ â ïîòî÷íàòà ëèíèÿ, ñúùî ïîçíàòà êàòî ìîåòî ó÷èëèùå, ðåòðîñïåêòèâíî âúðíàõ ìèñëèòå ñè â ìèíàëèÿ ïåòúê. Ìîÿò êëàñ. Çîðè ñè äîîïðàâÿøå ãðèìà, ÿâíî å áúðçàëà äà íå çàêúñíåå, çà äà íå ÿ èçïèòàò ïî õèìèÿ. Íÿêîè ñå ñìååõà. Äðóãè ñïÿõà. Òðåòè ñå îïëàêâàõà. À ìåí ìå ìúðçåøå äîðè äà ãè ãëåäàì ïîîòäåëíî. Ìîèòå õîðà ïàê çàêúñíÿâàõà. Ñåäíàõ â êðàÿ, â èçîëèðàíàòà ÷àñò. ×àñòòà íà àóòñàéäåðà. 9 ìèíóòè èçáÿãàõà. ×àñúò áåøå ïî÷íàë, îíåçè äâàìàòà ñå ïîÿâèõà. Äúëãîêîñ, ìóðãàâ è òúï. Ìîÿò ïðèÿòåë ßâîð. Çàä íåãî ñå êðèåøå Åëåíà. Íèñêà, ñëàáà, ñ äúëãà ÷åðíà êîñà äî ðàìåíåòå è ëåêî ïëàøåù ïîãëåä. Åêçåêóòèðàõà ãè ïðåä äúñêàòà. Èçêëþ÷èõ òîòàëíî. Ùÿõà äà èçëÿçàò îò áëàòîòî ïî ñâîÿ ñè íà÷èí. ×àêàõ çâúíåöà, çà äà íàõðàíèì äðîáîâåòå ñè. Ïîðåäíèÿò òúï äåí çàïî÷íà äà ñå îòòè÷à. ×àêàõ âå÷åðòà, â êîÿòî ùÿõìå “äà ó÷èì” ïî ôèçèêà. Ëèïàòà è Ëóíàòà îòíîâî ìå ïðåâçåõà. Çàùî ëè è äâåòå ìè ñå ðàçñúðäèõà? Êúäå å ìîÿòà âèíà? Àç íèùî íå ðàçáðàõ. È õîðàòà òàêà ïðàâÿò. Íåïðåêúñíàòî íÿêîé ìè å ñúðäèò çà íåùî. “... Ùî ñå ñåòèõ; êàòî ñ÷óïèõ ÷àøàòà? Íàé-îáèêíîâåíà ÷àøà, êîÿòî áåøå íà ìàñàòà. Ïîâäèãíàõ ñå äà ÿ âçåìà è äàæå íå ðàçáðàõ êàê ÿ èçïóñíàõ. Ñòàíà íà ñîë. Ãëåäàõ ïàð÷åòàòà è óñåòèõ ïîçíàòàòà áîëêà â óøèòå. Ìàìà êðåùåøå: “... Ðîñòèñëàâå-å-å, çàùî íå 13

[close]

p. 14

Íàöèîíàëåí ëèòåðàòóðåí êîíêóðñ “Ïåòÿ Äóáàðîâà” âíèìàâàø! Êîëêî ïúòè ùå...” – èçêëþ÷èõ, çàïóøèõ ñè óøèòå. Ãëåäàõ íàäîëó, ïðîñëåäÿâàõ ïàð÷åòàòà ñòúêëî è çíàåõ, ÷å òÿ ïðîäúëæàâà äà âèêà. Õà! Ïàð÷åòàòà ñå óìíîæèõà. È ìàìà ñ÷óïè ÷àøà, íî íà íåÿ íèêîé íå ` è ñå ñêàðà. Êîé áè ìîãúë äà ` è ñå ñêàðà. Áàùà ìè – íå! Àç – èçêëþ÷åíî!” – Ðîñòèñëàâå! Ñòàíè! Çàùî ïàê ñè ñå çàõëóïèë íà ÷èíà? Ïàê ñïèø! – Ãîñïîæî, çàùî ìèñëèòå, ÷å ñïÿ? Îáâèíÿâàòå ìå. Íÿìàòå ïðàâî. Áîëÿò ìå î÷èòå. Ïðå÷è ìè ñâåòëèíàòà. – Ìëúêíè-è-è-è! – Öåëèÿò êëàñ ñå îáàäè. “Áîæå, êîëêî ñà çàäðóæíè!” – Ñÿäàé, è âíèìàâàé â óðîêà. Íÿìà äà ãóáÿ âðåìå ñàìî ñ òåá. Ñåäíàõ. È çà÷àêàõ çâúíåöà. Ãíåâúò ïúïëåøå ïî ìåíå. Áðúêíàõ â äæîáà ñè è ñå çàèãðàõ ñ öèãàðèòå ñè è çåëåíàòà ñè ãëàâà. “... Ùå ñè ñâèÿ åäèí äæîéíò – òóê è ñåãà!” Èçâàäèõ õàðòèéêèòå ñè. Çàêëåùèõ åäíà ìåæäó óñòíèòå ñè. Èçâàäèõ ñè ëåÿòà, òÿ ìè áåøå ñòðå÷à, è íàòðîøèõ âúðõó íåÿ ÷àñò îò ãëàâàòà ñè. Ñêúñàõ ïàð÷å îò åäíà öèãàðà, çàïî÷íàõ äà ïðåìåñâàì. Óñåòèõ ìèðèñà, êîéòî ìå îïèÿíÿâàøå, íàïðàâèõ ñè ðîë, âçåõ õàðòèéêàòà îò óñòàòà ñè è çàâúðøèõ çåëåíàòà ñè äàìà.  óøèòå ìè âå÷å çâó÷åøå õèìíà íà Ñïåíñíÿòà: Çàïî÷âàì øèáàíàòà ïåñåí ñúñ òîâà, ÷å ïóøà òðåâà, íåçàâèñèìî êîãà, òîâà å äàìàòà îáëå÷åíà â çåëåíî, ùå òè êàæà îòêðîâåíî, êîãàòî ñúì íàïóøåí îáè÷àì äà ìèíàâàì íà ÷åðâåíî... Ïðåäâêóñâàéêè óäîâîëñòâèåòî, ðèòìè÷íî ïîêëàùàõ ãëàâà. – Ðîñòèñëàâå, ñúãëàñåí ñè ñ ìåí, íàëè? Êèìàø óòâúðäèòåëíî ñ ãëàâà. Òåñòúò, ðàçáèðàø, òðÿáâà äà áúäå íàïðàâåí äðóãàòà ñåäìèöà, äà èìàòå âðåìå äà ñå ïîäãîòâèòå. Íàëè? – Äà, ãîñïîæî – îòâîðèõ àç ìàøèíàëíî. Ñòðàõúò ìè ïðåìèíà, íå áåøå ñå ðàçáðàëî êàêâî ïðàâÿ. 14

[close]

p. 15

*** Ñåäíàõ íà ïåéêàòà äî íàñ, ñ öèãàðà â óñòàòà, è çà÷àêàõ ßâîð. Ðàçñåÿíî çàòúðñèõ Ëóíàòà. – Î-î-î... – òîé ìå ïîãëåäíà. – Êàê å? – çàñìÿõ ñå. – Äîáðå, ñ òåá? – îòãîâîðè ìàøèíàëíî. – Ùå ó÷èì ëè? – ïðîäúëæèõ äà ñå óñìèõâàì. – Ape ïúðâî äà ïóøèì. – Çàòîâà ñúì òóê – ñúãëàñèõ ñå ñ íåãî. Çàïàëèõ öèãàðàòà íàé-ïîñëå è ãî óöåëèõ ñúñ çàïàëêàòà. Ìúë÷àõìå. Çíàåõ, ÷å ïðåäñòîè âàæåí ðàçãîâîð. Êàêòî âèíàãè ßâîð ñè ìåòíà ÷àíòàòà êðàé ìîÿòà è ñå èçòåãíà íà ëåãëîòî. Àç çàåõ îáè÷àéíîòî ñè ìÿñòî, íà ñòîëà ñ êðàêàòà âúðõó áþðîòî. Ãëåäàõìå ñå. Íÿêîé ïî÷óêà è âëåçå ìàìà. – Ãëàäíè ëè ñòå? Êàêâî äà âè ïðèãîòâÿ? – Êàôå – êàçàõ àç çàñìÿí. – Äà çàïî÷âàìå – ïðèêàíè ìå òîé. – Ïðåäè íÿêîëêî äåíà ãëåäàõ ëóíàòà. È çíàåø ëè, çà ïðúâ ïúò âèäÿõ ëèïàòà. Îíàçè ñòàðàòà ëèïà. Òîé ìå ïîãëåäíà ó÷óäåíî. – Âå÷å ïî÷âàì äà ðàçáèðàì çàùî çà âñè÷êî ñúì âèíîâåí. Âèíîâåí ñúì, çàùîòî ìèñëÿ, çàùîòî æåëàÿ è çàùîòî íå ñïàçâàì ñòðîãî îïðåäåëåíèòå ïðàâèëà, çà äà áúäà ÷àñò îò ïîòî÷íàòà ëèíèÿ. Ìîæå áè òðÿáâà äà ñå ïðåäàì. Ìîæå áè íå ìîãà äà èçêúðòÿ è åäíà òóõëà îò ñòåíàòà. Ìîæå áè å âðåìå àç äà îáëåêà äðåõèòå íà åäíàêâîñòòà. Çíàì, ÷å íÿìà äà ìè îòèâàò, íî õîðàòà ùå ãè õàðåñàò. Íàëè æèâîòúò ñå æèâåå ñ õîðà. Àç èñêàì äà îñòàâÿ ñëåäà. Íî íå ìîãà. Òîãàâà! Ùå îñòàâÿ äðóãèòå äà îñòàâÿò ñëåäè â ìåí. Ùå ñå øìóãíà â òúëïàòà Øèáàíàòà òúëïà. Ùå ñå íàìåðè íÿêîé, êîéòî èñêà äà ìè êîíòðîëèðà æèâîòà. Êîéòî è äà å òîé. Ìîæå äà å íÿêîå ðóñî ìîìè÷å, ñ ïàëàâè î÷è è äúëãè êðàêà. Ùå òðúãíà ñëåä òèÿ êðàêà. Íî òðÿáâà äà ñà òàòóèðàíè, è ãúðáà äà å òàòóèðàí. Îáè÷àì òàòóèðîâêèòå. Ìîìè÷å, ñ êîåòî ùå ïóøèì êîç, è ùå ïðàâèì äèâ ñåêñ íà ïëàæà, â ïðèñúñòâèåòî íà Ëóíàòà. Ìîæå äà å âñåêè åäèí, êîéòî ìó ñå çàíèìàâà ñ ìåí. Ñòàð. Ìëàä. Ìúæ. Æåíà. 15

[close]

Comments

no comments yet