Carpatin beschermt Roemeense schapen

 

Embed or link this publication

Description

Interview Dagblad van het Noorden/Leeuwarder Courant

Popular Pages


p. 1

UITENLAND 31 januari 2015 , pag. 20 TEKST JANNEKE VOS CARPATIN Het hele leven van Ray Dorgelo staat in het teken van honden. Vooral van een oeroud Roemeens hondenras, de Ciobanesc Romanesc Carpatin. BESCHERMT ROEMEENSE SCHAPEN De Ciobanesc Romanesc Carpatin is een oeroud Roemeens hondenras. H Ray Dorgelo (links) helpt Roemeense herders aan bewakingshonden voor de kudde. Hier is hij samen met Bogdan Iclenzan. ij was zo’n jongetje dat zijn ouders altijd aan hun kop zeurde om een hond. ,,Mijn ouders werden er gek van. Als ik mee moest op visite vroeg ik steevast of ze er ook een hond hadden. Anders wilde ik er niet heen. Zonder hond was er niks aan.’’ Nu is Ray Dorgelo 36 jaar verder, maar er is niets veranderd. Zonder hond is er niks aan. Zijn hele leven heeft in het teken gestaan van honden: zijn studie, zijn werk, zijn toekomstplannen. Met als klap op de vuurpijl de verhuizing naar Roemenië over niet al te lange tijd, het land waar hij zijn hart aan verloren heeft. Mede door de Ciobanesc Romanesc Carpatin, het oeroude Roemeense hondenras dat al rond 1920 in de belangstelling stond van de Roemeense kynologen. Een fenomeen in het door herders gedomineerde Roemeense landschap, op een haar na om zeep geholpen door het communistisch regime dat niets op had met landseigen tradities en cultuurschatten. Nu wordt de Carpatin teruggefokt en teruggeplaatst bij herders in het veld om de kudde te beschermen tegen beren en wolven. Oude tijden herleven en dat mede dankzij de Nederlandse Ray, de grondlegger van het project dat Carpatins uitzet in de Roemeense wildernis. ,,Ik ken geen hond die zo functioneel is gebleven in zijn werk. Ik heb over heel Europa kuddebewakingshonden gezien. Maar de Carpatins zijn uniek. Het maakt niet uit waar ze geboren zijn, ze zijn allemaal identiek. Hun basis is rotsvast en tegelijkertijd zijn ze ongelooflijk flexibel.’’ In het ‘echte’ leven is Ray hondengeleider bij defensie op het vliegveld van Eindhoven. Daarnaast richt hij honden af, onder meer voor de politie. Een hond moet werken, vindt hij. ,,Dan komt-ie tot zijn recht.’’ Niet voor niets heet zijn eigen non-profitorganisatie Canine Efficiency. Vanuit die organisatie geeft hij adviezen voor het inzetten van honden als bewakers. BOTSINGEN Zijn passie voor de Roemeense werkhond is voortgekomen uit zijn interesse en studies in ecologie en natuur. ,,Mensen en hun activiteiten botsen nogal eens met de natuur. In die botsingen was ik zeer geïnteresseerd. Een belangrijke factor daarin vormen de grote roofdieren. En waar in Europa leven de meeste grote roofdieren? In Roemenië. Dus moest ik daar naartoe.’’ In 2010 stapte hij samen met een studiegenoot uit de trein in Brasov, centraal Roemenië. ,,Ik keek mijn ogen uit. Hoe verder we op het platteland kwamen, hoe verder we terug gingen. Het was een reis terug in de tijd.’’ Daar, waar de wereld decennia leek te hebben stilgestaan, stond hij voor het eerst oog in oog met de imposante Ciobanesc Romanesc Carpatin, bewaker van schaapskudden en beducht vijand van wolven en beren. ,,Dit land heeft de oudste traditie van herders van heel Europa. Maar veel herders hebben het moeilijk. De inkomsten van de melk lopen terug, de wol wil niemand meer hebben. Wolven en beren maken elke winter slachtoffers. Voor veel herders is het moeilijk om goede honden te kopen. Dat geld is er niet.’’ Dat leidde tot de start van een project onder leiding van Ray om herders te helpen met goede bewakingshonden. ,,Ons project voorziet in pups van goede afstamming, we laten ze opgroeien op een boerderij in Roemenië, daarna gaan ze in het veld in de leer bij een volwassen en ervaren hond. We screenen herders, kijken of ze echt arm zijn, echt een hond nodig hebben, hoe ze voor hun dieren zorgen en wijzen hen al dan niet honden toe. Tussendoor bezoeken we shows met de honden om het ras weer meer voor het voetlicht te krijgen, ook in Nederland.’’ Vorig jaar nog gaf hij een demonstratie op de Dag van het Schaap. ,,Heel interessant, met de oprukkende wolf in de grensstreek. Maar de schapenboeren snapten het niet zo. ,,Wat heb ik aan een hond die de hele dag bij mijn schapen ligt’’, vroegen ze zich af. ,,Tja’’, zei ik dan. ,,Wacht maar tot er wel een wolf opduikt. Dan zul je eens wat zien.’’ WOLF Hoog in de heuvels, op een half uur terreinrijden van het hotel waar Ray dezer dagen verblijft, ligt aan de voet van het Calimanigebergte het kamp van zijn vrienden, vader en zoon Vasile en Bogdan Iclenzan. In deze omgeving heeft Ray zijn eerste wolf gezien. ,,Een ongelooflijke ervaring. We stonden ineens tegenover elkaar. Er zat minder dan 40 meter tussen ons. Hij stopte en keek dwars door me heen. Twee, drie tellen. Daarna draaide hij zijn kop terug en vervolgde zijn pad. On-ge-loof-lijk.’’ Op deze plek, op de drempel van de Roemeense wildernis, fokt vader Vasile al dertig jaar dit bijzondere ras en werkt nauw samen met Ray. Hij vindt het geweldig dat een Nederlander zich zo inzet voor het ras dat in eigen land nog maar mondjesmaat gewaardeerd wordt. ,,Vroeger had ik zelf schapen. Ik heb er twee jaar mee in de bergen gebivakkeerd, samen met mijn Carpatins. De mensen wilden het niet geloven, maar ik kwam met evenveel schapen terug als waarmee ik was vertrokken. Dankzij mijn honden.’’ De kunst van de Carpatin is niet dat hij een vechtjas is die wolven en beren verscheurt. ,,Dat kan-ie niet eens’’, zegt Ray. ,,Wolven zijn killers. En razend slim. Daarom willen we ook altijd een ervaren hond naast een jonge hebben. Een jonge hond kan zich laten verleiden om achter een wolf aan te gaan. Dat legt ‘ie altijd af en achter zijn rug wordt dan de kudde soldaat gemaakt.’’ De kunst van de Carpatin is dat hij in een roedel werkt die een barrière vormt tussen roofdier en prooi, legt Ray uit. Daarvoor zijn een heel stabiel karakter en een koele kop noodzakelijk. ,,Wolven tasten honden af. Wordt er veel geblaft en is er veel onrust, dan zien ze een kans. En geduld hebben ze. Wolven observeren hun prooi. Als het moet, dagenlang. Als ze doorhebben dat de honden onzeker worden, dan ben je die nacht aan de beurt. Daarom is fokken op karakter zo belangrijk. Als wolven tegenover een solide roedel Carpatins staan, komt niemand er langs. Zo simpel is het.’’ De oeroude Roemeense berenen wolvenwachter heeft het hart van Ray voorgoed gestolen. En ook het Roemeense land, met al zijn tradities, kleinschaligheid, natuurlijke levenswijzen. ,,Als ik buikpijn heb zeggen ze me hier welk plantje ik moet gaan plukken. Mijn honden ontworm ik inmiddels met olijfolie en knoflook.’’ Ray weet het zeker: dit is ook het land waar hij op korte termijn wil gaan wonen. Hij werkt aan een plan voor de Europese Unie om in deze omgeving een kenniscentrum op te zetten over biologisch duurzaam boeren. Met een prominente rol voor de Carpatin, uiteraard. Want ja, zonder hond is er gewoon niks aan.

[close]

Comments

no comments yet