Bartın Üniversitesi İİBF Dergisi

 

Embed or link this publication

Description

Bartın Üniversitesi İİBF Dergisi Yıl 2014 Cilt 5 Sayı 10

Popular Pages


p. 1



[close]

p. 2

ISSN Print : 1309 – 954X ISSN Online : 2148-2497 Yıl/Year : 2014 Cilt/Volume : 5 Sayı/Number : 10 Yılda iki defa yayımlanan uluslararası hakemli bir dergidir. Dergimiz 06.04.2015 tarihinden itibaren EBSCO Host’ta taranmaktadır. A peer reviewed international journal published two issues per year This journal has been indexed within EBSCO Host since 06.04.2015. I

[close]

p. 3

II

[close]

p. 4

BARTIN ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ DERGİSİ Yılda iki defa yayımlanan uluslararası hakemli bir dergidir. A peer reviewed international journal published two issues per year Yıl/Year: 2014 Cilt/Volume: 5 Sayı/Number: 10 ISSN Print: 1309 – 954X ISSN Online: 2148-2497 BARTIN UNIVERSITY JOURNAL OF FACULTY OF ECONOMICS AND ADMINISTRATIVE SCIENCES Sahibi / Owner: Bartın Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi adına Prof. Dr. Said KINGIR (Dekan) Editör / Editor : Editör Yardımcıları / Vice Editors: Prof. Dr. Said KINGIR Prof. Dr. Adem DURSUN, Prof. Dr. Adnan ÇELİK, Prof. Dr. Ali ŞEN, Prof. Dr. Cengiz TORAMAN, Prof. Dr. Erdal Tanas KARAGÖL, Prof. Dr. İsmail CERİTLİ, Prof. Dr. Jorge GUILLÉN UYEN, Prof. Dr. Kahraman ÇATI, Prof. Dr. Mehmet ASUTAY, Prof. Dr. Mehmet SARIIŞIK, Prof. Dr. Mehmet TİKİCİ, Prof. Dr. Metin SABAN, Prof. Dr. Mohamad SEPEHRI, Prof. Dr. Orhan BATMAN, Prof. Dr. Reha SAYDAN, Prof. Dr. Said KINGIR, Doç. Dr. Alper AYTEKİN, Doç. Dr. Ferit İZCİ, Doç. Dr. İzzet KILINÇ, Doç. Dr. Mahmut BOZAN, Doç. Dr. Mehmet ALTINÖZ, Doç. Dr. Mehmet Akif ÖNCÜ, Doç. Dr. Oğuz TÜRKAY, Doç. Dr. Şaban ESEN, Yrd. Doç. Dr. Hande KÜÇÜKÖNDER, Yrd. Doç. Dr. İsmail Fatih CEYHAN, Yrd. Doç. Dr. Mehmet İSLAMOĞLU, Yrd. Doç. Dr. Mehmet Said CEYHAN, Yrd. Doç. Dr. Melih BAŞKOL, Yrd. Doç. Dr. Ramazan ARSLAN, Öğr. Gör. Soykan TOĞAN, Yayın Kurulu / Editorial Board: Yrd. Doç. Dr. İsmail Fatih CEYHAN Öğr. Gör. Soykan TOĞAN Atatürk Üniversitesi Selçuk Üniversitesi İnönü Üniversitesi Gaziantep Üniversitesi Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Bartın Üniversitesi Universidad ESAN, Peru Düzce Üniversitesi Durham University, İngiltere Sakarya Üniversitesi İnönü Üniversitesi Bartın Üniversitesi Jacksonville University, ABD Sakarya Üniversitesi Yüzüncü Yıl Üniversitesi Bartın Üniversitesi Bartın Üniversitesi Yüzüncü Yıl Üniversitesi Düzce Üniversitesi Bartın Üniversitesi Hacettepe Üniversitesi Düzce Üniversitesi Sakarya Üniversitesi Bartın Üniversitesi Bartın Üniversitesi Bartın Üniversitesi Karabük Üniversitesi Bartın Üniversitesi Bartın Üniversitesi Bartın Üniversitesi Bartın Üniversitesi Editorial Secretaries: Yayın Sekreterleri Online dergi ve Web: Arş. Gör. Zafer BOZYER İstatistik: Arş. Gör. Sabahattin ÇETİN Öğr. Gör. Ahmet ÖZTEL İletişim: Arş. Gör. Ferhat DEMİRCİ Editing Service for papers in English Language: Res. Asst. Onur COMBA Correspondence in English Language (Contact Person): Res. Asst. Esra KAPLAN III

[close]

p. 5



[close]

p. 6

Hakem Kurulu/ Referee Board Prof. Dr. Abdulkadir BİLEN, Dicle Üniversitesi Prof. Dr. Abdullah TOPÇUOĞLU, Selçuk Üniversitesi Prof. Dr. Abdurrahman EREN, İstanbul Üniversitesi Prof. Dr. Adem DURSUN, Atatürk Üniversitesi Prof. Dr. Adnan ÇELİK, Selçuk Üniversitesi Prof. Dr. Ahmet DİKEN, N. Erbakan Üniversitesi Prof. Dr. Ahmet UZUN, Cumhuriyet Üniversitesi Prof. Dr. Ahmet Vecdi CAN, Sakarya Üniversitesi Prof. Dr. Ali ERBAŞ, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Prof. Dr. Ali ŞEN, İnönü Üniversitesi Prof. Dr. Ali Yılmaz GÜNDÜZ, İnönü Üniversitesi Prof. Dr. Anarkül URDALETOVA, Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi Prof. Dr. Aziz KUTLAR, Sakarya Üniversitesi Prof. Dr. Bekir PARLAK, Uludağ Üniversitesi Prof. Dr. Canan AY, Celal Bayar Üniversitesi Prof. Dr. Canan ÇETİN, Marmara Üniversitesi Prof. Dr. Cengiz TORAMAN, Gaziantep Üniversitesi Prof. Dr. Cusup PİRİMBAYEV, Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi Prof. Dr. Dursun BİNGÖL, Gazi Üniversitesi Prof. Dr. Erkan OKTAY, Atatürk Üniversitesi Prof. Dr. Fatih DOĞANOĞLU, Adıyaman Üniversitesi Prof. Dr. Habib YILDIZ, Sakarya Üniversitesi Prof. Dr. Hacı DURAN, Adıyaman Üniversitesi Prof. Dr. Hacı Musa TAŞDELEN, Sakarya Üniversitesi Prof. Dr. Hasan BAL, Gazi Üniversitesi Prof. Dr. Hasan TUTAR, Sakarya Üniversitesi Prof. Dr. Himmet KARADAL, Aksaray Üniversitesi Prof. Dr. Hüseyin Emre BAĞCE, Marmara Üniversitesi Prof. Dr. İbrahim YILDIRIM, Hasan Kalyoncu Üniversitesi Prof. Dr. İsmail CERİTLİ, Bartın Üniversitesi Prof. Dr. İzzet GÜMÜŞ, İstanbul Gelişim Üniversitesi Prof. Dr. Jorge GUILLÉN UYEN, Universidad ESAN, Peru Prof. Dr. Kahraman ÇATI, Düzce Üniversitesi Prof. Dr. Kazim DEVELİOĞLU, Akdeniz Üniversitesi Prof. Dr. Kenan ÖREN, Süleyman Demirel Üniversitesi Prof. Dr. Köksal ALVER, Selçuk Üniversitesi Prof. Dr. Mahmut KARTAL, Cumhuriyet Üniversitesi Prof. Dr. Mahmut ÖZDEVECİOĞLU, Erciyes Üniversitesi Prof. Dr. Mahmut PAKSOY, İstanbul Kültür Üniversitesi Prof. Dr. Mahmut TEKİN, Selçuk Üniversitesi Prof. Dr. Mehmet ARSLAN, Balıkesir Üniversitesi Prof. Dr. Mehmet SARIIŞIK, Sakarya Üniversitesi Prof. Dr. Mehmet Akif ÇUKURÇAYIR, Selçuk Üniversitesi Prof. Dr. Mehmet ASUTAY, Durham University, İngiltere Prof. Dr. Mehmet KARAKAŞ, Afyon Kocatepe Üniversitesi Prof. Dr. Mehmet Sinan TEMURLENK, Atatürk Üniversitesi Prof. Dr. Mehmet Şerif ŞİMŞEK, Gediz Üniversitesi V

[close]

p. 7

Prof. Dr. Mehmet TİKİCİ, İnönü Üniversitesi Prof. Dr. Metin SABAN, Bartın Üniversitesi Prof. Dr. Mohamad SEPEHRI, Jacksonville University, ABD Prof. Dr. Muhsin HALİS, Kastamonu Üniversitesi Prof. Dr. Mustafa ÖKMEN, Celal Bayar Üniversitesi Prof. Dr. Mustafa TİFTİK, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Prof. Dr. Mustafa UÇAR, Hasan Kalyoncu Üniversitesi Prof. Dr. Nevzat AYPEK, Gazi Üniversitesi Prof. Dr. Orhan BATMAN, Sakarya Üniversitesi Prof. Dr. Osman DEMİR, Canik Başarı Üniversitesi Prof. Dr. Önder BARLI, Atatürk Üniversitesi Prof. Dr. Recep KÖK, Dokuz Eylül Üniversitesi Prof. Dr. Reha SAYDAM, Yüzüncü Yıl Üniversitesi Prof. Dr. Remzi ALTUNIŞIK, Sakarya Üniversitesi Prof. Dr. Reşat KARCIOĞLU, Atatürk Üniversitesi Prof. Dr. Rifat İRAZ, Selçuk Üniversitesi Prof. Dr. Said KINGIR, Bartın Üniversitesi Prof. Dr. Sami ŞENER, Sakarya Üniversitesi Prof. Dr. Selim ERDOĞAN, Hasan Kalyoncu Üniversitesi Prof. Dr. Seyit KÖSE, Abant İzzet Baysal Üniversitesi Prof. Dr. Sibkat KAÇTIOĞLU, İstanbul Ticaret Üniversitesi Prof. Dr. Şükrü YILDIZ, İstanbul Ticaret Üniversitesi Prof. Dr. Tamer KOÇEL, İstanbul Kültür Üniversitesi Prof. Dr. Turan ÖNDEŞ, Atatürk Üniversitesi Prof. Dr. Turhan KORKMAZ, Mersin Üniversitesi Prof. Dr. Uğur YOZGAT, Marmara Üniversitesi Prof. Dr. Üstün ÖZEN, Atatürk Üniversitesi Prof. Dr. Yahya FİDAN, Karabük Üniversitesi Prof. Dr. Yasin SEZER, Gediz Üniversitesi Prof. Dr. Yusuf ŞAHİN, Aksaray Üniversitesi Prof. Dr. Yusuf TUNA, İstanbul Ticaret Üniversitesi Prof. Dr. Zeyyat SABUNCUOĞLU, Uludağ Üniversitesi Doç. Dr. Alper AYTEKİN, Bartın Üniversitesi Doç. Dr. Asiman GULİYEV, Devlet İktisat Üniversitesi, Azerbaycan Doç. Dr. Aykut BEDÜK, Selçuk Üniversitesi Doç. Dr. Ayşe Tansel ÇETİN, Yalova Üniversitesi Doç. Dr. Burhanettin ZENGİN, Sakarya Üniversitesi Doç. Dr. Cahit AYDEMİR, Dicle Üniversitesi Doç. Dr. Doğan KUTUKIZ, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Doç. Dr. Ferit KÜÇÜK, Harran Üniversitesi Doç. Dr. Hayri BOZGEYİK, Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Doç. Dr. İbrahim SUBAŞI, Marmara Üniversitesi Doç. Dr. İsmail Hakkı ERASLAN, Düzce Üniversitesi Doç. Dr. İsmail HİRA, Sakarya Üniversitesi Doç. Dr. İzzet KILINÇ, Düzce Üniversitesi Doç. Dr. Mahmut DEMİRBAŞ, İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi Doç. Dr. Mehmet Akif ÖNCÜ, Düzce Üniversitesi Doç. Dr. Mehmet ALTINÖZ, Hacettepe Üniversitesi Doç. Dr. Mehmet DENİZ, İnönü Üniversitesi VI

[close]

p. 8

Doç. Dr. Mehmet Selami YILDIZ, Düzce Üniversitesi Doç. Dr. Murat KAYALAR, İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Doç. Dr. Mustafa Kemal ŞAN, Sakarya Üniversitesi Doç. Dr. Nezih Metin ÖZMUTAF, İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Doç. Dr. Oğuz TÜRKAY, Sakarya Üniversitesi Doç. Dr. Orhan AKOVA, İstanbul Üniversitesi Doç. Dr. Sait PATIR, Bingöl Üniversitesi Doç. Dr. Şaban ESEN, Bartın Üniversitesi Doç. Dr. Yalçın KARAGÖZ, Cumhuriyet Üniversitesi Doç. Dr. Yusuf Cahit ÇUKACI, İnönü Üniversitesi Doç. Dr. Zafer AKBAŞ, Düzce Üniversitesi Dr. Bilal ERTÜRK, Oklahoma State University, ABD Dr. Burak ONA, InHolland University of Applied Sciences, Hollanda Yrd. Doç. Dr. Abdülhamit EŞ, Abant İzzet Baysal Üniversitesi Yrd. Doç. Dr. Dilek MEMİŞOĞLU, İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Yrd. Doç. Dr. Emrah ÖZKUL, Kocaeli Üniversitesi Yrd. Doç. Dr. Farkhad ALİMUKHAMEDOV, Turgut Özal Üniversitesi Yrd. Doç. Dr. İsmail Fatih CEYHAN, Bartın Üniversitesi Yrd. Doç. Dr. Ferudun KAYA, Abant İzzet Baysal Üniversitesi Yrd. Doç. Dr. Gökhan KALAĞAN, Bartın Üniversitesi Yrd. Doç. Dr. Hande KÜÇÜKÖNDER, Bartın Üniversitesi Yrd. Doç. Dr. Harun ER, Bartın Üniversitesi Yrd. Doç. Dr. Hüseyin Serdar YALÇINKAYA, N. Erbakan Üniversitesi Yrd. Doç. Dr. Hüseyin YILDIZ, Turgut Özal Üniversitesi Yrd. Doç. Dr. İbrahim YILDIRIM, Bartın Üniversitesi Yrd. Doç. Dr. İsmail BAŞARAN, Bartın Üniversitesi Yrd. Doç. Dr. İsmail Fatih CEYHAN, Bartın Üniversitesi Yrd. Doç. Dr. Kazım Ozan ÖZER, Nişantaşı Üniversitesi Yrd. Doç. Dr. Mehmet APAN, Karabük Üniversitesi Yrd. Doç. Dr. Mehmet AYTEKİN, Gaziantep Üniversitesi Yrd. Doç. Dr. Mehmet Halit YILDIRIM, Aksaray Üniversitesi Yrd. Doç. Dr. Mehmet İSLAMOĞLU, Karabük Üniversitesi Yrd. Doç. Dr. Mehmet KARAHAN, Dicle Üniversitesi Yrd. Doç. Dr. Mehmet METE, Dicle Üniversitesi Yrd. Doç. Dr. Mehmet Said CEYHAN, Bartın Üniversitesi Yrd. Doç. Dr. Muammer MESCİ, Düzce Üniversitesi Yrd. Doç. Dr. Orhan BOZKURT, Uludağ Üniversitesi Yrd. Doç. Dr. Ramazan ARSLAN, Bartın Üniversitesi Yrd. Doç. Dr. Süleyman AĞRAŞ, Düzce Üniversitesi Yrd. Doç. Dr. Süleyman ŞAHİN, Abant İzzet Baysal Üniversitesi Yrd. Doç. Dr. Şevki ULAMA, Sakarya Üniversitesi Yrd. Doç. Dr. Yaşar AKÇA, Bartın Üniversitesi Yrd. Doç. Dr. Yaşar BAŞ, Bingöl Üniversitesi Yrd. Doç. Dr. Yaşar ÖZ, Bartın Üniversitesi VII

[close]

p. 9

Bu Sayının Hakemleri / Referees of This Issue Prof. Dr. Cengiz TORAMAN, Gaziantep Üniversitesi Prof. Dr. Kahraman ÇATI, Düzce Üniversitesi Doç. Dr. Cahit AYDEMİR, Dicle Üniversitesi Doç. Dr. Mehmet Akif ÖNCÜ, Düzce Üniversitesi Doç. Dr. Oğuz TÜRKAY, Sakarya Üniversitesi Doç. Dr. Sait PATIR, Bingöl Üniversitesi Doç. Dr. Şaban ESEN, Bartın Üniversitesi Yrd. Doç. Dr. Hande KÜÇÜKÖNDER, Bartın Üniversitesi Yrd. Doç. Dr. İsmail Fatih CEYHAN, Bartın Üniversitesi Yrd. Doç. Dr. Mehmet APAN, Karabük Üniversitesi Yrd. Doç. Dr. Mehmet Said CEYHAN, Bartın Üniversitesi Yrd. Doç. Dr. Mehmet KARAHAN, Dicle Üniversitesi Yrd. Doç. Dr. Muammer MESCİ, Düzce Üniversitesi Yrd. Doç. Dr. Ramazan ARSLAN, Bartın Üniversitesi Yrd. Doç. Dr. Süleyman ŞAHİN, Abant İzzet Baysal Üniversitesi Yrd. Doç. Dr. Şevki ULAMA, Sakarya Üniversitesi Yrd. Doç. Dr. Yaşar AKÇA, Bartın Üniversitesi Yrd. Doç. Dr. Yaşar ÖZ, Bartın Üniversitesi VIII

[close]

p. 10

_______________________________________________________________________________________________ İÇİNDEKİLER *** Mustafa BOZ – Ezgi KARAKAŞ Türkiye’de Tüketicilerin Mobil Reklama Yönelik Tutumları İsmail Hakkı ERASLAN Rekabet Stratejileri Kararlarının Firmaların Finansal Performansı Üzerindeki Etkileri: Stratejik Düşünce Perspektifinden Bir Analiz Mehmet KARAHAN - Yasemin EZİN PERT-CPM Tekniğiyle Bir İnşaatın Yapım Süresi ve Maliyetlerinin Optimizasyonu 75-92 *** 23 - 74 *** 1-22 *** BARTIN ÜNİVERSİTESİ İ.İ.B.F. DERGİSİ Yıl: 2014 Cilt: 5 Sayı: 10 Abdulkadir BİLEN - Ayhan KARAKAŞ - Mahmut YAĞMUR Diyarbakır’daki Yerleşik Konaklama İşletmelerinin Karşılaştığı Finansal Sorunlar ve Çözüm Önerileri 93-106 *** Mehmet Akif ÖNCÜ – Serkan YÜCEL - Aydın BAĞDAT Türkiye’de Bağımsız Denetim ve İlişkili Konularda Yayımlanmış Akademik Çalışmalar Bayram AKAY Türk Araç Kiralama Sektörünün Beş Güç Modeli ile Bir Analiz Çalışması Burhanettin ZENGİN - Muhammet Fatih SANCAR ve Seyahat Acentalarının Bakış Açıları: Şanlıurfa Örneği Harun ŞAHİN “Klâsik” Dönem Osmanlı Ekonomisinde İktisadi Kontrol Araçları Bartın Üniversitesi İİBF Dergisi Yayın İlkeleri ve Yazım Kuralları 187-192 IX 163-186 *** 143-162 *** Alternatif Turizm Türlerinin Pazarlanabilirliği 125-142 *** 107-124 ***

[close]

p. 11

X

[close]

p. 12

Türkiye’de Tüketicilerin Mobil Reklama Yönelik Tutumları Doç. Dr. Mustafa BOZ Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Turizm Fakültesi m.b.istanbul@gmail.com Ezgi KARAKAŞ Parion Hotel, Çanakkale ezgisucu@hotmail.com Özet: Mobil reklamın verimli şekilde kullanılabilmesi öncelikle işletmelerin tüketicilerin mobil reklama yönelik tutumlarını belirleyebilmesi ile başlamaktadır. Araştırmamız kapsamında, Türkiye’de tüketicilerin mobil reklama yönelik tutumları belirlenmeye çalışılmıştır. Böylece, tüketicilerin mobil reklama yönelik güncel düşüncelerinin saptanması, bu sonuçların işletmelere mobil reklam stratejilerinde yol gösterici olması hedeflenmiştir. Çalışma iki ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde literatür incelenmiş, ikinci bölümde ise uygulamalı bir çalışma gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın uygulama bölümünde, internet üzerinden anket gerçekleştirilmiştir. Sonuçların elde edilmesinde güvenilirlik analizi, frekans analizi, faktör analizi, bağımsız gruplar t testi ve tek yönlü varyans analizlerinden (ANOVA) yararlanılmıştır. Araştırmanın sonuç bölümünde ise, istatistiksel veriler literatür taraması ile karşılaştırılarak yorumlanmış, gelecekteki çalışmalar için öneriler sunulmuştur. Temel araştırma sonucu, tüketicilerin mobil reklama yönelik tutumlarının olumsuz yönde olduğunu göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Mobil reklam, mobil iletişim, mobil mesaj, tüketici Consumers Attitude towards Mobile Advertising in Turkey Abstract: Utilizing mobile marketing in a best way starts specifying consumer attitudes towards mobile advertising by business at first. In this study, the target is to determine consumer attitudes towards mobile advertising in Turkey. Thus, it is aimed to detail individual thoughts about mobile advertising and be a guide for business to create mobile advertising strategies. The paper consists of two main parts as literature review and research methodology. Research has been 1

[close]

p. 13

Bartın Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi Yıl:2014 Cilt:5 Sayı:10 implemented by internet based survey. During the study, reliability of questionnaire data, frequency analyze and factor analysis are implemented. Also, independent samples t test and one way Anova analyses are applied. In the conclusion part of this study, statistical data is compared with literature and suggestions are made for future research. As a result, the research shows that consumer attitudes towards mobile advertising is on negative side. Key Words: Mobile advertising, mobile communication, mobile message, consumer Giriş Küreselleşen dünya ve iletişim teknolojisinde meydana gelen hızlı değişim ile birlikte, tüketicilerin ve iş dünyasının mobil iletişime yönelik ilgisi günden güne artmaktadır. Cep telefonu ve tablet gibi mobil cihazların giderek yaygınlaşmakta olması, mobil iletişim kavramının sadece sesli iletişim ile sınırlı kalmayıp birçok farklı amaca yönelik kullanılmaya başlanmasına etken olmuştur (Akyol ve diğ., 2014). Günümüzde mobil iletişim, işletmelerin potansiyel tüketicilere ulaşabilmeleri için, kullandıkları etkili bir tanıtım aracı haline gelmiştir. Bu gelişmeler sonucu, mobil reklamcılık ve mobil pazarlama gün geçtikçe önem kazanmaya başlamıştır. Digital Age (2014) verilerine göre, dünya genelinde cep telefonu kullanıcı sayısı, 7,3 milyar olan dünya nüfusunun yarısına ulaşmıştır. Türkiye’de ise cep telefonu abone sayısı 72 milyona yaklaşmış durumdadır. Digital Age (2014) verilerine göre, 2015 yılı ile beraber mobil abonelik sayısının dünya nüfusunu geçmesi beklenmektedir. Mobil cihazların bu denli kullanılıyor olması işletmeler için mobil reklamı en önemli pazarlama araçlarından biri haline getirmiştir. İşletmeler, mobil reklam aracılığı ile diğer pazarlama araçlarından farklı olarak kişiye özel tanıtım yapma şansına sahip olmaktadırlar. Bir diğer nokta ise, mobil reklamın kolay, ekonomik ve hızlı bir tanıtım aracı olmasıdır (Usta, 2009). Ancak, tüketicilerin mobil reklamı algılamaları ve mobil reklama yönelik tutumları, işletmelerin göz ardı etmemeleri gereken en önemli olgudur. 1.Literatür İncelemesi 1.1 Mobil Reklam Teknolojinin sürekli gelişmekte olduğu günümüzde, mobil iletişime yönelik ilgi giderek artmaktadır. Önceleri sadece sesli iletişim aracı olarak kullanılan 2

[close]

p. 14

Mustafa BOZ Ezgi KARAKAŞ Türkiye’de Tüketicilerin Mobil Reklama Yönelik Tutumları mobil cihazlar, günümüzde birincil iletişim aracı haline gelmiştir (Akyol ve diğ., 2014: 1). Bireylerin mobil iletişime ve mobil cihazlara duyduğu bu ilgi işletmeleri de harekete geçirmiş, hedef kitleye ulaşmak amacı ile sürekli yeni reklam araçları arayan işletmeler için yenilikçi bir yaklaşım haline gelmiştir (Akyol ve diğ., 2014; Barutçu ve diğ., 2009; Özgüven, 2013). Haghirian ve Matsukadai (2005) mobil reklamcılığı, işletmelerin ürün ve hizmetlerini tanıtmak amacı ile yer ve zamana duyarlı, kişiselleştirilmiş bilgi içeren reklam mesajlarını mobil cihazlar gibi interaktif kablosuz medya aracılığı ile kullanıcıya ulaştırması olarak tanımlamıştır. Başka bir tanıma göre de, mobil reklam, ürün ve hizmetlerin pazardaki yaşam döngüsünü arttırmak amaçlı, mobil cihazların kullanımı olarak açıklanabilir (Altuğ ve diğ., 2013; Ünal ve diğ., 2011). Mobil reklam, günümüzde işletmeler için etkili bir pazarlama aracı olarak kullanılmaktadır (Chowdhury ve diğ., 2006). 1.2. Mobil Reklam Türleri ve Özellikleri Altuğ ve Yürük (2013), SMS (Kısa mesaj hizmeti), MMS (Çoklu ortam mesajlaşma hizmeti) ve Bluetooth mobil cihazlar ile yapılan reklam türleri olarak mobil reklam türlerini üç grupta incelemişlerdir. Mobil reklam türlerinden en düşük maliyetli ve kolay uygulanabilir olan yazı içerikli SMS reklamlarıdır. Aynı zamanda, saklanabilir oluşu ve mesaj alındığına dair alındı bilgisi göndermesi SMS reklamlarını en çok tercih edilen mobil reklam türlerinden biri haline getirmektedir (Akyol ve diğ., 2014; Altuğ ve diğ., 2013). SMS reklamlarının bir diğer tercih nedeni ise, müşteri ile işletme ve müşteri ile müşteri arasında ilişki sağlayabiliyor olmasıdır. Böylece, müşteri hem reklam gönderen işletmeye cevap gönderme, hem de beğendiği reklam mesajlarını arkadaşları ile paylaşma şansına sahiptir (Zhang ve diğ., 2008). Bu durum hem kullanıcı hem de işletme için avantaj sağlamaktadır. Bir diğer mobil reklam türü ise MMS reklamlarıdır. SMS reklam mesaj içeriğine ek olarak grafik, görüntü veya ses animasyonları içermektedir. Bu nedenle, SMS reklamlarına göre daha maliyetlidir. Üçüncü reklam türü olarak Bluetooth reklamcılık gösterilmektedir. İşletmeler için en büyük avantajı işletmelerin gerçek zamanlı reklam yapmalarına olanak sağlamasıdır. Yerleşke tabanlı olmasından dolayı kafe, restoran, market gibi mekân hedeflemesini mümkün kılmaktadır (Altuğ ve diğ., 2013). Dünya genelinde, üç mobil reklam türünden de yararlanılmaktadır. Ülkemizde ise en çok SMS ve MMS reklamlarından yararlanılmaktadır. Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından yapılan araştırma, işletmeler tarafından reklama yönelik gönderilen kısa mesajlarda sürekli ve hızlı bir artışın söz konusu olduğunu göstermektedir (Şahin ve diğ., 2012). Bu durum, Türkiye’de yaşayan bireylerin mobil reklama karşı düşüncülerinin günden güne 3

[close]

p. 15

Bartın Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi Yıl:2014 Cilt:5 Sayı:10 olumsuz yönde gelişmesine etken maddelerden biri olarak gösterilmektedir (CNN Türk, 2014). SMS reklamlarındaki hızlı artış Trappey ve Woodside (2005)’ında da belirtildiği gibi, müşteriler tarafından belirli bir süre sonra özel hayata saldırı olarak algılanmaktadır. 1.3. Mobil Reklama Yönelik Tüketici Tutumlarını Etkileyen Faktörler SMS reklamlarının istenmeyen veya uygun olmayan bir zamanda veya kısa aralıklarla sürekli gönderimi ihtimali, özel hayata verebileceği rahatsızlık SMS reklamları için olumsuzluk teşkil etmektedir (Trappey ve diğ., 2005). Bu nedenle, Yüce ve diğerleri (2012) müşteri onayının mobil reklamcılık için ön şart olduğunu belirtmektedir. Müşteri tutumunun olumlu yönde olabilmesi için öncelikle mobil reklamın izin tabanlı reklamcılık yöntemine dayalı olması ve müşteri tarafından talep edilen mesajların gönderilmesi gerekmektedir (Marangoz ve diğ., 2012; Tsang ve diğ., 2004; Yüce ve diğ., 2012). 2001 yılında İngiltere’de yapılan bir çalışma, izinli uygulanan mobil reklamların müşteriler üzerinde olumlu sonuçlar doğurduğu sonucuna varmıştır. Araştırma verilerine göre, onay alınan bireylerin %81’i iletilen mobil reklamı okumadan silmemektedir (Usta, 2009). Ülkemizde de 1 Mayıs 2015 tarihinde yürürlüğe giren Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun ile internet ve cep telefonu üzerinden ticari elektronik ileti gönderen kişi ve kuruluşlara reklam içerikli SMS ya da e-posta göndermeden önce onay alma zorunluluğu getirmektedir (Çelebi, 2015). Bauer ve diğerleri (2005) ise, öncü tüketici tutumunun mobil reklam üzerinde etkisi olduğunu savunmaktadır. Yenilikçi bireylerin çoğunlukla yeni deneyimlere ve öğrendikleri yeni verilere karşı ilgisi çok yüksek olmaktadır. Bu nedenle, mobil reklam ile gönderilen tanıtım içerikli mesajların öncü tüketiciler üzerinde etkisinin yüksek olacağı düşünülmektedir. Mobil reklama yönelik kullanıcı tutumunu etkileyen bir diğer faktör ise mobil reklamın kullanıcıya sunduğu fayda olarak belirtilmiştir. Kişiye özel, içerik olarak ilgisini çekebilecek mobil reklamlar müşteri üzerinde olumlu etki yaratmaktadır (Nasco ve diğ., 2008; Tsang ve diğ., 2004). Aynı zamanda, SMS reklamları müşteriyi fırsata yönelik olarak zamanında bilgilendirmeli ve amacına uygun olarak yaratılmalıdır. Yapılan diğer araştırmalar, yaratılan mobil reklamların eğlendirme özelliğine sahip olmasının, kullanıcı tutumu üzerinde etkili olduğunu savunmaktadır (Barutçu ve diğ., 2009; Sütütemiz ve diğ., 2012; Usta, 2009). Bir diğer araştırma ise, kadın bireylerin erkek kullanıcılara göre mobil reklam servislerinden daha çok faydalandığını göstermektedir (Karaca ve diğ., 2012; Marangoz ve diğ., 2012). Günümüzde cinsiyet, yaş, gelir düzeyi ve eğitim durumu gibi demografik özelliklerin de tüketicilerin mobil reklama yönelik tutumlarını etkilemekte olduğunu gösteren birçok çalışma bulunmaktadır 4

[close]

Comments

no comments yet