self-managements guide

 

Embed or link this publication

Description

self-managements guide

Popular Pages


p. 1

ΣΥΝΑΠΟΦΑΣΙΣΤΕΣ ΣΤΗ » « PARTENAIRES DU TRAITEMENT ΘΕΡΑΠΕΙΑ GUIDE D’ACCOMPAGNEMENT POUR LA GESTION DE SA POLYARTHRITE ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΥΤΟΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΡΕΥΜΑΤΟΕΙΔΟΥΣ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ

[close]

p. 2

Περιεχόµενα Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 – ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΡΕΥΜΑΤΟΕΙΔΗΣ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ; ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 – ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΒΗΜΑΤΑ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΕΛΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ Είναι αυτό ρευµατοειδής αρθρίτιδα; Ποιά είναι τα πρώτα βήµατα; Τι είδους εξετάσεις θα διενεργήσει ο ιατρός µου; ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3- ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Φαρµακολογικές Θεραπείες NSAIDs Στεροειδή Αντιρευµατικά Φάρµακα τροποποίησης πάθησης (DMARD’s) Βιολογικοί παράγοντες Επέµβαση Θεραπεία κατά τη διάρκεια της εγκυµοσύνης Τι γίνεται στο µέλλον; Μη φαρµακολογικές θεραπείες Εκπαίδευση και συµβουλευτική Ψυχοκοινωνική θεραπεία Ξεκούραση Διατροφή και θεραπεία µέσω σωστής και ισορροπηµένης διατροφής Εναλλακτικές θεραπείες για Ρευµατοειδή Αρθρίτιδα Κάπνισµα και αλκοόλ Μέτρα για περιορισµό απώλειας οστικής µάζας

[close]

p. 3

Πρόληψη ρευµατοειδούς αρθρίτιδας ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 – ΧΕΙΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΠΑΘΗΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5- ΕΔΡΑΙΩΣΗ ΜΙΑΣ ΚΑΛΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΜΕ ΤΟΥΣ ΘΕΡΑΠΟΝΤΕΣ ΙΑΤΡΟΥΣ ΣΑΣ Η πρώτη φορά που συµβουλεύεστε γιατρό για την πάθηση σας Τι θα ήθελε ο γιατρός σας να του παρουσιάσετε γραπτώς; Τι προετοιµασία πρέπει να κάνετε πριν τη συνάντηση µε το γιατρό σας; Μετά την πρώτη φορά Τι θα ήθελε ο γιατρός σας να του παρουσιάσετε γραπτώς; Πως να το γράψετε; ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 – ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Αποτελεσµατική επικοινωνία µε τους υπαλλήλους και τους συναδέλφους Σεξουαλικές σχέσεις Οι αποφάσεις της Ρευµατοειδούς Αρθρίτιδας και η εγκυµοσύνη Γονιός µε Ρευµατοειδή Αρθρίτιδα – χρήσιµες συµβουλές ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 – ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΑΥΤΟΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ

[close]

p. 4

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Όταν οι άνθρωποι προσβάλλονται από µια χρόνια πάθηση πρέπει να αντιµετωπίσουν καταστάσεις και ανθρώπους που δεν περίµεναν ποτέ να αντιµετωπίσουν στη ζωή τους. Το να γνωρίζετε ποιες είναι οι ερωτήσεις που πρέπει να θέσετε και πως να επικοινωνήσετε πιο αποτελεσµατικά µε τους γιατρούς και τους επαγγελµατίες υγείας αποτελεί πολύ σηµαντικό παράγοντα καλής διαχείρισης µιας χρόνιας πάθησης, είτε από την πλευρά του ασθενή είτε από αυτήν του ιατρού. Η επικοινωνία αποτελεί τη βάση της ανάπτυξης µιας καλής σχέσης. Το πρόγραµµα «Συναποφασιστές στη Θεραπεία» απευθύνεται στο 2ο Στρατηγικό Σκοπό της Agora για τα έτη 2011-2016 –«Να ενισχύσει την εκπαίδευση και την κατάρτιση των ασθενών, των εθελοντών, του προσωπικού και των επαγγελµατιών υγείας δηµιουργώντας ευκαιρίες ανταλλαγής γνώσεων και εµπειριών και να παράγει πρότυπα για εκπαιδευτικά υλικά και προγράµµατα». Υπό αυτή τη σκοπιά ο ιστότοπος , ο οδηγός, το ενηµερωτικό υλικό, οι ενηµερωτικές κάρτες για το πρόγραµµα «Συναποφασιστές στη Θεραπεία» δηµιουργήθηκαν έχοντας ως κύριο στόχο τους την εκπαίδευση των ατόµων µε Ρευµατοειδή Αρθρίτιδα πρώτου σταδίου ώστε να είναι σε θέση να επικοινωνούν καλύτερα µε τους επαγγελµατίες υγείας. Αυτός ο οδηγός σχεδιάστηκε για να βοηθήσει και να συµβουλέψει τα άτοµα µε ρευµατοειδή αρθρίτιδα, τους οικείους τους, τους φίλους και την οικογένεια τους και να παρουσιάσει τρόπους διαχείρισης της πάθησης στην καθηµερινότητα τους. Όλες οι πληροφορίες που περιέχονται σε αυτόν τον οδηγό χρησιµοποιούνται µόνο για σκοπούς εκπαίδευσης. Οι γιατροί και οι άλλοι επαγγελµατίες υγείας ενθαρρύνονται ώστε να συµβουλεύονται και άλλες πηγές πληροφοριών και να επιβεβαιώνουν τις πληροφορίες που περιέχονται σε αυτόν τον οδηγό. Οι ασθενείς δεν πρέπει ποτέ να περιφρονούν τις συµβουλές των ιατρών τους ή να αµελήσουν να δουν ένα γιατρό επειδή έχουν διαβάσει κάτι σε αυτόν τον οδηγό.

[close]

p. 5

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1- ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΡΕΥΜΑΤΟΕΙΔΗΣ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ Η ρευµατοειδής αρθρίτιδα αποτελεί µια σχετικά κοινή πάθηση η οποία επηρεάζει πάνω από 1 εκατοµµύριο Ευρωπαίους. Η ρευµατοειδής αρθρίτιδα αποτελεί µια από τις πιο εξουθενωτικές µορφές αρθρίτιδας. Μπορεί να προκαλέσει πόνο, παραµορφώσεις και σοβαρή δυσκαµψία αρθρώσεων. Η κατανόηση της ρευµατοειδούς αρθρίτιδας από τον ασθενή είναι πολύ σηµαντικό πράγµα ώστε να τον βοηθήσει να διαχειριστεί και να αντιµετωπίσει την πάθηση. Η Ρευµατοειδής Αρθρίτιδα (ΡΑ) αποτελεί µια µορφή φλεγµονώδους αρθρίτιδας και αυτοάνοσου νοσήµατος. Για λόγους που κανένας δεν µπορεί να κατανοήσει, στη ρευµατοειδή αρθρίτιδα, το ανοσοποιητικό σύστηµα – το οποίο και έχει σχεδιαστεί για να προστατεύει την υγεία µας επιτιθέµενο σε ξένα κύτταρα όπως ιούς και βακτήρια – σε αυτή την περίπτωση επιτίθεται στους ιστούς του ιδίου του σώµατος, ειδικά τον αρθρικό υµένα, µια λεπτή µεµβράνη που ενώνει τις αρθρώσεις. Ως αποτέλεσµα της επίθεσης, υγρά φτάνουν τις αρθρώσεις, προκαλώντας πόνο σε αυτές και συστηµική φλεγµονή, δηλαδή φλεγµονή που µπορεί να εξαπλωθεί σε όλο το σώµα. Η ΡΑ προκαλεί πόνο, πρήξιµο, ακαµψία και απώλεια λειτουργικότητας των αρθρώσεων. Μπορεί να επηρεάσει την κάθε άρθρωση αλλά συνήθως επηρεάζει τον καρπό και τα δάκτυλα. Η ρευµατοειδής αρθρίτιδα είναι τρεις φορές πιο πιθανό να εµφανιστεί σε γυναίκες από ότι σε άντρες. Συνήθως χτυπά τις ηλικίες 20-50 αλλά µπορεί επίσης να επηρεάσει πολύ νεαρά παιδιά και µεγαλύτερους ενήλικες. Η ρευµατοειδής αρθρίτιδα αποτελεί χρόνια πάθηση. Τα περισσότερα άτοµα µε ΡΑ αντιµετωπίζουν διακοπτόµενες εξάρσεις τις πάθησης. Σε κάποια άτοµα η πάθηση είναι συνεχώς ενεργή και χειροτερεύει µε τον καιρό. Κάποιοι άλλοι απολαµβάνουν µεγάλες περιόδους ύφεσης χωρίς καµία δραστηριότητα ή σύµπτωµα της πάθησης. Οι έρευνες έχουν δείξει ότι η έγκαιρη διάγνωση και η εντατική θεραπεία για να µπει η πάθηση σε ύφεση αποτελούν τα καλύτερα µέσα αποφυγής καταστροφής των αρθρώσεων και των οργάνων καθώς και της αναπηρίας. Η ΡΑ µπορεί να επηρεάσει σηµεία του σώµατος εκτός από τις αρθρώσεις, όπως τα µάτια σας, το στόµα και τους πνεύµονες για το λόγο ότι αποτελεί ένα αυτοάνοσο νόσηµα. Η ρευµατοειδής αρθρίτιδα διαφέρει από την οστεοαρθρίτιδα, δηλαδή την κοινή αρθρίτιδα που έρχεται µε την ηλικία, αν και κάποιοι άνθρωποι αποκαλούν τις δύο παθήσεις µε τον ίδιο όρο: αρθρίτιδα ή ρευµατισµός. Είναι σηµαντικό να έχετε διαγνωστεί µε ρευµατοειδή αρθρίτιδα από ένα έµπιστο επαγγελµατία του είδους. Κανείς δε ξέρει τι προκαλεί τη ρευµατοειδή αρθρίτιδα. Τα γονίδια, το περιβάλλον και οι ορµόνες µπορεί να συµβάλουν σε αυτό. Οι θεραπείες συµπεριλαµβάνουν φαρµακευτική αγωγή, αλλαγές στον τρόπο ζωής και χειρουργείο. Αυτές οι θεραπείες µπορεί να

[close]

p. 6

επιβραδύνουν ή να σταµατήσουν την καταστροφή των αρθρώσεων και να µειώσουν τον πόνο και το πρήξιµο. Κατανοήστε το µυοσκελετικό σύστηµα για να κατανοήσετε την αρθρίτιδα Τα κόκκαλα του σώµατος µας βοηθούν να στεκόµαστε όρθιοι και οι µυς µας βοηθούν τα κόκκαλα µας να κινούνται µαζί. Τα κόκκαλα ενώνονται µε τις αρθρώσεις. Οι πιο προφανείς αρθρώσεις είναι οι ώµοι, οι αγκώνες, οι καρποί, οι γοφοί, τα γόνατα και οι αστράγαλοι. Έχουµε αρθρώσεις ανάµεσα στα κόκκαλα των δακτύλων των χεριών µας και των δακτύλων των ποδιών. Έχουµε επίσης αρθρώσεις που επιτρέπουν στους σπονδύλους µας να κινούνται. Ένα υλικό που ονοµάζετε χόνδρος, που δεν επιτρέπει στα κόκκαλα να τρίβονται µεταξύ τους κατά τη διάρκεια της κίνησης καλύπτει τις άκρες των κοκάλων σε µια άρθρωση. Μεταξύ των δύο κοµµατιών του χόνδρου σε µια άρθρωση υπάρχει ένας µικρός σάκος που περιβάλλεται από ένα ειδικό ιστό που είναι γνωστός ως αρθρικός υµένας. Ο αρθρικός υµένας εκκρίνει υγρό που βοηθά στη λίπανση της άρθρωσης. Ο συνδυασµός του χόνδρου και του αρθρικού υµένα δηµιουργεί µια απαλή και χωρίς πόνο κίνηση σε µια δεδοµένη άρθρωση. Στη ρευµατοειδή αρθρίτιδα υπάρχει φλεγµονή στον αρθρικό υµένα. Αυτό οδηγεί στην καταστροφή του αρθρικού υµένα καθώς και της άρθρωσης που βρίσκεται κάτω από αυτόν. Συνήθως, η αρθρίτιδα οδηγεί σε πόνο και περιορισµό της κίνησης της εµπλεκόµενης άρθρωσης. Στη ρευµατοειδή αρθρίτιδα, υπάρχει συνήθως πρήξιµο, κοκκινίλα και ευαισθησία στις αρθρώσεις.

[close]

p. 7

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 – ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΒΗΜΑΤΑ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΕΛΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ Είναι αυτό ρευµατοειδής αρθρίτιδα; Η ρευµατοειδής αρθρίτιδα συνήθως έχει πόνους και φλεγµονή στα χέρια, είτε σε ένα ή περισσότερα δάκτυλα είτε στους καρπούς. Οι άλλες παθήσεις µπορεί επίσης να επηρεάσουν τα χέρια, όπως η οστεοαρθρίτιδα ή ακόµα και η αρθρίτιδα είτε να υπάρξουν προβλήµατα µε τους τένοντες (τενοντίτιδα). Τι θα σας έκανε να υποψιαστείτε ότι έχετε ρευµατοειδή αρθρίτιδα; Ορίστε κάποια στοιχεία: • • • Συνήθως ο πόνος συνοδεύεται από µεγάλη δυσκολία να λυγίσετε τα δάκτυλα το πρωί. Τα δάκτυλα είναι πρησµένα και δύσκαµπτα. Επίσης άλλες αρθρώσεις µπορεί πονάνε και να είναι δύσκαµπτες αν όχι ταυτόχρονα. Τα συµπτώµατα διαρκούν µέρες. Σε κάθε περίπτωση, εάν σας πονάνε τα χέρια σας ή άλλες αρθρώσεις για περισσότερο από κάποιες εβδοµάδες, ίσως πρέπει να επισκεφτείτε τον προσωπικό σας ιατρό. Μπορεί να έχετε οστεοαρθρίτιδα και ο προσωπικός σας ιατρός πρέπει να είναι σε θέση να χειριστεί το πρόβληµα σας, αλλά εάν έχετε κάποιο τύπο οστεοαρθρίτιδας θα χρειαστείτε παραπεµπτικό σε ρευµατολόγο το συντοµότερο. Τι άλλα συµπτώµατα µπορεί να έχω; Φλεγµονή µπορεί να εµφανιστεί σχεδόν σε όλες τις αρθρώσεις αν και στα χέρια εµφανίζεται πιο συχνά. Τα πόδια µπορούν επίσης να επηρεαστούν. Νιώθετε σαν να µπαίνουν βελόνες στις πατούσες σας. Τα γόνατα, οι αγκώνες και οι ώµοι µπορεί επίσης να πονάνε να είναι δύσκαµπτοι το πρωί. Σε άτοµα µεγαλύτερης ηλικίας η ρευµατοειδής αρθρίτιδα µπορεί να ξεκινήσει από τους ώµους και τους γοφούς, κάνοντας δύσκολη και επίπονη τη διαδικασία να σηκωθείτε από την καρέκλα ή να βγείτε από το αυτοκίνητο. Άλλα µέρη του σώµατος σας µπορεί να παρουσιάσουν φλεγµονή, όπως τα µάτια σας (κόκκινα µάτια) ή οι πνεύµονες σας (µπορεί να νιώσετε πως σας κόβεται η αναπνοή). Η φλεγµονή σας κάνει να νιώθετε κουρασµένοι και µπορεί να έχετε και ελαφρώς υψηλό πυρετό.

[close]

p. 8

Τι πρέπει να κάνω; Το πρώτο πράγµα που πρέπει να κάνετε εάν αναγνωρίσατε κάποια από τα παραπάνω συµπτώµατα είναι να κλείσετε ένα ραντεβού µε τον προσωπικό σας ιατρό (παθολόγο) και να κρατάτε αρχείο σχετικά µε τα συµπτώµατα σας ώστε να είστε σε θέση να δώσετε µια λεπτοµερή αναφορά. Εάν ο γιατρός σας υποψιαστεί πως έχετε ρευµατοειδή αρθρίτιδα θα σας παραπέµψει σε ρευµατολόγο. Η καλή επικοινωνία αποτελεί το κλειδί για µια έγκαιρη διάγνωση και µια αποτελεσµατική θεραπεία. Αργότερα (ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 – ΕΔΡΑΙΩΣΗ ΚΑΛΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΜΕ ΤΟΥΣ ΘΕΡΑΠΟΝΤΕΣ ΙΑΤΡΟΥΣ ΣΑΣ) θα σας δώσουµε κάποια στοιχεία για το πως να προετοιµαστείτε για το πρώτο σας ραντεβού µε ρευµατολόγο. Ποιες εξετάσεις θα µου δώσουν τη διάγνωση; Τα σηµαντικότερα στοιχεία που θα διαγνώσουν ένα άτοµο µε ρευµατοειδή αρθρίτιδα είναι: • • • Που εµφανίζεται (κυρίως στα χέρια, συµµετρικά, σε πολλές αρθρώσεις) Πόσο διαρκεί (περισσότερο από 3 βδοµάδες) Τα αποτελέσµατα εργαστηριακών αναλύσεων για τα οποία θα χρειαστεί ή λήψη αίµατος Ο ρευµατολόγος σας θα σας εξετάσει, αγγίζοντας την κάθε άρθρωση αναζητώντας φλεγµονή και ευαισθησία. Με αυτήν την εξέταση θα αποκτήσει άποψη σχετικά µε την έκταση της ασθένειας. Κάποιες φορές ο ρευµατολόγος γράφει κάτω κάποιους αριθµούς αφού µετρήσει τις αρθρώσεις, και θα σας ζητήσει τη γνώµη σας σχετικά µε το πόσο ενεργή είναι η πάθηση σας από το 0-10. Ένας τελικός αριθµός που ονοµάζεται DAS28 ή SDAIή CDAI θα είναι χρήσιµος ώστε να σας βοηθήσει να παρακολουθείτε την πάθηση. Επιπλέον, ο γιατρός θα εξετάσει και άλλα σηµεία του σώµατος σας, όπως τα µάτια σας ή το στόµα σας, την κάρδια σας ή τους πνεύµονες, ή το δέρµα σας, αφού πολλές ρευµατικές παθήσεις µπορεί να προσβάλουν και άλλα σηµεία του σώµατος καθώς και άλλες παθήσεις που µπορεί να περιλαµβάνουν αρθρίτιδα. Ο γιατρός σας θα διενεργήσει εργαστηριακές εξετάσεις εάν δεν τις έχει ήδη ζητήσει ο προσωπικός σας ιατρός. Οι εργαστηριακές εξετάσεις συµπεριλαµβάνουν αξιολόγηση ερυθροκυτταρικής ιζηµατοποίησης Γ-αντιδρώσα πρωτεΐνη. Αυτές οι εξετάσεις δείχνουν ανεβασµένες τιµές σε πολλές άλλες περιπτώσεις, ειδικά σε περιπτώσεις µολύνσεων και επίσης σε άτοµα µε καρκίνο. Αντικατοπτρίζουν µεγάλο αριθµό φλεγµονής που εµφανίζεται στο σώµα σας. Άλλες εξετάσεις είναι ο ρευµατοειδής παράγοντας και τα αντί-CCPαντισώµατα. Τα τελευταία γίνονται έπειτα από εντολή ρευµατολόγου αλλά µπορεί και να είναι διαθέσιµα και στο γραφείο του παθολόγου σας. Όταν αυτές οι εξετάσεις είναι θετικές, η πρόγνωση είναι λίγο χειρότερη από όταν είναι αρνητικά. Σε κάθε περίπτωση, η θεραπεία πρέπει να ξεκινήσει το συντοµότερο δυνατόν. Ο γιατρός σας µπορεί να δώσει εντολή για να σας

[close]

p. 9

γίνουν ακτινογραφίες στα χέρια και στα πόδια, για να δει εάν έχετε εξελκώσεις (µικρές τρύπες στα κόκαλα σας γύρω από τις αρθρώσεις), αν και δεν είναι πάντα απαραίτητες για να γίνει η διάγνωση. Με το ιατρικό ιστορικό (ερωτήσεις και εξετάσεις) και τα τεστ, ο ρευµατολόγος θα πρέπει να είναι σε θέση να σας προσφέρει θεραπεία.

[close]

p. 10

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 – ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Δεν υπάρχει ακόµα γνωστή θεραπεία για τη ρευµατοειδή αρθρίτιδα. Ο σκοπός της θεραπείας είναι να περιορίσει τις φλεγµονές και τον πόνο στις αρθρώσεις και να µεγιστοποιήσει τη λειτουργία αυτών και να περιορίσει την καταστροφή των αρθρώσεων και την παραµόρφωση. Η καλύτερη θεραπεία για την πάθηση συµπεριλαµβάνει ένα συνδυασµό φαρµακευτικής αγωγής, ξεκούρασης, ασκήσεων ενδυνάµωσης των µυών και των αρθρώσεων, προστασίας των αρθρώσεων, φυσικοθεραπείας, χειρουργικής επέµβασης, εκπαίδευση ασθενών (και της οικογενείας τους) κοινωνική και συναισθηµατική υποστήριξη για τον ασθενή. Είναι σηµαντικό ο ασθενής και η οικογένεια του να έχει εκπαιδευτεί σχετικά µε τη φύση και την πορεία της ασθένειας. Η θεραπεία είναι διαφορετική για το κάθε ασθενή και εξαρτάται από πολλούς παράγοντες όπως δραστηριότητα ασθένειας, τύπους των αρθρώσεων που εµπλέκονται, την γενική κατάσταση της υγείας του ασθενούς, την ηλικία του και το επάγγελµα του. Η θεραπεία είναι πιο επιτυχηµένη όταν υπάρχει στενή συνεργασία µεταξύ του γιατρού, του ασθενούς και των µελών της οικογενείας. Για το λόγο ότι η ΡΑ αποτελεί χρόνια πάθηση, η θεραπεία πρέπει να είναι µακροπρόθεσµη και να δίνεται πάντα από τον ρευµατολόγο (σε συνεργασία µε τον ασθενή) ανάλογα µε τους παράγοντες που αναφέρονται παραπάνω. Η έγκαιρη διάγνωση έδειξε ότι είναι σηµαντική στη βελτίωση του αποτελέσµατος. Η εντατική διαχείριση µπορεί να βελτιώσει τη λειτουργία των αρθρώσεων, να σταµατήσει την καταστροφή τους και να περιορίσει την ανικανότητα του ασθενούς να εργαστεί. Φαρµακευτική Αγωγή Η φαρµακευτική αγωγή µπορεί να περιορίσει τη φλεγµονή στις αρθρώσεις σας ώστε να ανακουφίσει από τον πόνο και να περιορίσει ή να επιβραδύνει την καταστροφή τους. Οι στόχοι της θεραπείας µε φαρµακευτική αγωγή αντιµετώπισης της ρευµατοειδούς αρθρίτιδας είναι να επιτευχτεί ύφεση ή Μικρή Δραστηριότητα της Πάθησης (σε διαγνωσµένους ασθενείς µε χρόνια ΡΑ) και να εµποδίσει περαιτέρω ζηµιά στις αρθρώσεις και απώλεια της λειτουργικότητας τους, χωρίς να προκαλούν µόνιµες ή µη αποδεκτές παρενέργειες. Ο τύπος και η ένταση της θεραπείας της ρευµατοειδούς αρθρίτιδας µε φαρµακευτική αγωγή εξαρτάται από µεµονωµένους παράγοντες και πιθανές παρενέργειες από φαρµακευτική αγωγή. Σε πολλές περιπτώσεις, η δόση ενός φαρµάκου αυξάνεται µέχρις

[close]

p. 11

ότου η φλεγµονή να µπει σε καταστολή ή εωσότου οι παρενέργειες από την φαρµακευτική αγωγή να γίνουν µη αποδεκτές. Όλοι οι ασθένειες µε ρευµατοειδή αρθρίτιδα που χρησιµοποιούν φαρµακευτική αγωγή χρειάζονται συχνή φαρµακευτική περίθαλψη και αναλύσεις αίµατος για να ελεγχθούν τυχόν επιπλοκές. Εάν εµφανιστούν παρενέργειες συνήθως περιορίζονται ή εξαφανίζονται µειώνοντας τη δόση ή απλά αλλάζοντας την φαρµακευτική αγωγή. Αρκετές τάξεις φαρµάκων χρησιµοποιούνται για να θεραπευτεί η ρευµατοειδής αρθρίτιδα: µη στεροειδή αντιφλεγµονώδη φάρµακα (NSAIDs), αντιρευµατικά φάρµακα µετατροπής της πάθησης (DMARDs) (που συµπεριλαµβάνουν τα παραδοσιακά DMARDs και τους βιολογικούς παράγοντες, γλυκοκορτικοειδή και εάν καταστεί απαραίτητο παυσίπονα. NSAIDs Τα µη στεροειδή αντιφλεγµονώδη φάρµακα (NSAIDs) µπορεί να ανακουφίσουν από τον πόνο και να περιορίσουν την µικρή φλεγµονή αλλά δεν επιβραδύνουν την εξέλιξη της ΡΑ και πρέπει να χρησιµοποιούνται σπάνια για τη θεραπεία της ΡΑ χωρίς την παράλληλη χρήση DMARDs (βλ. παρακάτω). Η ανταπόκριση των ασθενών στα διαφορετικά NSAID διαφέρει. Εντούτοις, δεν είναι ασυνήθιστο για ένα γιατρό να δοκιµάσει διαφορετικά NSAID ώστε να προσδιορίσει τον πιο αποτελεσµατικό παράγοντα µε τις λιγότερες παρενέργειες. Οι πιο κοινές παρενέργειες των NSAIDς συµπεριλαµβάνουν ανακάτεµα στο στοµάχι, πόνο στην κοιλιακή χώρα, έλκη, ζηµιά στο συκώτι και στα νεφρά, καρδιακά προβλήµατα, υψηλή πίεση, ακόµα και γαστρεντερική αιµορραγία. Ώστε να περιοριστούν οι γαστρεντερικές παρενέργειες, τα NSAIDsπρέπει συνήθως να λαµβάνονται µε φαγητό, ή να λαµβάνονται και επιπλέον φάρµακα που συστήνονται για προστασία του στοµαχιού από τις παρενέργειες των NSAID. Δεν πρέπει να λαµβάνετε δύο NSAID την ίδια ώρα λόγω του κινδύνου παρενεργειών. Εσείς και ο γιατρός σας πρέπει να ζυγίσετε τα οφέλη των NSAID έναντι των πιθανών κινδύνων. Στεροειδή Τα κορτιστεροειδή φάρµακα, όπως η πρεδνισόνη ή η µεθυλο-πρεδνισόνη, περιορίζουν την µόλυνση, τη δυσκαµψία και τον πόνο και επιβραδύνουν το πρήξιµο των αρθρώσεων. Οι γιατροί συχνά συνταγογραφούν ένα κορτικοστεροειδές για µικρές περιόδους για να ανακουφίσουν από σοβαρά συµπτώµατα κατά τη διάρκεια σοβαρών εξάρσεων, για θεραπεία ΡΑ η οποία περιορίζει σοβαρά την ικανότητα ενός ατόµου να λειτουργεί κανονικά ή για να χρησιµοποιηθεί ως θεραπεία-γέφυρα µέχρι να εµφανιστεί η σωστή επίδραση της DMARD, µε στόχο τη σταδιακή µείωση των στεροειδών φαρµάκων.

[close]

p. 12

Τα κορτικοστεροειδή φάρµακα µπορεί να χορηγηθούν δια του στόµατος ή µέσω ένεσης κατευθείαν στους ιστούς και τις αρθρώσεις. Τα κορτικοστεροειδή µπορεί να έχουν σοβαρές παρενέργειες, ειδικά όταν χορηγούνται σε µεγάλες δόσεις για µεγάλες περιόδους. Οι παρενέργειες µπορεί να συµπεριλαµβάνουν αραίωση της οστικής µάζας (οστεοπόρωση), καταρράκτη, αύξηση βάρους και διαβήτη, πρήξιµο στο πρόσωπο, µώλωπες, κίνδυνο µόλυνσης, ή απώλεια µυϊκής µάζας. Αυτές οι παρενέργειες µπορεί να αποφευχθούν µερικώς µειώνοντας σταδιακά τις δοσολογίες κορτικοστεροειδών ενόσω το άτοµο επιτυγχάνει βελτίωση στα συµπτώµατα. Η απότοµη διακοπή των κορτικοειδών µπορεί να οδηγήσει σε εξάρσεις της ασθένειας ή σε άλλα συµπτώµατα στέρησης κορτικοειδών τα οποία µπορεί ακόµα να απειλήσουν τη ζωή του ατόµου οπότε δεν συστήνονται. Αντιρευµατικά Φάρµακα τροποποίησης πάθησης (DMARD’s) Ενόσω τα φάρµακα της πρώτης γραµµής (NSAIDsκαι τα κορτικοειδή) µπορεί να ανακουφίσουν την φλεγµονή των αρθρώσεων και τον πόνο, δεν εµποδίζουν απαραίτητα την καταστροφή των αρθρώσεων ή την παραµόρφωση. Τα DMARDs ωστόσο µπορεί να επιβραδύνουν την εξέλιξη της ρευµατοειδούς αρθρίτιδας και να σώσουν τις αρθρώσεις, τα κόκκαλα και άλλους ιστούς από µόνιµη καταστροφή, ελέγχοντας τα σηµάδια και τα συµπτώµατα της εµπλοκής αρθρώσεων, βελτιώνοντας την κατάσταση λειτουργικότητας και της ποιότητας ζωής. Τα κοινά DMARDs συµπεριλαµβάνουν µεθοτρεξάτη (Trexall), λεφλουνοµίδη (Arava), υδροξυχλωροκίνη (Plaquenil), σαλαζοπυρίνη (Azulfidine), Άλατα χρυσού, µινοκυκλίνη (Dynacin,Minocin και άλλα), azapriothine (Imuran, Azasan), κυκλοσπορίνη (Neoral, Sandimmune, Gengraf) και cyclophosphamide (Cytoxan). Αυτά τα φάρµακα είναι ανοσοκατασταλτικά και δρουν για να δαµάσουν το ανοσοποιητικό σας σύστηµα, το οποίο είναι εκτός ελέγχου στη ρευµατοειδή αρθρίτιδα. Οι παρενέργειες ποικίλουν αλλά µπορεί να συµπεριλάβουν κύρωση του ύπατος, καταστολή του µυελού των οστών, αναιµία, πτώση των λευκών αιµοσφαιρίων, των λευκών αιµοπεταλίων, καθώς και σοβαρές µολύνσεις (συνήθως µόλυνση στους πνεύµονες). Για το λόγο αυτό πρέπει να κάνετε συχνά εργαστηριακές αναλύσεις όταν λαµβάνετε αυτά τα φάρµακα. Αυτά τα φάρµακα γενικά χορηγούνται αµέσως µόλις γίνει η διάγνωση της ΡΑ για να περιοριστεί η δράση της πάθησης, να περιοριστεί η καταστροφή των αρθρώσεων και να αποφευχθεί η αναπηρία. Κάποιες φορές ένα αριθµός φαρµάκων DMARD χρησιµοποιείται ως συνδυαστική θεραπείας για επιθετική ΡΑ. Ο γιατρός µπορεί να χρειαστεί να δοκιµάσεις διάφορες επιλογές µέχρι να βρεθεί η καλύτερη θεραπεία.

[close]

p. 13

Μια πρόσφατη έρευνα δείχνει ότι οι ασθενείς που ανταποκρίνονται σε µια θεραπεία µε DMARD µε έλεγχο της ρευµατοειδούς πάθησης µπορεί πραγµατικά να µειώσει το γνωστό κίνδυνο (µικρή πιθανότητα αλλά αληθινή) λεµφώµατος (καρκίνου του λεµφαδένα) που υπάρχει έχοντας απλά ρευµατοειδή αρθρίτιδα. Αυτά τα φάρµακα µπορεί να χρειαστεί βδοµάδες µέχρι και µήνες εωσότου να έχουν αποτέλεσµα. Για το λόγο αυτό µπορεί να σας δοθούν κορτικοειδή ως θεραπεία-γέφυρα. Βιολογικοί παράγοντες Οι νεότερες και πιο αποτελεσµατικές θεραπείες για τη ρευµατοειδή αρθρίτιδα ονοµάζονται βιολογικοί παράγοντες. Έχουν σχεδιαστεί για να αναστέλλουν τη λειτουργία συγκεκριµένων στοιχείων του ανοσοποιητικού συστήµατος που παίζουν πρωταρχικό ρόλο στη φλεγµονή, κύριο χαρακτηριστικό της ρευµατοειδούς αρθρίτιδας. Ανάµεσα σε αυτά τα στοιχεία του ανοσοποιητικού συστήµατος ο κεντρικός ρόλος στον µηχανισµό της ΡΑ ανήκει στο στοιχείο TNF-alpha. Ο παράγοντας Άλφα νέκρωσης όγκου (TNF-alpha) αποτελεί µια φλεγµονώδη ουσία που παράγεται από το σώµα σας. Οι TNF-alpha αναστολείς αποτελούν τύπο βιολογικών παραγόντων που συµβάλλουν στον περιορισµό του πόνου, στην πρωινή δυσκαµψία, στην ευαισθησία ή πρήξιµο των αρθρώσεων. Τα παραδείγµατα συµπεριλαµβάνουν ετανερσέπτη (Enbrel), imfliximab (Remicade), adalimumab (Humira), golimumab (Simponi) και certolizumabpegol (Cimzia). Οι πιθανές παρενέργειες των καταστολέων TNF-alpha συµπεριλαµβάνουν αυξηµένο κίνδυνο προσβολής από σοβαρές µολύνσεις, συµφορητική καρδιακή ανεπάρκεια και κάποια είδη καρκίνου. Οι παράγοντες TNF-alpha δεν συστήνονται για άτοµα που έχουν λέµφωµα ή που έχουν υποβληθεί σε θεραπεία για λέµφωµα, χρειάζεται και άλλη έρευνα για να προσδιοριστεί αυτός ο κίνδυνος. Υπάρχουν επιπλέον βιολογικοί παράγοντες που στοχεύουν µόρια εκτός των TNF. Αυτά χρησιµοποιούνται συνήθως για άτοµα µε αρθρίτιδα η οποία δεν ελέγχεται πλήρως µε την µε την µεθοτρεξάτη και ένα από τους παράγοντες αντί-TNF. Αυτά τα φάρµακα συµπεριλαµβάνουν anakinra (Kineret), abatacept (Orencia), rituximab (Rituxan) και tocilizumab (Actemra). Οι παρενέργειες ποικίλουν αλλά µπορεί και να συµπεριλάβουν φαγούρα, σοβαρό πόνο στην κοιλιακή χώρα, πονοκέφαλο, καταρροή ή πονόλαιµο. Οι βιολογικοί παράγοντες συγκρούονται µε την ικανότητα του ανοσοποιητικού συστήµατος να καταπολεµήσει την µόλυνση και δεν πρέπει να χρησιµοποιείται σε άτοµα µε σοβαρές µολύνσεις. Ενώ τα βιολογικά φάρµακα συχνά συνδυάζονται µε τα παραδοσιακά DMARD στη θεραπεία της ρευµατοειδούς αρθρίτιδας, συνήθως δεν χρησιµοποιούνται µαζί µε άλλα βιολογικά φάρµακα λόγω του µη αποδεκτού κινδύνου για σοβαρές µολύνσεις.

[close]

p. 14

Σε αντίθεση µε τα DMARD, που µπορεί να περάσει και ένας µήνας ή περισσότερο για να ξεκινήσουν να δουλεύουν, οι βιολογικοί τείνουν να δουλεύουν πιο γρήγορα, µέσα σε δύο εβδοµάδες για κάποια φάρµακα και τέσσερεις µε έξι εβδοµάδες για άλλα. Όλοι οι βιολογικοί παράγοντες µπαίνουν ενέσιµα. Κάποιοι µπαίνουν µε ένεση κάτω από το δέρµα από τον ασθενή ή κάποιο µέλος της οικογένειας ή µιας νοσοκόµας. Υπάρχουν και άλλοι που πρέπει να εφαρµόζονται ενέσιµα µέσα σε φλέβα (ενδοφλέβια έγχυση), διαδικασία που λαµβάνει χώρα στο γραφείο του γιατρού ή στην κλινική και χρειάζεται από µια µέχρι έξι ώρες να ολοκληρωθεί. Η εξέταση για φυµατίωση πρέπει να γίνει πριν να ξεκινήσει η αντί-TNFθεραπεία. Άτοµα που έχουν απόδειξη ύπαρξης µόλυνσης από φυµατίωση πρέπει να θεραπευτούν διότι υπάρχει µεγάλος κίνδυνος ανάπτυξης φυµατίωσης ενώ λαµβάνεται αντί-TNF θεραπεία. Ειδικές περιστάσεις Θεραπεία κατά τη διάρκεια εγκυµοσύνης Η θεραπεία της ρευµατοειδούς αρθρίτιδας κατά τη διάρκεια της εγκυµοσύνης γίνεται πολύπλοκη για το λόγο ότι κανένα από τα φάρµακα που έχουν αναφερθεί πιο πάνω δεν είναι ασφαλή να χρησιµοποιηθούν σε µια έγκυο γυναίκα. Αν και συχνά τα συµπτώµατα στις αρθρώσεις µετριάζονται κατά τη διάρκεια της εγκυµοσύνης, αυτή η επίδραση δεν είναι καθολική. Οι αποφάσεις για θεραπεία απαιτούν σκέψη σχετικά µε τους κινδύνους και τα οφέλη για την µητέρα και το έµβρυο. Όλες οι θεραπείες µε φάρµακα DMARD πρέπει να σταµατήσουν να χορηγούνται στη γυναίκα εάν αυτή σχεδιάζει να συλλάβει καθώς και στις έγκυες γυναίκες και σε αυτές που θηλάζουν. Αποδείξεις ύπαρξης κινδύνων των παραγόντων αυτών για το έµβρυο είτε υπάρχουν είτε είναι αδύνατον να αποκλειστούν. Αν και η ασφάλεια δεν έχει αποδειχτεί στις ελεγχόµενες δοκιµές, δεν υπάρχει καµία απόδειξη για κίνδυνο για το έµβρυο εάν χορηγείται χαµηλή δόση πρεδνισόνης (λιγότερο από 20mg ηµερησίως) ή χορήγηση NSAIDsκατά τα πρώτα δύο τρίµηνα. Αν και οι NSAIDs και η πρεδνισόνη αποβάλλεται στο γάλα από θηλασµό, και οι δύο θεωρούνται συµβατοί µε το θηλασµό από την Αµερικάνικη Ακαδηµία Παιδιάτρων. Μη φαρµακολογικές θεραπείες Οι µη φαρµακολογικές θεραπείες συµπεριλαµβάνουν θεραπείες εκτός της λήψης φαρµακευτικής αγωγής και υπάρχει διαθέσιµη µεγάλη ποικιλία από αυτές.

[close]

p. 15

Χειρουργείο Το χειρουργείο µπορεί να σας βοηθήσει να αποκαταστήσετε την ικανότητα σας να χρησιµοποιείται τις αρθρώσεις σας. Μπορεί επίσης να περιορίσει τον πόνο και να διορθώσει τις παραµορφώσεις. Το χειρουργείο για τη ρευµατοειδή αρθρίτιδα µπορεί να συµπεριλάβει µια ή περισσότερες από τις ακόλουθες διαδικασίες: • Διηθήσεις στις αρθρώσεις. Η χειρουργική διήθηση σε µια άρθρωση µπορεί να συστηθεί για να σταθεροποιήσει ή να αναπροσδιορίσει µια άρθρωση και για να ανακουφίσει από τον πόνο όταν η επέµβαση αντικατάστασης άρθρωσης δεν αποτελεί επιλογή. Ολική αντικατάσταση άρθρωσης. Κατά τη διάρκεια του χειρουργείου αντικατάστασης άρθρωσης, ο χειρουργός σας αφαιρεί τα κατεστραµµένα τµήµατα της άρθρωσης σας και εισάγει ένα προσθετικό από µέταλλο και πλαστικό. Αρθροπλαστική. Διόρθωση τένοντα. Η φλεγµονή και η καταστροφή στις αρθρώσεις µπορεί να προκαλέσει στους τένοντες γύρω από την άρθρωση σας χαλάρωση ή ρήξη. Ο χειρούργος σας θα είναι σε θέση να επιδιορθώσει τους τένοντες γύρω από την άρθρωση • • • Κατά τη χειρουργική επέµβαση υπάρχει κίνδυνος αιµορραγίας, µόλυνσης και πόνου. Ο παθολόγος, ο ρευµατολόγος και ο ορθοπεδικός πρέπει από κοινού να βοηθήσουν τον ασθενή να κατανοήσει τους κινδύνους και τα οφέλη της χειρουργικής επέµβασης. Η απόφαση για ένα χειρουργείο είναι πολύπλοκη και πρέπει να ληφθεί υπόψη το κίνητρο και οι στόχοι του ασθενούς, την ικανότητα τους να υποβληθούν σε αποκατάσταση, καθώς και τη γενική κατάσταση της υγείας τους. Εκπαίδευση και συµβουλευτική Η εκπαίδευση και η κατάρτιση των δεξιοτήτων συγκεντρώνεται στην πληροφόρηση και στρατηγικές για αύξηση της εµπλοκής του ασθενούς στην θεραπεία. Η εκπαίδευση και η συµβουλευτική µπορεί να σας βοηθήσει να κατανοήσετε καλύτερα τη φύση της ρευµατοειδούς αρθρίτιδας και να χειριστείτε τις προκλήσεις αυτής της κατάστασης. Εσείς και οι παρόχοι υγείας σας µπορούν να εργαστούν από κοινού για να διαµορφώσει ένα µακροπρόθεσµο πλάνο θεραπείας, να προσδιορίσει λογικές προσδοκίες , και να αξιολογήσει και τις πρότυπες αλλά και τις εναλλακτικές επιλογές θεραπείας. Η εκπαίδευση και η υποστήριξη µπορεί να δοθεί σε εσάς σε διαφορετικές περιοχές όπως:

[close]

Comments

no comments yet