Wieści z Piasta Nr 14

 
no ad

Embed or link this publication

Description

Tegoroczne zbiory zbóż były bardzo zróżnicowane, pod względem jakości i ilości plonów, pomiędzy poszczególnymi regionami kraju. Główną przyczyną takiego stanu rzeczy był nierównomierny rozkład opadów. Południowo-wschodnia część kraju narzekała na nadmiar

Popular Pages


p. 1



[close]

p. 2

PO GODZINACH Szanowni Czytelnicy, Tegoroczne zbiory zbóż były bardzo zróżnicowane, pod względem jakości i ilości plonów, pomiędzy poszczególnymi regionami kraju. Główną przyczyną takiego stanu rzeczy był nierównomierny rozkład opadów. Południowo-wschodnia część kraju narzekała na nadmiar deszczu, tymczasem na północy było zbyt sucho. Jednak pierwsze szacunkowe dane Głównego Urzędu Statystycznego z 23.09.14 r. wykazują, że zbiory zbóż ogółem były wyższe o 11,8% w porównaniu do ubiegłorocznych i o 19,0% w porównaniu do średniej z lat 2006-2010. Również w przypadku rzepaku i rzepiku zostały odnotowane wzrosty zarówno w powierzchni upraw jak i zbiorów. Ocenia się, że ich powierzchnia uprawy wzrosła w porównaniu do ubiegłorocznej o ok. 30,4 tys. ha (o 3,3%) i wynosiła 951,1 tys. ha, natomiast zbiory szacuje się na około 3,2 mln t, tj. o 20,5% więcej niż w roku ubiegłym. W „Przedwynikowym szacunku głównych ziemiopłodów rolnych i ogrodniczych” GUS prognozuje także plony kukurydzy uprawianej na ziarno, które mają ukształtować się na poziomie 66,4 dt/ha, tj. o 0,9% więcej niż w roku ubiegłym i o 16,1% więcej od średniego plonu z lat 2006-2010, oraz zbiory, które mają być wyższe o 12,7% od ubiegłorocznych i o 16,9% od średniej z lat 2006-2010. Niestety, ciągle utrzymujące się skrajne warunki pogodowe w poszczególnych rejonach kraju nie ułatwiają przeprowadzenia żniw kukurydzianych. W wielu regionach kukurydza pierwotnie przeznaczona na ziarno trafiała na kiszonkę. Taka sytuacja miała miejsce m.in. w województwie kujawsko–pomorskim, w którym największa susza przypadła na okres wiechowania i zapylenia, a więc wtedy, kiedy rośliny potrzebują dużo wody. Tym samym osiągnięcie optymalnego stadium wzrostu przez rośliny stało się utrudnione. Z kolei w rejonie południowo-wschodnim kraju, wilgotna i ciepła pogoda w sierpniu i wrześniu spowodowała, że plantacje kukurydzy z jednej strony są bardzo dobrze rozwinięte i rokują wysokie plony, jednak z drugiej warunki takie sprzyjały rozwojowi grzybów chorobotwórczych, głównie z rodzaju Fusarium. Dodatkowo, w tym roku na roślinach pojawiła się także głownia guzowata. Silna presja omacnicy i chorób może spowodować problemy z jakością ziarna, w tym z zanieczyszczeniem mykotoksynami. Niemniej jednak powoli nastaje czas, gdy rolnicy kończą polowe prace w sezonie letnim, i udają się na krótki, choć zasłużony odpoczynek po wielu tygodniach ciężkiej pracy. Mamy nadzieję, iż właśnie w trakcie tego wypoczynku sięgną Państwo po nowy, grubszy numer Wieści z Piasta. Życzymy miłej lektury, Redakcja 2 Spis treści O nas Wspieramy młodych strzelców III miejsce w półmaratonie Targi, dożynki i wystawy z PIASTEM „Biesiada jesienna z Piastem” 3 3 4 6 Reportaż / Wywiad Obora z automatycznym systemem doju 8 Drób Bioasekuracja fermy drobiu (część 2) 11 Czynniki żywieniowe wpływające na mineralizację układu kostno-szkieletowego drobiu 14 Trzoda chlewna Komponenty białkowe w paszach dla świń 18 Bydło Kukurydziane warsztaty polowe 22 Mastitis – problem ciągle obecny 23 Nowe produkty PIASTmix KROWA SOMATYK 26 Po pracy Szczęście mierzone kilometrami 27 Wydawca: PIAST PASZE Sp. z o.o. Lewkowiec 50A Tel.: 62 736 02 34, Fax: 62 735 99 01 e-mail: lewkowiec@wp-piast.pl www.wp-piast.pl Zespół redakcyjny: Damian Józefiak, Anna Ptak, Sylwia Grochowska, Korekta językowa: Magdalena Kasprzak Skład i druk: Drukarnia „Pati”, ul. Wrocławska 149, 63-200 Jarocin www.patidruk.pl Zdjęcie na okładce: Pani Aleksandra Pieniek z Grzegorzem Banaszewskim doradcą żywieniowym Wytwórni Pasz PIAST II w Płońsku (reportaż na stronie nr 8) Nakład: 6 500 egzemplarzy

[close]

p. 3

3 O NAS Wspieramy młodych strzelców W Ostrowie Wlkp. działa młodzieżowa sekcja Stowarzyszenia Strzeleckiego BELLONA z Kalisza. To tutaj, pod okiem trenerów swe pierwsze kroki w strzelectwie stawiają już 12-latkowie. Młodzież trenująca w tym klubie może poszczycić się nie jednym osiągnięciem na skalę krajową, a klub dwoma wychowankami, którzy są w młodzieżowej kadrze narodowej: Julitą Borek i Kacprem Górskim. PIAST PASZE Sp. z o.o. od kilku lat wspiera działalność tego klubu. W tym roku ufundował laptopa, w nagrodę za zdobyte punkty w ogólnopolskiej rywalizacji dzieci i młodzieży. Sprzęt ten jest niezbędny do obsługi trenażera RIKA. Dzięki temu urządzeniu można dokładnie prześledzić wszystkie ruchy bronią: przed i po strzale, w momencie wystrzału oraz analizować miejsce trafienia. Gratulujemy i trzymamy kciuki za dalsze sukcesy. II miejsce Sonii Szymanek – wychowanki klubu na Mistrzostwach Polski Juniorów w 2013 r. III miejsce w półmaratonie Grodziski Półmaraton „Słowaka” to impreza organizowana w Grodzisku Wielkopolskim od 2007 roku, z inicjatywy wieloletniego nauczyciela wychowania fizycznego w Liceum Ogólnokształcącym im. Juliusza Słowackiego, Pana Marka Małeckiego. W tym roku bieg na dystansie 21,097 km rozpoczął się 8 czerwca o godz. 11.00 na Starym Rynku. Po raz pierwszy, w ramach VIII edycji zawodów, jako dodatkowa klasyfikacja w biegu głównym odbyły się I Mistrzostwa Polski Pracowników Branży Paszowo-Zbożowej. Do głównego biegu zgłosiło się 2 512 biegaczy, z czego branżę paszowo-zbożową reprezentowało 38 osób, a bieg ukończyło 31. PIAST PASZE Sp. z o.o. w Lewkowcu może także pochwalić się swoim reprezentantem – Mateuszem Kosiorem (Technolog), któremu udało się uplasować na trzecim miejscu w mistrzostwach. W I Mistrzostwach Polski Pracowników Branży Paszowo-Zbożowej zwyciężyli w kategorii: mężczyzn: 1. Palacz Marcin – Bunge Brzeg z czasem 01:33:11 2. Jajeśnica Jacek – Słodownia Poznań – 01:34:54 3. Kosior Mateusz – PIAST PASZE Sp. z o.o. Ostrów Wlkp. – 01:37:06 Mateusz Kosior na podium w I Mistrzostwach Polski Pracowników Branży Paszowo-Zbożowej kobiet: 1. Wożniak Beata – Dalgety Poznań z czasem 02:32:05 2. Zakrzewska Elżbieta – PZZ Stoisław – 02:35:58 Wszystkim zwycięzcom i uczestnikom serdecznie gratulujemy! Zapraszamy także do przeczytania na stronie nr 27 Wieści z Piasta krótkiego artykułu autorstwa Mateusza Kosiora, o tym jak rozpocząć swą przygodę z bieganiem. www.wp-piast.pl

[close]

p. 4

O NAS 4 Targi, dożynki i wystawy z PIASTEM Przełom lata i jesieni to okres targów rolniczych i wystaw zwierząt gospodarskich. GRUPA PIAST bardzo często uczestniczy w tego typu imprezach, ponieważ jest to doskonała okazja do spotkań z  Klientami, jak i z osobami zainteresowanymi naszą ofertą. W tym roku czas targów zainaugurowaliśmy już w  połowie czerwca obecnością na XV Mazowieckich  Dniach Rolnictwa. Następnie byliśmy w Kościelcu, a w pierwszy weekend lipca w Piotrowicach koło Chojnowa. Braliśmy również udział w Łowickich Żniwach i  XVIII Pałuckich Targach Rolnych w Żninie. Ostatni weekend sierpnia był bardzo pracowity, ponieważ można było nas spotkać na dożynkach w Poznaniu i na wystawie ROL-SZANSA w Piotrkowie Trybunalskim. Wrzesień powitaliśmy na XXIII Krajowej Wystawie Rolniczej w Częstochowie i na XXI Międzynarodowych Dniach z Doradztwem Rolniczym w Siedlcach. Nie mogło nas również zabraknąć na jednej z największych wystaw rolniczych w Europie, czyli na AGRO SHOW. Czas targów, wystaw i dożynek zakończyliśmy uczestnicząc w dwóch wystawach królików i gołębi rasowych oraz drobnego inwentarza w Gnieźnie i Pakosławiu koło Rawicza. Okres letnio-jesienny spędziliśmy bardzo intensywnie będąc na wielu imprezach plenerowych. Teraz już dużymi krokami zbliża się do nas zima, a wraz z nią czas szkoleń. Ich program jest bardzo bogaty, więc już dziś wszystkich serdecznie zapraszamy na szkolenia z  PIASTEM. XV Mazowieckie Dni Rolnictwa, Poświętne koło Płońska, 14-15 czerwiec 2014 r. Targi Rolnicze, Kościelec, 29 czerwiec 2014 r. XXXIV Dni Otwarte Doradztwa Rolniczego, Piotrowice k/Chojnowa, 5-6 lipiec 2014 r. Łowickie Żniwa, Maurzyce, 27 lipiec 2014 r. XVIII Pałuckie Targi Rolne połączone z XII Pałucką Wystawą Zwierząt Hodowlanych, Żnin, 23-24 sierpień 2014 r.

[close]

p. 5

5 O NAS Dożynki Miejskie, Poznań, 30 sierpień 2014 r. XXIII Promocyjno-Handlowa Wystawa Rolnicza ROL-SZANSA, Piotrków Trybunalski, 30-31 sierpień 2014 r. XXIII Krajowa Wystawa Rolnicza – Ogólnopolskie Dożynki Jasnogórskie, Częstochowa, 5-7 wrzesień 2014 r. XXI Międzynarodowe Dni z Doradztwem Rolniczym, Siedlce, 6-7 wrzesień 2014 r. XVI Międzynarodowa Wystawa Rolnicza AGRO SHOW, Bednary, 19-22 wrzesień 2014 r. V Specjalistyczna Wystawa Królików Rasowych, Gniezno, 11-12 październik 2014 r. VI Międzyzwiązkowy turniej gołębi rasowych, drobiu ozdobnego i drobnego inwentarza, Pakosław, 25-26 październik 2014 r. Na zdjęciu po lewej stronie – Pan Ireneusz Kuśmierz, I miejsce w rasie wielki jasnosrebrzysty Na zdjęciu po prawej stronie – Pan Paweł Włosek, I miejsce w rasie wiedeński niebieski www.wp-piast.pl

[close]

p. 6

O NAS 6 „Biesiada jesienna z Piastem” Jak co roku, po okresie wytężonych prac jakim są w  każdym gospodarstwie żniwa, wytwórnia pasz w  Lewkowcu zaprosiła swoich klientów na spotkanie plenerowe. Tym razem spotkaliśmy się z Państwem 4  października w Folwarku Polskim w Radłowie. Pomimo iż za oknami rozgościła się już jesień, spotkaniu towarzyszyła dobra i słoneczna aura. Biesiada została oficjalnie otwarta przez Pana Adama Plewińskiego (współwłaściciel PIAST PASZE Sp. z o.o.) oraz Pana Janusz Jopka (Kierownik Działu Sprzedaży), którzy podziękowali wszystkim gościom za przybycie i serdecznie zaprosili do wspólnego biesiadowania. Podczas Biesiady, oprócz poczęstunku, dobrej muzyki i tańców, odbyły się też, wzbudzając wielki entuzjazm, konkursy w strzelaniu z wiatrówki oraz podnoszeniu ciężarów. Dodatkową atrakcją spotkania był występ kabaretu „EWG”. Zabawa, jak zwykle, trwała do późnych godzin wieczornych. Jeszcze raz bardzo serdecznie dziękujemy wszystkim gościom za przybycie, znakomite humory i aktywne uczestnictwo w „Biesiadzie jesiennej z Piastem”. Gorąco zapraszamy do zabawy za rok. Gości, jak zawsze, powitała zgrana drużyna sympatycznych przedstawicieli PIAST PASZE Sp. z o.o. ... ... a oficjalnego otwarcia dokonali Pan Adam Plewiński wraz z Panem Janem Jopkiem Jak co roku na przybyłych czekało wiele atrakcji, mamy nadzieję, że każdy znalazł coś ciekawego zarówno dla siebie, jak i dla dzieci Dorośli mogli wystartować w konkursie strzelania… …oraz podnoszenia sztangi w pozycji leżącej.

[close]

p. 7

7 O NAS Jak się okazało, „wyciskanie” ciężarów cieszyło się także dużą popularnością wśród pań. Jak w każdych sportowych zawodach na zwycięzców czekały nagrody. W konkurencji podnoszenia ciężarów w kategorii mężczyzn pierwsze miejsce zajął Pan Adam Waliszewski. Na drugim miejscu uplasował się Pan Ireneusz Przydrożny, a na trzecim Pan Krzysztof Jamroziak. W kategorii kobiet jako najlepsza na podium stanęła Pani Klaudia Wasilewska, druga była Pani Marzena Adamska, z kolei trzecie miejsce zajęła Pani Krystyna Jura. W konkursie strzelania na pierwszym miejscu uplasował się Pan Robert Rosa, drugi był Pan Krzysztof Torczyński, a trzecie miejsce ustrzelił sobie Pan Radosław Filipiński. Jesienna biesiada była także okazją do zatrzymania się na chwilę i spędzenia czasu w miłej atmosferze. To także dobry moment, by móc podziękować naszym klientom za owocną współpracę, porozmawiać i jeszcze lepiej poznać się nawzajem. Wieczorną atrakcją spotkania był występ kabaretu EWG z Doruchowa, który wprawił biesiadników w jeszcze lepszy humor. W trakcie biesiady nie zabrakło tańców. Serdecznie dziękujemy za wspólną zabawę i gorąco zapraszamy na kolejne spotkania z PIASTEM!!! www.wp-piast.pl

[close]

p. 8

REPORTAŻ / WYWIAD 8 Obora z automatycznym systemem doju Zapraszamy do przeczytania reportażu o gospodarstwie Państwa Pieniek, którzy trzy lata temu uruchomili oborę z robotem udojowym ASTRONAUT A4 firmy Lely. O rozwoju gospodarstwa oraz zaletach i wadach automatycznego doju opowiadała córka naszych klientów - Pani Aleksandra. Widok na obory. Po lewej stronie wybudowana trzy lata temu obora z automatycznym systemem doju. Pani Aleksandra jest córką Cezarego i  Krystyny Pieniek. Kilka lat temu skończyła resocjalizację w Wyższej Szkole Informatyki i Ekonomi w Olsztynie, ale swoje życie związała z rodzinnym gospodarstwem, które znajduje się we wsi Rumy na Mazurach. Obecnie pieczę nad wszystkim trzyma Pan Cezary. To on wiele lat temu postawił na rozwój gospodarstwa w kierunku produkcji mleka. Gdy obejmował gospodarstwo było w nim kilka krów i  16-18 ha ziemi. Stopniowo ilość inwentarza, jak i ilość gruntów rosła. Obecnie to około 230 ha gruntów ornych i pastwisk oraz 270 sztuk bydła (krów dojnych, jałówek, cieląt). oborze znajduje się obecnie jedna grupa laktacyjna krów. Zwierzęta dojone są na hali typu rybia oś 2x5. Dodatkowo są tu boksy dla krów zasuszonych i jałowizny. Jest też miejsce na porodówkę i szpitalik. Po 10 latach Pan Cezary - działając w myśl, że nadal trzeba się rozwijać, bo mały gospodarz nie ma szans na przetrwanie - podjął decyzję o budowie nowej obory – bliźniaczej do istniejącej. „Tato dużo dobrego słyszał o mechanicznym doju, pojeździł po Europie, obejrzał roboty kilku firm i zdecydował się na dój automatyczny” – mówi Pani Aleksandra. „Nie bez znaczenia był również fakt, że bardzo trudno jest znaleźć pracownika do pracy przy bydle, pomimo tego, że bezrobocie jest bardzo duże” – dodaje. I tak oto trzy lata temu uruchomiona została obora z robotem udojowym firmy Lely – ASTRONAUNT A4. Pierwsza obora Gdy 12-13 lat temu podjęto decyzję o budowie obory, w gospodarstwie było 36 krów dojnych. W tym czasie niedaleko miejsca zamieszkania Państwo Pieniek wykupili stare gospodarstwo. To właśnie 700 m od rodzinnego gospodarstwa wybudowano pierwszą oborę wolnostanowiskową na głębokiej ściółce, która była przeznaczona dla 90 krów dojnych. Na Początki działania robota Zanim jednak na gospodarstwie stanął robot, przerobiono istniejącą już oborę z głębokiej ściółki na ruszta. W  tym czasie krowy znajdowały się w nowym budynku, który dostosowany jest do 70 sztuk, a legowiska przygotowane są w  nim na matach. „Na początku, gdy krowy przeszły z głębokiej ściółki, to nie- Pani Aleksandra Pieniek z Grzegorzem Banaszewskim – doradcą żywieniowym w Wytwórni Pasz PIAST II w Płońsku

[close]

p. 9

9 które z nich nie chciały kłaść się na legowiskach. Musieliśmy je dościelać słomą, bo tylko w ten sposób można było je zachęcić do położenia się. Później nie było już żadnych problemów” – mówi Pani Aleksandra. W momencie uruchomienia robota na oborze dojone były zarówno pierwiastki jak i wieloródki. „Początki nie były aż takie trudne, choć trochę się tych krów naganialiśmy” – wspomina Pani Aleksandra. „Obora była przedzielona na dwie części. Gdy jedne krowy jadły, drugie odpoczywały i się doiły, i tak naprzemiennie. To trwało trzy tygodnie, choć teraz myślę, że wystarczyłby tydzień. Czasami po trzech dojach krowy same nauczą się przychodzenia do robota, bo dla nich z doju wynikają same korzyści: ulga dla wymienia i cukiereczek dla podniebienia, czyli pasza treściwa, którą otrzymują w momencie doju”. REPORTAŻ / WYWIAD Każda krowa ma założony na szyi responder, dzięki któremu krowa jest podczas doju identyfikowana. Dodatkową funkcją jest pomiar aktywności ruchowej w celu określenia rui oraz badanie czynności przeżuwania danej sztuki na podstawie, którego można wstępnie określić jej stan zdrowia. (fot. P. Wieczorek) rze, że produkuje sporo mleka, i że obecnie dużo krów jest w końcówce laktacji, a  część jest zasuszona, więc robot ma więcej czasu wolnego” – mówi z  uśmiechem Pani Aleksandra. W momencie uruchomienia robota Państwo Pieniek zastanawiali się, czy starego budynku także nie przerobić na oborę z dojem automatycznym. Jednak teraz cieszą się, że nie podjęmożna było sprawdzić, czy nic złego nie dzieje się z wymieniem. Selekcja krów Ilość dojów Gdy uruchomiono nową oborę, tylObecnie na oborze z robotem krowy ko jedna krowa musiała wrócić do krów doją się średnio 2,9 razy na dobę, ale był dojonych na hali, ponieważ nie chciała taki czas, kiedy współczynnik ten wynosił sama wchodzić do robota. „Dojenie krów 3,5, - czym byli zdziwieni sami pracowdwoma systemami – robot i hala udojonicy firmy Lely. W tym momencie dojowa daje możliwość „uranych jest dużo świeżo towania” wielu sztuk wycielonych krów oraz bydła” – tłumaczy córka krów w końcówce lakPana Cezarego. „Przykłatacji, a  one wchodzą dowo w ostatnim czasie do robota rzadziej, stąd wycieliło się osiem jałóniższy współczynnik. wek, z których sześć zoW  gospodarstwie krowa stało zakwalifikowanych doiła się średnio maksyna robota, a dwie na malnie 4  razy na dobę. halę. A gdyby nie było Pani Aleksandra żartuje, hali? – trzeba byłoby że nieraz zastanawia się, sprzedać te sztuki” – doczy krowy nie mają jakiedaje. Pani Aleksandra na goś własnego wewnętrznego zegarka i jako podstawie budowy wyPodczas doju zadawana jest pasza treściwa. Jej dawka jest zależna od przykład podaje sztukę, mienia dokonuje selekcji wydajności mleka, ilości dojów w ciągu doby oraz fazy laktacji. która jak tylko mija 5 gokrów i decyduje, która (fot. P. Wieczorek) dzin i  20 minut to kręci sztuka trafia na robota. Nie każda krowa kwalifikuje się do doju li tej decyzji, bo dzięki temu krowy, które się koło robota, ażeby się wydoić. Obecautomatycznego, a decyduje o tym budo- nie kwalifikują się na robota, a produkują nie wydajność dzienna to 31 kg mleka. wa wymienia. Ważny jest rozstaw strzy- dziennie 40-50 kg mleka, nie są sprzeda- Parametry mleka wynoszą: 3,2% białka, ków i to, by były one równej długości (nie ne. Dodatkowo, ze względu na łatwiejsze 4,0% tłuszczu, 120 tys./ml LKS i 5 tys./ml za długie). Istotne jest również, by krowa podawanie leków, na oborze z halą udo- bakterii. szybko oddawała mleko. „Obecnie na ro- jową są leczone wszystkie krowy chore na Na oborze zamontowane są także bocie mamy niechlubną rekordzistkę, któ- zapalenie wymienia. Także tutaj krowy są tzw. bramki selekcyjne. Córka Pana Cera jednorazowo doi się po 25-28 minut, zasuszane. Trafiają one do grupy krów zatrzy razy na dobę. Oznacza to, że spędza suszanych, gdzie podawana jest bardziej ona w robocie jedną godzinę dziennie, strukturalna i mniej energetyczna dawka a w tym czasie wydoiłoby się 5-6 innych pokarmowa. Po zasuszeniu, raz dziennie, sztuk. Tylko dlatego pozostała na tej obo- sztuki te przechodzą przez halę ażeby www.wp-piast.pl

[close]

p. 10

REPORTAŻ / WYWIAD Więcej zalet 10 „To nie jest tak, że robot udojowy to same korzyści” – mówi Pani Aleksandra. „Ale niewątpliwie zalet jest więcej niż wad” - dodaje. Jest mniej pracy, bo sprowadza się ona do wyczyszczenia mat, podgarnięcia kiszonki, wymiany filtrów, sprawdzenia stanów płynów do dezynfekcji i analizy raportów w komputerze, a w razie potrzeby podegnania krów, które są spóźnione z dojem. Dodatkowo krowy lepiej się rozdajają i mają wyższą wydajność. Obecnie wydajność mleczna krów jest powyżej 10 000 kg mleka. Ale, co podkreśla Pani Aleksandra, robot daje większą swobodę rolnikowi. Nie musi być on w gospodarstwie zawsze o określonej godzinie, tak jak jest w innych systemach doju, bo tam krowy same się nie wydoją, a przy robocie – owszem. Państwo Pieniek oddają mleko do Spółdzielni Mleczarskiej Mlekpol w Grajewie, i tak jak w całej Polsce w ostatnich miesiącach cena mleka spadła tam o ponad 55 groszy/kg. Do tego musieli oni zapłacić karę za nadprodukcję mleka w  2013 roku. W tym roku, jeśli produkcja mleka w gospodarstwie będzie na tym samym poziomie, to przekroczenie kwoty nastąpi już w styczniu. W związku z tym, już teraz został ograniczony udział komponentów białkowych i zbóż w PMR, który obecnie jest wyliczony na wydajność 22 kg mleka, a jeszcze niedawno był na 24-26 kg. Obniżono również średnio o 1  kg/szt./dzień podawanie pasz treściwej w trakcie doju. Poczynione kroki mają na celu obniżyć produkcję mleka oraz ograniczyć koszty żywienia. Tak jak każdy hodowca krów mlecznych Pan Pieniek zastanawia się, co stanie się z cenami mleka w momencie uwolnienia kwot, a nastąpi to już niedługo. Pomimo wszystko, Pani Aleksandra sądzi, że trzeba pracować i  produkować mleko od zdrowych krów, oraz się rozwijać, bo tylko wówczas można ze względnym spokojem spoglądać w przyszłość. „Kiedy tata zastanawiał się nad kupnem robota podjęłam decyzję, że będę obsługiwać program komputerowy i zarządzać oborą z automatycznym dojem” – mówi Pani Aleksandra. „Obawy były duże, a rzeczywistość pozytywnie nas zaskoczyła, więc miejmy nadzieję, że tak samo będzie z perspektywami produkcji mleka w najbliższych latach”– dodaje. Dr inż. Sylwia Grochowska Dział Doświadczalno-Rozwojowy Automatyczne bramy selekcyjne pozwalają na stworzenie tymczasowej poczekalni. Po wydojeniu danych sztuk bramy automatycznie podnoszone są do góry. (fot. P. Wieczorek) stanowisko, na którym bobik rósł, bo wyniósł ponad 3 tony. Ześrutowany bobik jest podawany bezpośrednio do wozu paszowego w ilości 0,5 kg na sztukę na dzień. Dawka pokarmowa na dwóch oborach w tym momencie jest jednakowa i jest wyliczona na wydajność mleczną 22 kg. Krowom, niezależnie na którym są obiekcie, podawana jest jedna pasza treściwa o białku ogólnym na poziomie 22% (Krowa SUPER 22). Na robocie, dodatkowo, wysokowydajnym sztukom i krowom w  I  fazie laktacji podawana jest gliceryna. Dawka paszy treściwej wyliczana jest w  zależności od wydajności mleka i dni laktacji. Maksymalnie zwierzęta otrzymują 6 kg mieszanki treściwej. Na starej oborze pasza treściwa zadawana jest w trakcie doju w ilości około 2-2,5  kg. Wart odnotowania jest także fakt, że zwierzęta mają swobodny dostęp do pastwiska. „Od tego roku także krowy z robota wychodzą około godziny 13-14 na pastwisko. Baliśmy się, że nie będą chciały wrócić do obory, ale o dziwo same wracają. Po około półtorej godzinie swobodnie kursują pomiędzy pastwiskiem, a oborą, a około 17.00 przy robocie jest kolejka” – mówi Pani Aleksandra. W gospodarstwie krowy dość rzadko chorują na choroby metaboliczne, natomiast problemem jest występujący Dermatitis digitalis, dlatego też kąpiele racic i korekcja są wykonywane regularnie. Na początku roku w oborze z automatycznym dojem wystąpiły problemy w  rozrodzie, ale obecnie uzyskiwane wyniki są już zadawalające. Pomimo tego, że w  responderach są umieszczone czujniki ruchu gospodarze sami dokładnie obserwują stado, ażeby nie przepuścić rui, które często są bardzo krótkie. Konstrukcja robota ASTRONAUT A4 pozwala na swobodne na wprost wchodzenie i wychodzenie krowy z boksu. (fot. P. Wieczorek) zarego śmieje się mówiąc, że jest to jej ulubiona rzecz i tłumaczy dlaczego. „Na przykład są trzy krowy, które powinny być już wydojone, sztuki te zaganiane są do utworzonej dzięki bramkom tymczasowej poczekalni przed robotem. Dzięki temu tylko one mają dostęp do doju. W  programie komputerowym zaznacza się, że dopiero gdy zostaną one wydojone bramki selekcyjne zostaną podniesione do góry i do robota będą miały swobodny dostęp także inne zwierzęta” – mówi Pani Aleksandra. „A ja w tym czasie mogę chociażby piec ciasto czy gotować obiad, i nie muszę czekać w oborze, aż te trzy sztuki się wydoją” – dodaje. Żywienie Na każdej z obór krowy żywione są w podobny sposób. Za pomocą wozu paszowego rozwożony jest raz dziennie PMR. W jego skład wchodzi kiszonka z kukurydzy i kiszonka z traw. Dodatkowo podawane jest zboże, minerały i komponenty białkowe. W 2014 r. Pan Cezary po raz pierwszy posiał bobik. Pogoda w tym roku sprzyjała tej uprawie, ponieważ nie było potrzeby podsuszania zebranych nasion, a i plon był zadawalający jak na

[close]

p. 11

11 DRÓB Bioasekuracja fermy drobiu Całość działań bioasekuracyjnych podejmowanych przez producenta drobiu powinno pomóc w poprawie wyników odchowu. Jednym z najważniejszych elementów jest przeżywalność (śmiertelność), determinująca ilość żywca odstawionego do uboju, co w końcu wpływa na wynik finansowy. Dodatkowo niska śmiertelność w stadzie wskazuje także, że tucz odbywał się w dobrych warunkach zoohigienicznych z uwzględnieniem zaleceń dobrostanu. Główne cele bioasekuracji to ograniczenie występowania czynników ryzyka, do których zaliczamy: • Brak realizacji zasady „ferma pełna-pusta” • Brak systemu „czarno-białego”, śluz sanitarnych • Środki transportu, wyposażenie fermy • Obecność zwierząt towarzyszących i ptaków wolnożyjących • Gryzonie, owady i pajęczaki • Brak systemu skutecznej i efektywnej dezynfekcji • Zagospodarowanie ptaków padłych, ścieków, odchodów i odpadów • Brak środków czystości • Brak rejestru pobranych prób biologicznych do badań zlecanych • Brak ewidencji leczenia i szczepień • Kontrola środków transportu, dostarczających i odbierających drób (część 2) Przedstawiamy drugą część problematyki związanej z bioasekuracją fermy. W części pierwszej zajęliśmy się m.in. zabiegami poprzedzającymi wstawienie ptaków na fermę, natomiast w tej dużą uwagę zwrócono na jakość wody i ściółki oraz na pierwsze dni chowu. zekwujmy umycie rąk. Wpuszczamy bowiem ekipę do rozładunku do budynku, który wcześniej został dokładnie umyty i zdezynfekowany. Wiele czynników chorobotwórczych przez długi okres czasu (2-4 tygodnie) może być przenoszona na odzieży ochronnej czy np. włosach. Dlatego zachowanie wysokiej higieny w momencie wstawienia jak i późniejszym odchowie jest niezwykle ważna. We wszystkich karmidłach powinna się już znajdować pasza, którą dodatkowo rozsypujemy na papiery, tace, wytłaczanki. Woda znajdująca się w poidłach musi być świeża. Po rozładunku przedsionek obiektu winien zostać uprzątnięty, a maty lub miski wypełnione świeżym roztworem dezynfekcyjnym. Pisklęta po przybyciu na fermę niemal od razu korzystają z poideł. Ważnym aspektem bioasekuracji jest systematyczna kontrola nie tylko drożności i higieny poideł, ale także jakości wody, z której korzystają ptaki. Woda spełnia wiele funkcji życiowych, wpływając na przebieg wszystkich biologicznych procesów: umożliwia przyswajanie składników pokarmowych, bierze udział w procesach trawienia i wydalania, pochłania również nadmiar ciepła wytwarzanego przez or- ganizm – jest czynnikiem regulującym temperaturę ciała. Dla jednodniowych piskląt woda jest istotnym czynnikiem decydującym o ich żywotności. Brak wody przez 48 godzin po wylęgu powoduje pogorszenie wykorzystania i resorpcji woreczka żółtkowego. Jakość wody Generalnie uznaje się, że w odchowie kurcząt rzeźnych jakość wody nie powinna odbiegać od standardów przyjętych dla ludzi. Dlatego zachęcamy do kontroli jakości wody w gospodarstwach. Analizę można wykonać pod względem parametrów mikrobiologicznych i chemicznych. Dobrze byłoby wykonywać ją przynajmniej jeden raz w roku. Należy pamiętać, że punkt pobierania próbki powinien znajdować się na linii pojenie, najlepiej na jej końcu. Nie ma większego sensu wykonywanie badań, szczególnie mikrobiologicznych wody przed kurnikiem. Przyjęcie piskląt Pisklęta zwykle dostarcza na fermę zakład wylęgowy. Powinniśmy więc sprawdzić, w jakich warunkach były transportowane, biorąc pod uwagę: temperaturę, wentylację, w niektórych przypadkach stężenie CO2. Musimy pamiętać, aby rozładunek piskląt odbywał się przez osoby z odpowiednim doświadczeniem przy tego rodzaju pracy. Przypilnujmy czystości podczas rozładunku. Zapewnijmy zamienne obuwie lub ochraniacze foliowe na buty, skontrolujmy czy odzież pracowników jest czysta, a także wyeg- www.wp-piast.pl

[close]

p. 12

DRÓB Tabela 1. Wymagania chemiczne i fizykochemiczne jakim powinna odpowiadać woda (Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 29 marca 2007 r., Dz.U.07.61.417) Parametr Chlorki Siarczany Azotany Azotyny Fluorki Ogólny węgiel organiczny Żelazo Miedź Chrom Mangan Sód Arsen Glin pH Jednostka mg/l mg/l mg/l mg/l mg/l mg/l mg/l mg/l mg/l mg/l mg/l mg/l mg/l Dopuszczalne zakresy wartości 250 250 50 0,50 1,5 5,0 0,200 2,0 0,050 0,050 200 0,010 0,200 6,5-9,5 12 przeciwciał matczynych, a także ustalamy termin szczepień przeciw chorobie Gumboro. O konieczności przeprowadzania badań serologicznych powinien decydować lekarz weterynarii opiekujący się fermą, ale dobra praktyka hodowlana sugeruje, by raz w roku wykonać pełen monitoring w kierunku najczęściej występujących chorób wirusowych. Sugerowana procedura w/w monitoringu: • Ustalenie z lekarzem weterynarii kierunku badań po analizie przebiegu tuczu • Wybór odpowiedniego laboratorium diagnostycznego • Pobranie krwi od piskląt jednodniowych • Przygotowanie i zabezpieczenie próbki lub dostarczenie jej w możliwie najkrótszym czasie do wybranego laboratorium (przygotowanie próbki to oddzielenie osocza od skrzepniętej krwi) • Ponowne pobranie krwi w 20-23 dobie życia ptaków (dalej jak w punkcie powyżej) • Pobranie krwi od ptaków w ostatnim dniu tuczu (dalej jak w punkcie powyżej) • Po zgromadzeniu wyników – analiza lekarska otrzymanych wyników (wystąpienia ewentualnych nieprawidłowości tj. podwyższonych mian) • Wnioski i decyzja lekarza o ewentualnych zmianach w programie szczepień Stosowanie monitoringu powinno opierać się na zasadzie: im większa ferma, tym częściej analizujemy przebieg tuczu i częściej przeprowadzamy badanie. Podobne zasady dotyczą także badań bakteriologicznych i parazytologicznych. Z reguły winny być one wykonywane wówczas, gdy pojawiają się problemy w trakcie tuczu. Lekarz weterynarii może jednak zalecić wykonanie badań profilaktycznych, by w momencie wystąpienia podejrzanych symptomów móc szybko zareagować. Przy tego rodzaju działaniach nie zapominajmy o coraz częściej występujących na fermach problemach pochodzenia grzybiczego. Jeśli u ptaków obserwujemy niepokojące objawy, a  mamy świadomość, że ściółka w kur- Tabela 2. Wymagania mikrobiologiczne jakim powinna odpowiadać woda Parametr Bakterie grupy coli Ogólna liczba mikroorganizmów Clostridium perfringens (łącznie ze sporami ) Liczba mikroorganizmów (jtk) 0 0 0 Objętość próbki (ml) 100 100 100 Tabela 3. Twardość wody Rodzaj wody bardzo miękka miękka o średniej twardości o znacznej twardości twarda bardzo twarda mmol/l 0-0,89 0,89-1,79 1,79-2,68 2,68-3,57 3,57-5,35 ponad 5,35 CaCO3 mg/l (ppm) 0-89 89-179 179-268 268-357 357-535 ponad 535 Na jakość wody ma także wpływ jej twardość, która jest powodowana przez obecność rozpuszczonych w wodzie składników mineralnych, a głównie węglanów, wodorowęglanów, chlorków, siarczanów i krzemianów wapnia oraz magnezu. W twardej wodzie źle rozpuszczają się preparaty witaminowe i  leki, a przeżywalność wirusów szczepionkowych znacznie spada. Na podstawie wspomnianego już rozporządzenia Ministra Zdrowia dopuszczalna norma ogólnej twardości wody nie powinna przekraczać 500 mg CaCO3 / dm3. Urządzenia do pojenia powinny być przepłukiwane i, jeśli to konieczne, czyszczone także w trakcie rzutu, ponieważ wewnętrzne powierzchnie poideł kolonizują mikroorganizmy, które wytwarzają egzopolimery, co w wilgotnym środowisku sprzyja powstawaniu biofilmu. Zdrowotność stada Pierwsze dni chowu to przede wszystkim zapewnienie ptakom odpowiednich warunków związanych z komfortem termicznym, wymianą powietrza i dostępem do karmideł i poideł. W tym czasie także przeprowadza się laboratoryjne badania bakteriologiczne i serologiczne. Pierwsze mają na celu opracowanie antybiotykogramu, gdyby konieczne było leczenie stada. Dzięki drugim określamy poziom

[close]

p. 13

13 na komfort i dobrostan kurcząt. Zmniejsza to także podatność na występowanie problemów parazytologicznych i kontaktowego zapalenia poduszki stopy (FPD). Do bardzo istotnych elementów bioasekuracji fermy należą także : DRÓB leczniczych weterynaryjnych, zabezpieczone przed dostępem osób niepowołanych • odzież i obuwie przeznaczone tylko do obowiązkowego użycia w gospodarstwie • maty dezynfekcyjne w liczbie zapewniającej zabezpieczenie wejść i wjazdów do gospodarstwa w przypadku wystąpienia zagrożenia epizootycznego • środki dezynfekcyjne w ilości niezbędnej do przeprowadzenia doraźnej dezynfekcji • zabezpieczenia budynków, w których utrzymywane są zwierzęta, przed dostępem zwierząt innych niż utrzymywane w gospodarstwie • oznakowania wejść do budynków, w  których utrzymywane są zwierzęta tablicą „Osobom nieupoważnionym wstęp wzbroniony” • „ewidencję leczenia zwierząt gospodarskich oraz zwierząt, z których pozyskane tkanki lub produkty są przeznaczone do spożycia przez ludzi” Ponadto: • w gospodarstwie zachowana jest odpowiednia czystość budynków, w których utrzymywane są zwierzęta • zwierzętom zapewniono opiekę i właściwe warunki utrzymywania, uwzględniając minimalne normy powierzchni w zależności od systemów utrzymywania, gatunku, wieku i stanu fizjologicznego zwierząt Bioasekuracja fermy jest jednym z ważniejszych elementów wpływających na pozytywny przebieg tuczu. Przestrzeganie zaleceń i wprowadzanie zmian mających na celu poprawę stanu zoohigienicznego fermy, znacząco oddziałuje na osiąganie bardzo dobrych wyników odchowu, a co za tym idzie również poprawę ekonomiki produkcji. Z powyższych względów zachęcamy naszych klientów do krytycznego spojrzenia na własne fermy, szczególnie przez pryzmat realnie spełnionych zaleceń bioasekuracyjnych. Dział Doświadczalno-Rozwojowy Zapewnij Najwyższą Jakość niku nie była najwyższej jakości, poinformujmy o swoich spostrzeżeniach lekarza, ponieważ stosowanie antybiotykoterapii przy zakażeniach pochodzenia grzybiczego przynosi odwrotny skutek, tj. upadki narastają lawinowo. Czysta i sucha ściółka Jakość ściółki jest także bardzo istotna podczas tuczu. Jej czystość, suchość, brak zanieczyszczeń (chwasty, trawy) oraz „wartość” higroskopijna mają ogromne znaczenie w osiąganiu dobrych wyników odchowu. Właściwości higroskopijne to zdolność wchłaniania wody. Określa ją ilość kilogramów wody, jakie może wchłonąć 100 kg ściółki. Dla poszczególnych rodzajów ściółki wynosi ona: • wióry drzewne – 145 (tylko z drzew liściastych) • trociny – 152 • słoma pszenna – 257 • słoma żytnia – 265 • torf – 404 Największą chłonnością charakteryzuje się torf, stosowany w mieszance ze słomą lub z trocinami w stosunku 1/3. Torf jest jednak rzadko stosowany w produkcji kurcząt brojlerów, między innymi ze względu na wysoki koszt zakupu. W celu podwyższenia możliwości chłonnych słomy powinno się ją ciąć na kawałki 6-10 cm. Zabieg ten poprawia „przerabianie” czyli przegrzebywanie ściółki przez ptaki, co powoduje skuteczniejsze usuwanie wilgoci podczas wentylowania, a w końcu na utrzymanie odpowiedniej jakości ściółki podczas całego rzutu. Ma to niebagatelny wpływ • Codzienna wymiana płynu dezynfekującego w miskach ustawionych przed wejściem na halę produkcyjną, lub oprysk mat; jeśli jest taka możliwość również w basenie przy bramie wjazdowej na fermę • Egzekwowanie od pracowników fermy zmiany obuwia, zabezpieczanie obuwia foliowymi ochraniaczami i oczywiście korzystanie z mat i misek przed wejściem na halę i po wyjściu z obiektu • Mycie rąk lub używanie rękawiczek ochronnych przez obsługę fermy, szczególnie podczas obchodu kurnika (zbieranie upadków), dostęp do środków myjących do rąk • Przygotowanie pojemników i miejsca składowania upadków – w obrębie obiektu i kontenera odpowiednio zabezpieczonego – na fermie; cykliczna dezynfekcja pojemników • Wyznaczenie miejsca, w którym lekarz przeprowadza badania kliniczne i sekcyjne – możliwość umycia i zdezynfekowania rąk i narzędzi • Ograniczenie do minimalnej konieczności wchodzenia na fermę osób postronnych (również tych, które np. przywożą na fermę słomę lub odbierają odpady) Przepisy prawne Na koniec przypominamy zalecenia Powiatowych Inspektoratów Weterynarii związane z prowadzeniem działalności w  zakresie utrzymania zwierząt gospodarskich, w celu umieszczenia na rynku tych zwierząt lub produktów pochodzących z tych zwierząt lub od tych zwierząt. Zgodnie z przepisami każde gospodarstwo utrzymujące zwierzęta hodowlane musi posiadać : • wydzielone miejsce do składowania środków dezynfekcyjnych, zabezpieczone przed dostępem osób niepowołanych • wydzielone miejsce do składowania obornika • miejsce zapewniające właściwe warunki do przetrzymywania produktów www.wp-piast.pl

[close]

p. 14

DRÓB 14 Czynniki żywieniowe wpływające na mineralizację układu kostno-szkieletowego drobiu W poprzednim numerze Wieści z Piasta, w wywiadzie z lek. wet. Panem Jarosławem Wilczyńskim, zostały omówione stany patologiczne kończyn wywołane przez zakażenia enterokokami. W bieżącym numerze prezentujemy artykuł dotyczący wpływu czynników żywieniowych na zaburzenia układu kostno-szkieletowego drobiu. Przez ostatnie 50 lat, dzięki intensywnej selekcji genetycznej, przyrosty masy ciała kurcząt broilerów wzrosły o ponad 300%. Szybki wzrost, rozwój oraz niedojrzałość kośćca nie pozwalają zwierzęciu na wykształcenie w pełni zdolnych do opierania się dużym obciążeniom nóg, powodując ich deformację. Prowadzone prace hodowlane, zmierzające do otrzymania jak największego stopnia umięśnienia ptaków, kolidują z ich zdrowotnością. Spowodowane jest to ujemną korelacją między wzrostem masy mięśnia piersiowego, a obniżeniem obwodu mięśnia podudzia. Z powyższych względów silne obciążenie kości powoduje różnego typu stany patologiczne kończyn. Obejmują one osłabienie, stłuczenie, deformację, infekcje jak i osteoporozę. Roczne straty powodowane przez zaburzenia w  wykształcaniu i rozwoju układu kostno-szkieletowego drobiu, tylko w Stanach Zjednoczonych, sięgają 120 milionów dolarów. Wytrzymałość kości kończyn uzależniona jest od wielu czynników, poczynając od uwarunkowań genetycznych, płci, wieku, żywienia, a kończąc na czynnikach infekcyjnych czy układzie endokrynnym. Knowles i in. (2008) dodatkowo zwracają szczególną uwagę na proces zarządzania stadem, który bywa często pomijany bądź sprowadzany do pojedynczych aspektów, wpływających na pogorszenie jakości kośćca nóg. Tabela 1. Alternatywne źródła wapnia dla drobiu (Ajakaiye i in., 2003) Komponenty wapniowe Skorupy małży Skorupy brzegówki Skorupy ostryg Pył marmurowy Węglan wapnia Skorupy ślimacze Ca (g/kg) 408,7 367,6 391,9 398,5 428,4 360,5 korzystania wapnia. W doświadczeniach nad użyciem alternatywnych źródeł Ca w dietach dla drobiu, badano m.in. skorupy ostryg, małż oraz ślimaków. Stwierdzono brak istotnych różnic w zawartości popiołu surowego oraz koncentracji Ca, P, Zn, Mg w kości piszczelowej, między grupami z  udziałem muszli ślimaczych i  ostryg. Jednocześnie wykazano, iż popiół drzewny wykorzystywany jako źró- Tabela 2. Skład mineralny wybranych źródeł wapnia (Oso i in., 2011) Ca P Fe (g/kg) (mg/kg) (mg/kg) Skorupy ostryg 379,6 50,10 112,54 Skorupy ślimacze 332,1 170,0 121,50 Popiół drzewny 218,11 180,0 92,11 Kreda pastewna 357,61 160,1 101,22 Przedstawione wartości są średnimi z czterech oznaczeń Źródło wapnia Zn (mg/kg) 2,70 7,22 8,50 40,21 Mn (mg/kg) 130,70 120,44 42,44 10,20 Tabela 3. Skład mineralny wybranych źródeł fosforu (% wag.) (Grochowicz, 1996) Źródło fosforu Fosforan jednowapniowy Fosforan jednoamianowy Fosforan dwuwapniowy: uwodniony bezwodny Fosforan trójwapniowy Fosforan odfluorowany Fosforan wapniowo-magnezowy Fosforan magnezowy Mieszaniny fosforanów P 22,7 11,0 18,0 20-21 18,0 18,0 18,0 13,0 17,0 Ca 18,0 24,0 25-29 32,0 31,0 16,0 1,2 6,6 Ca/P 0,8 1,35 1,35 1,77 1,72 0,88 0,4 Na 5,0 5,5 13,0 Mg 22 22 3,5 Makroelementy Ze względu na silne interakcje pomiędzy poziomem dostępnego wapnia i fosforu, optymalny stosunek tych pierwiastków w żywieniu kurcząt rzeźnych wynosi 2:1. W mieszankach paszowych pełnoporcjowych dla brojlerów kurzych stosunek Ca:P otrzymywany jest poprzez dodatek fosforanów paszowych, kredy pastewnej i egzogennych enzymów – fi- tazy, jak również (rzadko) innych niekonwencjonalnych źródeł tych makroelementów (Tabela 1, 2 i 3). Z powyższych względów stosowanie np. w wodzie pitnej preparatów zawierających wapń może w istotny sposób zaburzać jego dostępność w stosunku do fosforu, gdyż dostarczenie w nadmiarze jednego z tych pierwiastków pogarsza przyswajalność obydwu. W innych badaniach wskazano na istotną rolę witaminy 25-hydroksycholekalcyferolu (¬Hy-D) w poprawie wy- dło Ca, obniża jego biodostępność przy równoległym podwyższeniu zawartości fosforu w kości piszczelowej. Wzrasta więc ryzyko wystąpienia stanów patologicznych kończyn. Fitaza W komponentach paszowych pochodzenia roślinnego około 70% fosforu występuje w postaci kwasu fitynowego, w formie niedostępnej dla drobiu.

[close]

p. 15

15 Diagram 1. Czynniki wpływające na wytrzymałość mechaniczną kośćca (Rath i in., 2000) DRÓB iż suplementacja pasz borem ma pozytywny wpływ na wytrzymałość kości. Natomiast zbyt niska zawartość miedzi w diecie ptaków powoduje ograniczenie struktury sieci kolagenowej oraz obniżenie intensywności mineralizacji. Z kolei aluminium powoduje depresję wzrostu oraz zmniejsza wytrzymałość mechaniczną kości. Świątkiewicz i Korelewski (2008) wykazali, iż zamiana Zn i  Mn z  formy nieorganicznej na organiczną, w dietach dla kur niosek, nie miała wpływu na wyniki odchowu oraz jakość ich kośćca, lecz przyczyniła się do złagodzenia negatywnego wpływu wieku niosek na mechaniczną wytrzymałość skorup jaj. Natomiast niedobór cynku (10 mg/ kg) u młodych ptaków wpływa ujemnie na formowanie kośćca. W przypadku kurcząt brojlerów, podwyższenie poziomu cynku do 100  mg/kg paszy skutkuje istotnym wzrostem wytrzymałości kości oraz zmniejszeniem prawdopodobieństwa występowania zaburzeń lokomotorycznych. Biodostępność poszczególnych składników mineralnych jest różna w przypadku zastosowania ich połączeń z nośnikami organicznymi bądź nieorganicznymi. Wzrost bioprzyswajalności wynika z rodzaju procesu wchłaniania tj. transport przez błonę komórkową na drodze dyfuzji jest znacznie mniej efektywny od przenoszenia składnika mineralnego związanego z aminokwasem. Należy również wspomnieć, iż istnieją specyficzne interakcje pomiędzy makroi mikroelementami, które mogą polegać zarówno na antagonizmie, jak i współdziałaniu względem siebie (Diagram 2). Nadmiar fosforu w diecie jest wydalany przez nerki, oddziałując tym samym w sposób niekorzystny na metabolizm ptaków i  środowisko naturalne. Fitaza hydrolizująca kwas fitynowy do ortofosforanu, myo-inozytolu oraz pochodnych fosfo-inozytolu, jest jednym z najczęściej stosowanych enzymów w przemyśle paszowym. Istnieje wiele doniesień naukowych potwierdzających istotny wpływ fitazy na prawidłową mineralizację kośćca kurcząt brojlerów. Pintar i in. (2005) wykazali, iż suplementacja diet fitazą zwiększa koncentrację Fe oraz Mg w kości piszczelowej. Podczas gdy Yi i in. (1996) odnotowali wzmożoną utylizację Zn. Podwyższoną retencję Ca, P, Mg i Zn zauważono w przypadku żywienia 3 i 6 tygodniowych kurcząt rzeźnych paszą z dodatkiem fitazy. Natomiast Ptak i in. (2013) dowiedli, iż istotne znaczenie dla składu mineralnego kości piszczelowej kurcząt brojlerów ma rodzaj egzogennej fitazy użyty w dietach. Należy jednak pamiętać, że w układzie pokarmowym kurcząt występuje również ograniczona zdolność hydrolizy fitynianów, szczególnie istotna w procesie uwalniania myo-inozytolu. Działanie egzogennej fitazy jest swoiście stymulowane przez endogenną mikroflorę jak również enzymy ścienne, co potwierdzają różne formy fosfo-inozytolu obecne w treści wola i jelita cienkiego ptaków. Dodatkowo wiele badań wskazuje na synergistyczne działanie fitazy i enzymów fibrolitycznych, np. ksylanazy czy ß-glukanazy. Niestety, popularność stosowania fitazy w żywieniu zwierząt nieprzeżuwa- jących może nieść za sobą pewne niekorzystne aspekty. Problem ten wydaje się szczególnie istotny w żywieniu nowoczesnych mieszańców kurcząt rzeźnych. W ostatnich latach masa ciała tej grupy zwierząt zdecydowanie wzrosła przy jednoczesnym obniżeniu spożycia paszy na kilogram przyrostu. Dodatkowo, rekomendacje producentów materiału genetycznego w zakresie poziomów wapnia i fosforu ulegają redukcji, a zawartość form przyswajalnych tych pierwiastków pochodzi głównie z aktywności egzogennej fitazy. Z powyższych względów przeszacowanie wartości fitazy, bądź straty w jej aktywności np. podczas granulacji mogą pogarszać mineralizację układu kostno-szkieletowego. Kolejnym istotnym elementem, który wpływa na działanie fitazy w układzie pokarmowym kurcząt rzeźnych, jest proces zarządzania stadem w odchowie. Egzogenna fitaza działa głównie w wolu ptaków, w którym pasza może przebywać od kilku do kilkudziesięciu minut. Dlatego szybki pasaż treści pokarmowej związany np. ze stosowanymi na fermie programami świetlnymi obniża ekspozycję fitynianów na działanie tego enzymu, powodując niższe wykorzystanie fosforu fitynowego. Stosowanie antybiotyków i probiotyków Antybiotyki mogą poprawiać jak i pogarszać budowę układu kostno-szkieletowego ptaków. Badania przeprowadzone nad wykorzystaniem virginiamycyny (15  ppm) w diecie kurcząt rzeźnych wykazały pozytywny wpływ tego związku na zawartość Ca i P w kości piszczelowej, jak i we krwi ptaków. W innych badaniach stwierdzono, iż zastosowanie penicyliny korzystnie oddziałuje na asymilację wapnia w kośćcu. Jej działanie jest jednak Mikroelementy Oprócz omawianych makroelementów istotny wpływ na mineralizację kości mają również mikroelementy. Fluor wpływa korzystnie na gęstość kości drobiu, przyczyniając się do poprawy jej jakości. Wilson i  Ruszler (1998) wykazali także, www.wp-piast.pl

[close]

Comments

no comments yet