p. 1

rp0111_srodek 1/21/11 10:29 page 1 czasopismo samorzÑdu radcÓw prawnych radca prawny rocznik xxiv rada programowa jerzy st´pie ­ s´dzia tk w stanie spoczynku ­ przewodniczàcy prof dr hab marek bojarski prof dr hab andrzej kidyba mec zenon klatka dr mirosaw paweczyk prof dr hab tadeusz tomaszewski nr 112 1/2011 redakcja barbara kras ­ redaktor naczelna janina cymer ­ sekretarz redakcji kolegium redakcyjne juliusz cybulski mieczysaw humka dr tomasz pietrzykowski albert stawiszyski w numerze w numerze prof dr hab andrzej marian Âwiàtkowski przeglàd antydyskryminacyjnego orzecznictwa trybunau we w sprawach z zakresu prawa pracy 2007-2010 5 bolesaw rycerz radca prawny w procesie karnym ­ zagadnienia wybrane 20 marek jaÊlikowski zleceniobiorca penomocnikiem w post´powaniu cywilnym ­ uwagi krytyczne na gruncie art 87 § 1 k.p.c 30 dr marcin podleÊ zastosowanie klauzuli dobrych obyczajów w odniesieniu do reklamy leków kierowanej do publicznej wiadomoÊci 37 miosz kaczyski sprzeciw od nakazu zapaty w elektronicznym post´powaniu upominawczym 48 marek miecznikowski dopuszczalnoÊç podniesienia zarzutu potràcenia w powództwach przeciwegzekucyjnych 58 antoinette f collignon-smit sibinga jolanta budzowska szkody na osobie w perspektywie europejskiej 63 glosy pawe laskowski glosa krytyczna v csk 70/06 68 z orzecznictwa trybuna¸u sprawiedliwoÂci ue wybrane sprawy rozstrzygni´te w listopadzie i grudniu 2010 r oprac aleksandra gawrysiak-zabocka 73 radca prawny 1 2011 1

[close]

p. 2

rp0111_srodek 1/21/11 10:29 page 2 zagadnienia prawne w praktyce sÑdu najwy°szego dr pawe grzegorczyk jurysdykcja krajowa w sprawach dotyczàcych umów sprzeday towarów z dostawà za granic´ w europejskim prawie procesowym cywilnym 76 dr beata janiszewska zgodny wniosek w rozumieniu art 622 § 2 k.p.c jako przedmiot skargi pauliaskiej 81 dr tadeusz zembrzuski prawomocnoÊç materialna orzeczenia pozbawiajàcego tytu wykonawczy wykonalnoÊci 85 to nas dotyczy spis uchwa krrp 89 szkolenia centrum szkolenia ustawicznego krrp 91 szkolenia oirp w lublinie 93 szkolenia oirp we wrocawiu 94 uwaga narciarze 95 oÂwiadczenie prezes zarzàdu oddziau zrzeszenia prawników polskich w bydgoszczy ­ wodzimierz hilla w imieniu oddziau przeprasza pana prof zw dr hab kazimierza lubiskiego za opublikowanie bez zgody autora w pracy zbiorowej ­ materiaach pokonferencyjnych p.t praworzàdnoÊç i jej gwarancje red d kala warszawa 2009 wyd oficyna wolters kluwer business fragmentów jego wystàpienia na temat prawa do rzetelnego procesu cywilnego wygoszonego w ramach dyskusji panelowej na xv ogólnopolskich dniach prawniczych zorganizowanych przez oddzia bydgoski zrzeszenia w dniach od 29 maja do 1 czerwca 2008 r wyraajàc równoczeÊnie ubolewanie z powodu dokonanego tà publikacjà naruszenia praw autorskich pana prof zw dr hab k lubiskiego do jego wystàpienia w szczególnoÊci prawa do nienaruszalnoÊci treÊci i formy utworu radca prawny 1 2011 2

[close]

p. 3

rp0111_srodek 1/21/11 10:29 page 3 table of contents table des matiÈres professor andrzej marian Âwiàtkowski a review of the anti-discriminatory case law of the european tribunal pertaining to labour law 2007-2010 revue de la jurisprudence anti-discriminatoire du tribunal de la cee dans les affaires relevant du droit de travail 2007-2010 5 bolesaw rycerz legal adviser in a criminal trial ­ selected issues le conseiller juridique dans le proc¯s pénal ­ th¯mes au choix 20 marek jaÊlikowski the agent as an attorney in civil proceedings ­ critical comments based on article 87 § 1 of the code of civil procedure le mandataire en tant que chargé de pouvoir dans la procédure civile ­ remarques critiques l appui de l art 87 § 1 du c.p.c 30 dr marcin podleÊ application of the good practices clause with regard to drugs advertisements addressed to the general public application de la clause des bonnes moeurs par rapport la publicité des médicaments dirigée vers le public 37 miosz kaczyski objection against payment demand in electronic writ of payment proceedings opposition l injonction de payer dans la procédure électronique d injonction de paiement 48 marek miecznikowski admissibility of a plea of offset in counter-enforcement actions admissibilité d opposer l exception de compensation dans les plaintes contre l exécution 58 antoinette f collignon-smit sibinga jolanta budzowska personal injury from the european perspective dommages la personne dans la perspective européenne 63 glosses pawe laskowski critical gloss v csk 70/06 glose critique v csk 70/06 68 from the case law of the european court of justice selected cases resolved in november and december 2010 questions au choix réglées en novembre et décembre 2010 ­ aleksandra gawrysiak-zabocka 73 questions of law in practice of the supreme court dr pawe grzegorczyk domestic jurisdiction in cases concerning contracts of sale of goods with delivery abroad in the european civil procedural law juridiction nationale dans les affaires concernant les contrats de vente des marchandises avec livraison l étranger dans le droit communautaire de procédure civile 76 radca prawny 1 2011 3

[close]

p. 4

rp0111_srodek 1/21/11 10:29 page 4 dr beata janiszewska concurring motion within the meaning of article 622 § 2 of the code of civil procedure as the subject matter of a revocatory action demande conforme au sens de l art 622 § 2 du c.p.c en tant qu objet de l action paulienne 81 dr tadeusz zembrzuski material validity of a decision stripping an enforcement title of executability force matérielle de la chose jugée privant du titre exécutoire de faisabilité 85 this concerns us ceci nous concerne list of resolutions of the krrp liste de résolutions du krrp 89 trainings formation continuous training centre for legal advisers centre de formation continue des conseillers juridiques 91 oirp training courses in lublin formation de la oirp de lublin .93 oirp training courses in wrocaw formation de la oirp de wrocaw 94 radca prawny 5 2010 4

[close]

p. 5

rp0111_srodek 1/21/11 10:29 page 5 prof dr hab andrzej marian Âwiàtkowski przeglÑd antydyskryminacyjnego orzecznictwa trybuna¸u we w sprawach z zakresu prawa pracy 2007-2010 i wprowadzenie naliza judykatury suy poznaniu zapatrywa organów wymiaru sprawiedliwoÊci w sprawach granicznych pozwala w krytycznych przypadkach oddzieliç zachowanie dozwolone od zabronionego do takich przypadków zaliczana jest dyskryminacja w stosunkach pracy w ramach unii europejskiej najogólniej mona napisaç e dyskryminacja to kady przypadek rónicowania w stosunkach pracy ze wzgl´du na prawnie zabronione kryteria wadze pastw czonkowskich ue sà zobowiàzane do zagwarantowania obywatelom oraz innym osobom legalnie zamieszkujàcym w tych pastwach równych szans na rynku pracy unia europejska opiera si´ bowiem na zasadach wolnoÊci demokracji poszanowania praw czowieka i podstawowych wolnoÊci oraz na zasadach pastwa prawa zasada równego traktowania i zakaz dyskryminacji w stosunkach pracy kobiet i m´czyzn kobiet w ciày osób wychowujàcych dzieci i wypeniajàcych obowiàzki rodzinne osób starszych niepenosprawnych pracowników zatrudnionych na podstawie atypowych umów o prac´ osób odbiegajàcych od standardów obowiàzujàcych w poszczególnych pastwach czonkowskich unii europejskiej ze wzgl´du na obywatelstwo wyznanie przekonania lub orientacj´ seksualnà jest traktowana przez przepisy europejskiego prawa pracy jako zasadnicza przeszkoda w realizacji celów unii europejskiej ­ wysokiego poziomu zatrudnienia i ochrony socjalnej podnoszenia poziomu i jakoÊci ycia spójnoÊci spoecznej solidarnoÊci oraz swobodnego przepywu osób przepisy europejskiego prawa pracy przede wszystkim dyrektywa rady 2000/78/we z 27 listopada 2000 r ustanawiajàca ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy1 definiujà ogólnie poj´cia prawne zabronionych zachowa oraz okreÊlajà ogólne ramy dyferencjacji w stosunkach pracy ze wzgl´du na wi´kszoÊç wymienionych wyej zabronionych kryteriów rónicowania osób ju zatrudnionych albo ubiegajàcych si´ o wkroczenie na wspólny rynek pracy ue przeglàd najnowszego antydyskryminacyjnego orzecznictwa trybunau we w luksemburgu ma umoliwiç zorientowanie si´ w aktualnych tendencjach w wykadni przepisów dyrektyw zabraniajàcych dyskryminacji w stosunkach pracy umoliwia równie rozeznanie w najnowszych trendach patologii spoecznej w zatrudnieniu dyskryminacja w stosunkach pracy jest bowiem postrzegana jako przeciwiestwo poàdanych i akceptowanych przez instytucje unijne oraz wadze pastw 1 autor jest kierownikiem katedry pracy i polityki spoecznej uniwersytetu jagielloskiego dz.urz we l 303/16 z 2 grudnia 2000 r s 79 radca prawny 1 2011 a 5

[close]

p. 6

rp0111_srodek 1/21/11 10:29 page 6 czonkowskich eu zjawisk w polityce spoecznej w ramach przeglàdu dokonana zostanie analiza wyroków trybunau we wydanych w okresie od 1 stycznia 2007 r do 1 lipca 2010 r z uwagi na stworzenie w art 6 dyrektywie 2000/78/we kontratypu zezwalajàcego na odmienne traktowanie pracowników i zatrudnionych ze wzgl´du na wiek orzeczenia trybunau we zostay wyàczone z niniejszego przeglàdu poÊwi´cam im odr´bne opracowanie2 problematyka zwiàzana z ocenà prawnà rónicowania uprawnie pracowników i ubezpieczonych ze wzgl´du na wiek stanowia w okresie obj´tym niniejszym przeglàdem judykatury najwaniejszy punkt zainteresowania trybunau we ponadto we wspomnianym okresie trybuna rozpatrywa sprawy o naruszenie zasady równego traktowania pracowników zatrudnionych w niepenym wymiarze czasu pracy3 pracownic w ciày4 pracowników korzystajàcych z urlopów wychowawczych5 opiekujàcych si´ niepenosprawnymi dzieçmi6 oraz dyskryminacj´ ze wzgl´du na orientacj´ seksualnà7 lub obywatelstwo pracownika8 pozostae orzeczenia wydane w omawianym okresie dotyczyy zakresu podmiotowego osób podlegajàcych ochronie przed dyskryminacjà9 wy2 3 a.m Âwiàtkowski wiek ­ obiektywne kryterium rónicowania uprawnie pracowników wyroki z 22 kwietnia 2010 r pierwsza izba w sprawie zentralbetriebsrat der landeskrankenhäser tirols przeciwko land tirol c-486/08 powoywany jako zdlt dz.urz c-44 z 21 lutego 2009 r 10 czerwca 2010 r druga izba w poàczonych sprawach c-395/08 i c-396/09 istituto nazionale della previdenza sociale inps przeciwko tizianie bruno massimo pettiniemu c-395/08 oraz istituto nazionale della previdenza sociale inps przeciwko danieli lotti clarze matteucci c-396/08 powoywany jako inps dz.urz c-227 z 20 grudnia 2008 r 24 kwietnia 2008 r trzecia izba w poàczonych sprawach c-55/07 i c-56/07 othmar michaeler c-55/07 i c-56/07 subito gmbh c-55/07 i c-56/07 ruth volgger c-56/07 przeciwko amt für sozialen arbeitsschutz dawniej arbeitsinspektorat der autonomen prowinz bozen autonome provinz bozen powoywany jako michaeler dz.urz c-95 z 28 kwietnia 2007 r wyroki z 1 lipca 2010 r trzecia izba w sprawie sanna maria parviainen przeciwko finnair oyj c-471/08 powoywany jako parviainen dz.urz c-19 z 24 stycznia 2009 r 29 paêdziernika 2009 r trzecia izba virginie pontin przeciwko t-comalux sa c-63/08 powoywany jako pontin dz.urz c-933 z 12 kwietnia 2008 r 11 paêdziernika 2007 r trzecia izba w sprawie nadine paquay przeciwko société d architectes hoet+minne sprl c-460/06 powoywany jako paquay dz.urz c-326 z 31 grudnia 2006 r wyroki z 16 lipca 2009 r trzecia izba w sprawie evangelina gómez-limón sánchez-camacho przeciwko instituto nacional de la seguridad social inss tesoreria general de la seguridad social tgss alcampo sa c-537/07 powoywany jako sánchez-camacho dz.urz c-64 z 8 marca 2008 r 20 wrzeÊnia 2007 r czwarta izba w sprawie sari kiiski przeciwko tampereen kaupunki c-116/06 powoywany jako kiiski dz.urz c-121 z 20 maja 2006 r wyrok z 17 lipca 2008 r wielka izba w sprawie s coleman przeciwko attridge law steve owi law c-303/06 powoywany jako coleman dz.urz c-237 z 30 wrzeÊnia 2006 r wyrok z 1 kwietnia 2008 r wielka izba w sprawie tadao maruko przeciwko versorgungsanstalt der deutschen bühnen c-276/06 powoywany jako maruko dz.urz c-224 z 16 wrzeÊnia 2009 r wyroki z 29 kwietnia 2010 r druga izba w sprawie komisja europejska przeciwko królestwu niderlandów c-92/07 dz.urz c-95 z 28 kwietnia 2007 r 15 maja 2008 r siódma izba w sprawie nancy delay przeciwko universita degli studi di firenze instituto nazionale della previdenza sociale inps republica italiana c-276/01 powoywany jako delay oj c-275 29 wrzeÊnia 2001 r 11 stycznia 2007 r trzecia izba w sprawie kaj lyyski przeciwko ume universiet c-40/05 powoywany jako lyyski wyroki w sprawach z 29 kwietnia 2010 r druga izba w sprawie komisja europejska przeciwko królestwu niderlandów c-92/07 17 lipca 2008 r piàta izba w sprawie andrea racanelli przeciwko max-planck-gesellschaft zur förderung der wissenschafter ev powoywany jako rancanelli 4 5 6 7 8 9 radca prawny 1 2011 6

[close]

p. 7

rp0111_srodek 1/21/11 10:29 page 7 kadni podstawowych poj´ç prawnych dyskryminacja bezpoÊrednia10 i poÊrednia11 oraz rozkadu ci´aru dowodów w sprawach o dyskryminacj´12 ii poj´cie dyskryminacji 1 dyskryminacja bezpoÊrednia przestrzeganie zakazu dyskryminacji jest utosamiane przez art 2 ust 1 dyrektywy 200/78/we z przestrzeganiem zasady równego traktowania w stosunkach pracy odmowa zatrudnienia pracownicy powracajàcej do pracy po zakoczeniu urlopu macierzyskiego sprawujàcej opiek´ nad niepenosprawnym dzieckiem na poprzednio zajmowane stanowisko pracy podczas gdy pracownicy wychowujàcy dzieci penosprawne zostali zatrudnieni na stanowiskach jakie zajmowali przed takim urlopem zostaa uznana przez trybuna we w uzasadnieniu wyroku w sprawie coleman za przypadek bezpoÊredniej dyskryminacji ze wzgl´du na niepenosprawnoÊç inne przypadki bezpoÊredniej dyskryminacji w stosunkach pracy ze wzgl´du na niepenosprawnoÊç wymienione w powoanej sprawie obejmujà rónicowanie warunków zatrudnienia pracowników wychowujàcych penosprawne i niepenosprawne dzieci odmowa zatrudnienia w elastycznym systemie czasu pracy pracownicy opiekujàcej si´ dzieckiem niepenosprawnym odmowa udzielenia dnia wolnego na sprawowanie opieki nad dzieckiem niepenosprawnym obraêliwe komentarze czynione przez pracodawc´ pod adresem pracownicy wychowujàcej niepenosprawne dziecko oraz tego dziecka zapowiedê rozwiàzania umowy o prac´ w razie kolejnego przybycia do pracy z opóênieniem wyàcznie skierowana do pracownicy opiekujàcej si´ niepenosprawnym dzieckiem zdaniem trybunau we powysze fakty Êwiadczà o nierównym mniej przychylnym traktowaniu pracownicy sprawujàcej opiek´ nad niepenosprawnym dzieckiem w porównaniu z pracownikami b´dàcymi w porównywalnej sytuacji ­ opiekujàcymi si´ dzieçmi penosprawnymi zakaz dyskryminacji w stosunkach pracy ma zastosowanie równie do przypadków w których ma miejsce konkurencja o obsadzenie wolnego miejsca pracy w wyroku wydanym w sprawie centrum problem prawny powsta w zwiàzku z zarzutem dyskryminacyjnej polityki zatrudnienia praktykowanej przez pracodawc´ ­ firm´ feryn mimo i nie udowodniono e ktokolwiek ubiega si´ o zatrudnienie i nie zosta zaangaowany ze wzgl´du na pochodzenie etniczne powysza firma specjalizujàca si´ w sprzeday i montau drzwi i bram wahadowych oraz segmentowych poszukiwaa pracowników ale nie zatrudniaa cudzoziemców ze wzgl´du na niech´ç klientów do udost´pniania tym osoc 94/07 15 maja 2008 r siódma izba w sprawie nancy delay przeciwko universita degli studi di firenze instituto nazionale della previdenza sociale inps republica italiana c-276/01 powoywany jako delay 11 stycznia 2007 r trzecia izba w sprawie kaj lyyski przeciwko ume universiet c-40/05 powoywany jako lyyski 10 wyroki z 17 lipca 2008 r wielka izba w sprawie s coleman przeciwko arttridge law steve owi law powoywany jako coleman c 303/06 10 lipca 2008 r druga izba centrum voor gelijkheid van kansen en voor racismebestrijding przeciwko firma feryn nv powoywany jako centrum c-54/07 11 wyrok z 6 grudnia 2007 r pierwsza izba w sprawie ursula voss przeciwko land berlin powoywany jako voss c-300/06 12 wyrok z 10 lipca 2008 r druga izba centrum voor gelijkheid van kansen en voor racismebestrijding przeciwko firma feryn nv powoywany jako centrum c-54/07 radca prawny 1 2011 7

[close]

p. 8

rp0111_srodek 1/21/11 10:29 page 8 bom dost´pu do prywatnych mieszka w czasie wykonywania prac zdaniem trybunau we publiczne oÊwiadczenie przedsi´biorcy i nie zatrudnia pracowników o okreÊlonym pochodzeniu etnicznym lub rasowym co powanie zniech´ca okreÊlone osoby do ubiegania si´ o zatrudnienie stanowi bezpoÊrednià dyskryminacj´ w rozumieniu dyrektywy 2000/43/we z 29 czerwca 2000 r wprowadzajàcej w ycie zasad´ równego traktowania osób bez wzgl´du na pochodzenie rasowe lub etniczne13 istnienie takiej bezpoÊredniej dyskryminacji nie jest uzalenione od wykazania i mia miejsce przypadek odmowy zatrudnienia z uwagi na stosowanie prawnie zakazanych kryteriów rónicowania kandydatów do pracy w § 25 uzasadnienie wyroku w sprawie centrum trybuna we stwierdzi i nie jest konieczne wskazanie kandydata ubiegajàcego si´ o prac´ który sta si´ ofiarà dyskryminacyjnych praktyk pracodawcy deklarujàcego odmow´ zatrudniania przy okreÊlonych rodzajach prac przedstawicieli mniejszoÊci etnicznych 2 dyskryminacja poÊrednia w wyroku wydanym w sprawie voss trybuna we udziela odpowiedzi na pytanie prejudycjalne sàdu pracy w berlinie czy mona uznaç za przypadek dyskryminacji poÊredniej regulacj´ prawnà wedle której wynagrodzenie za prac´ w godzinach nadliczbowych wykraczajàcych poza normalny czas pracy jest wypacane w tej samej wysokoÊci pracownikom zatrudnionym w penym i w niepenym wymiarze czasu pracy przy czym kwota tego wynagrodzenia jest nisza od normalnego wynagrodzenia pracowników zatrudnionych w penym wymiarze czasu pracy jeeli gównie kobiety sà zatrudnione w niepenym wymiarze czasu pracy niemiecki sàd pracy zmierza do ustalenia czy ­ krajowa regulacja prawa pracy definiujàca godziny nadliczbowe przepracowane przez wszystkich zatrudnionych w penym i w niepenym wymiarze czasu pracy jako godziny pracy powyej ustalonych norm czasu pracy pensum ­ nisze stawki wynagrodzenia za prac´ w godzinach nadliczbowych przypadajàce w granicach podstawowych norm czasu pracy pensum pracowników zatrudnionych w penym wymiarze czasu pracy równe stawkom wynagrodzenia tych ostatnich jeeli wi´kszoÊç pracowników zatrudnionych w niepenym wymiarze czasu pracy stanowià kobiety skaràca przed sàdem pracy w berlinie oraz komisja we w post´powaniu przed trybunaem we wywodzili e niemieckie przepisy prawa pracy dyskryminujà kobiety poniewa pracownice zatrudnione w niepenym wymiarze czasu pracy które stanowià wi´kszoÊç zatrudnionych w urz´dach otrzymujà za prac´ powyej podstawowych skróconych norm czasu pracy nisze wynagrodzenie anieli pracownicy zatrudnieni w penym wymiarze czasu pracy z racji zatrudnienia powyej podstawowych norm czasu pracy trybuna we wypowiada si´ w sprawie rónic wynagrodzenia za prac´ w godzinach nadliczbowych pracowników zatrudnionych w penym i w niepenym wymiarze czasu pracy14 w opinii trybunau nierówne traktowanie pracowników ma miejsce zawsze wtedy gdy wynagrodzenie pracownika zatrudnionego w penym wymiarze czasu pracy jest wysze od wynagrodzenia pracownika zatrudnionego w niepenym wymiarze czasu pracy za t´ samà iloÊç przepracowanych godzin w ramach stosunku pracy w konkluzji trybuna we 13 dz.urz l 180 s 22 14 wyroki z 15 grudnia 1994 r w poàczonych sprawach c-399/92 c-409/92 c-34/93 c-50/93 c-78/93 helmig i inni zb.orz s i-5727 pkt 20 27 maja 2004 r c-285/02 zb.orz s i-5861 pkt 12 radca prawny 1 2011 8

[close]

p. 9

rp0111_srodek 1/21/11 10:29 page 9 orzek e art 141 traktatu we naley dokonywaç w taki sposób i powoany przepis stoi na przeszkodzie krajowym przepisom prawa pracy dotyczàcym wynagrodzenia za prac´ które definiujà godziny nadliczbowe jako godziny przepracowane ponad indywidualne normy czasu pracy i ustalajà nisze stawki wynagrodzenia za te godziny od stawki wynagrodzenia za godziny przepracowane przez pracowników zatrudnionych w penym wymiarze czasu pracy co powoduje e pracownicy zatrudnieni w niepenym wymiarze czasu pracy otrzymujà nisze wynagrodzenie za prac´ w godzinach nadliczbowych od wynagrodzenia przysugujàcego za podobnà prac´ przez pracowników zatrudnionych w penym wymiarze czasu pracy poÊrednia dyskryminacja ma miejsce gdy wÊród pracowników poddanych regulacji zaskaronej normy prawnej wi´kszoÊç stanowià kobiety a nierówne traktowanie pracowników ze wzgl´du na peç nie jest uzasadnione obiektywnymi czynnikami trybuna we orzek i krajowe przepisy prawa pracy rónicujàce zasady wynagradzania pracowników w taki sposób w jaki zostao to przedstawione w sprawie voss powodujà nierówne traktowanie pracowników zatrudnionych w penym i w niepenym wymiarze czasu pracy na niekorzyÊç tych drugich w przypadku gdy takie nierówne traktowanie dotyczyo znacznie wyszej liczby kobiet ni m´czyzn i gdyby nie mona go byo uzasadniç obiektywnymi wzgl´dami niezwiàzanymi z jakàkolwiek dyskryminacjà ze wzgl´du na peç krajowe przepisy prawa pracy muszà byç uznane za sprzeczne z art 141 traktatu we dawny art 119 normy pierwotnego prawa wspólnotowego nakazujàcej wadzom pastw czonkowskich unii europejskiej stosowanie zasady jednakowego wynagradzania m´czyzn i kobiet za takà samà prac´ lub prac´ o takiej samej wartoÊci iii prawnie zabronione przesanki dyferencjacji w judykaturze trybunau we pojawiy si´ nast´pujàce prawnie zakazane przesanki rónicowania pracowników atypowe zatrudnienie praca w niepenym wymiarze czasu pracy zatrudnienie na podstawie umowy o prac´ na czas okreÊlony ciàa i urlop rodzicielski urlop wychowawczy niepenosprawnoÊç dziecka orientacja seksualna obywatelstwo i wiek ta ostatnia jako najcz´Êciej wyst´pujàca zostaa odr´bnie scharakteryzowana i z tego wzgl´du wyàczona z niniejszego przeglàdu 1 atypowe zatrudnienie pracownicy zatrudnieni w niepenym wymiarze czasu pracy oraz pracownicy Êwiadczàcy prac´ na podstawie umów o prac´ na czas okreÊlony nie mogà byç traktowani w sposób mniej korzystny ni pracownicy Êwiadczàcy prac´ w penym wymiarze czasu pracy porozumienie ramowe dotyczàce pracy w niepenym wymiarze czasu pracy zawarte 6 czerwca 1997 r stanowiàce zaàcznik do dyrektywy rady 97/81/we z 15 grudnia 1997 r.15 zmienionej dyrektywà rady 98/23/we z 7 kwietnia 1998 r.16 porozumienie ramowe w sprawie pracy na czas okreÊlony z 18 marca1999 r ­ zaàcznik do dyrektywy rady 1999/70/we z 28 czerwca 1999 r.17 oraz art 14 ust 1c dyrektywy 2006/54/we parlamentu europejskiego i rady z 5 lipca 2006 r w sprawie wprowadzenia w ycie zasady 15 dz.urz 1998 l 14 s 9 16 dz.urz l 131 s 10 17 dz.urz l 175 s 43 radca prawny 1 2011 9

[close]

p. 10

rp0111_srodek 1/21/11 10:29 page 10 równoÊci szans oraz równego traktowania kobiet i m´czyzn w dziedzinie zatrudnienia i pracy wersja przeredagowana18 zobowiàzujà wadze pastw czonkowskich ue oraz pracodawców unijnych do równego traktowania pracowników zatrudnionych w niepenym i penym wymiarze czasu pracy w wyroku wydanym w sprawie michaeler trybuna we rozstrzyga problem prawny przedstawiony w pytaniu prejudycjalnym przez sàd autonomicznego regionu bolzano we woszech o zgodnoÊç krajowej regulacji ze standardami europejskimi w sprawach odnoszàcych si´ do równego traktowania pracowników zatrudnionych w niepenym wymiarze czasu pracy i/lub na podstawie umów o prac´ zawartych na czas okreÊlony przepisy prawa pracy zobowiàzyway pracodawców zatrudniajàcych pracowników w niepenym wymiarze czasu pracy do przesyania kopii umów o prac´ do 30 dni od zawarcia takich umów waÊciwym terytorialnie organom inspekcji pracy niedopenienie powyszego obowiàzku byo zagroone karà pieni´nà w wysokoÊci 15 euro za kady dzie zwoki za kadego pracownika maksymalna granica powyszej kary nie zostaa okreÊlona przedstawione uregulowanie krajowe ustanawia przeszkod´ administracyjnà mogàcà ograniczyç moliwoÊç zatrudniania pracowników w niepenym wymiarze czasu pracy jest wi´c niezgodne z klauzulà 5 ust 1a wymienionego wyej porozumienia ramowego które naoyo na wadze pastw czonkowskich ue obowiàzek ustalenia dokonania przeglàdu przeszkód natury prawnej i administracyjnej które mogà ograniczaç moliwoÊç zatrudnienia w niepenym wymiarze czasu pracy oraz eliminacji tych przeszkód trybuna we podkreÊli e koszty wynikajàce z wprowadzenia powyszego obowiàzku zgaszania organom inspekcji pracy atypowych umów o prac´ b´dà szczególnie dotkliwe dla maych i Êrednich przedsi´biorstw zdaniem trybunau we klauzul´ 5 ust 1a porozumienia ramowego dotyczàcego pracy w niepenym wymiarze czasu pracy naley interpretowaç w taki sposób e stoi ono na przeszkodzie uregulowaniom krajowym które nakadajà na pracodawców przesania do administracji kopii umów o prac´ w niepenym wymiarze czasu pracy w terminie 30 dni od ich zawarcia zgodnie z klauzulà 4 porozumienia ramowego w sprawie pracy na czas okreÊlony odmienne traktowanie atypowych pracowników moe byç uzasadnione wyàcznie obiektywnymi powodami zgodnie z utrwalonym orzecznictwem trybunau we pod poj´ciem obiektywnych powodów w rozumieniu klauzuli 5 pkt 1a porozumienia ramowego w sprawie pracy na czas okreÊlony mogà wyst´powaç wyàcznie przyczyny odnoszàce si´ do ÊciÊle okreÊlonych konkretnych okolicznoÊci charakteryzujàcych okreÊlonà dziaalnoÊç dla wykonywania której zawarte zostay umowy o prac´ na czas okreÊlony swoiste cechy Êwiadczonej pracy albo wzgl´dy wynikajàce z koniecznoÊci realizacji zasugujàcych na aprobat´ celów polityki spoecznej wadz pastwa czonkowskiego ue uzasadniajà wedug trybunau we zawieranie atypowych umów o prac´19 w § 44 uzasadnienia wyroku wydanego w sprawie zdlt trybuna we orzek i ogólne i abstrakcyjne przepisy krajowego prawa pracy jednego z pastw czonkowskich ue austria nie mogà byç uznane za obiektywne a wi´c uzasadnione powody rónicowania uprawnie do wynagrodzenia za prac´ pracowników zatrudnionych na podstawie atypowych umów o prac´20 18 dz.urz l 204 s 23 19 wyroki z 4 lipca 2006 r w sprawie c-212/2-4 adeneler i inni zb.orz s i-6057 pkt 69-70 13 wrzeÊnia 2007 r w sprawie c-307/05 del cerro alonso zb.orz s i-7109 p 53 20 pytanie prejudycjalne przedstawione trybunaowi we przez sàd w innsbrucku zostao sformuowane w nast´pujàcy sposób czy jest zgodne z klauzulà 4 pkt 1 porozumienia ramowego dotyczàceradca prawny 1 2011 10

[close]

p. 11

rp0111_srodek 1/21/11 10:29 page 11 w zwiàzku z powyszym trybuna we orzek e ­ klauzula 4 pkt 2 porozumienia ramowego w sprawie pracy w niepenym wymiarze czasu pracy sprzeciwia si´ krajowym przepisom prawa pracy które w przypadku zmiany wymiaru czasu pracy pracownika nakazujà dostosowaç wymiar niewykorzystanej cz´Êci urlopu wypoczynkowego proporcjonalnie do nowego wymiaru czasu pracy w nast´pstwie czego prawo do nabytego corocznego patnego urlopu wypoczynkowego pracownika którego wymiar czasu pracy zosta zmniejszony z penego do niepenego zostaje ograniczone teza pierwsza ­ klauzula 4 porozumienia ramowego w sprawie pracy na czas okreÊlony stoi na przeszkodzie wyàczeniu obowiàzywania krajowych przepisów prawa pracy wobec pracowników zatrudnionych na podstawie takich umów na okres krótszy ni 6 miesi´cy oraz pracowników Êwiadczàcych prac´ dorywczo teza druga 2 ciàa i urlop macierzyski lub rodzicielski ochrona zdrowia i bezpieczestwa pracownic w ciày pracownic które niedawno urodziy i pracownic karmiàcych mae dziecko nie powinna prowadziç do dyskryminacji kobiet na rynku pracy nie moe równie naruszaç dyrektyw dotyczàcych równego traktowania kobiet i m´czyzn mutatis mutandis zacytowane fragmenty preambuy dyrektywy rady 92/85/ewg z 19 paêdziernika 1992 r dziesiàtej indywidualnej dyrektywy w rozumieniu art 16 ust 1 dyrektywy 89/391/ewg21 majà zastosowanie do ochrony trwaoÊci stosunku pracy poniewa ryzyko zwolnienia z powodów zwiàzanych z macierzystwem moe mieç szkodliwy wpyw na stan psychofizyczny pracownic w ciày po urodzeniu dziecka lub karmiàcych w art 10 powoanej dyrektywy zobowiàzano wadze pastw czonkowskich do ustanowienia w krajowych przepisach prawa pracy zakazu wypowiadania umów o prac´ od poczàtku ciày do koca urlopu macierzyskiego trybuna we w wyroku wydanym w sprawie paquay interpretuje powyszy zakaz nie tylko jako zakaz dor´czania w okresie ochronnym oÊwiadczenia pracodawcy o rozwiàzaniu umowy o prac´ ale zakazuje równie pracodawcom rozpoczynanie dziaa przygotowawczych przed kocem okresu ochronnego do podj´cia decyzji o wypowiedzeniu umowy o prac´ teza pierwsza wedug wykadni trybunau decyzja o zwolnieniu z powodu ciày lub urodzenia dziecka jest sprzeczna z art 2 ust.1 i art 5 ust 1 dyrektywy rady 76/207/ewg z 9 lutego 1976 r w sprawie wprowadzenia w ycie zasady równego traktowania kobiet i m´czyzn w zakresie dost´pu do zatrudnienia ksztacenia i awansu zawodowego oraz warunków pracy22 niezalenie od momentu w którym zostaa dor´czona równie gdy zostaa dor´czona po zakoczeniu okresu ochronnego teza druga wobec powyszego szczególna ochrona trwaoÊci stosunku pracy wyklucza powzi´cie decyzji w okresie go pracy w niepenym wymiarze czasu pracy to e pracownicy zatrudnieni krócej ni 12 godzin tygodniowo 30 normalnego wymiaru czasu pracy przez organ wadzy lokalnej lub przedsi´biorstwo publiczne znajdujà si´ w zakresie dotyczàcym wynagrodzenia stopnia zaszeregowania zaliczenia wczeÊniejszych okresów zatrudnienia prawa do corocznego urlopu wynagrodzenia za godziny nadliczbowe w sytuacji mniej korzystnej ni ta w jakiej znajdujà si´ porównywalni pracownicy zatrudnieni w penym wymiarze czasu pracy 21 dz.urz we l 348 z 28 listopada 1992 r s 1 polski tekst zamieszczony w zbiorze dokumenty êródowe instytucji wspólnot europejskich w zakresie prawa socjalnego wybór i opracowanie a.m Âwiàtkowski h.wierzbiska kraków 1999 s 414 i n 22 dz.urz ewg l 39 z 14 grudnia 1976 r s 40 zob dokumenty êródowe op.cit s 333 i n radca prawny 1 2011 11

[close]

p. 12

rp0111_srodek 1/21/11 10:29 page 12 ochronnym o zwolnieniu oraz dziaa przygotowawczych do zwolnienia takich jak planowanie definitywnego zastàpienia pracownicy z powodu jej ciày lub urodzenia dziecka innà osobà odmienna wykadnia zakazu wypowiadania umów o prac´ zaw´ajàca zakaz zwolnienia wyàcznie do aktu dor´czania oÊwiadczenia o wypowiedzeniu w okresie ochronnym pozbawiaaby powyszy zakaz skutecznoÊci i przyczyniaaby si´ do naduywania powyszego zakazu przez pracodawców zatrudniajàcych pracownice w okresie ochronnym trybuna we stoi na stanowisku e pracownica zwolniona z pracy w okresie ochronnym jest uwaana za ofiar´ dyskryminacji art 6 dyrektywy 76/207/ewg zobowiàza wadze pastw czonkowskich ue do wprowadzenia Êrodków prawnych niezb´dnych do zagwarantowania kadej osobie poszkodowanej z powodu dyskryminacji moliwoÊci dochodzenia praw przed sàdami krajowymi w wyroku wydanym w sprawie paquay trybuna we podkreÊli i przyj´te przez ustawodawc´ krajowego Êrodki prawne powinny zapewniaç faktycznà i skutecznà ochron´ przed dyskryminacjà oraz muszà mieç prawdziwie odstraszajàce dziaanie wobec pracodawców naruszajàcych zakaz rozwiàzywania za wypowiedzeniem umów o prac´ w okresie ochronnym takie wymagania zobowiàzujà wadze pastw czonkowskich ue do dostosowania sankcji do szczególnych okolicznoÊci kadego przypadku naruszenia zasady równoÊci wobec pracownic obj´tych szczególnà ochronà prawnà w przypadkach w których odszkodowanie za wypowiedzenie umowy o prac´ w okresie ochronnym jest podstawowà sankcjà trybuna uwaa i powinno byç ono odpowiednie a wi´c na poziomie zezwalajàcym cakowite naprawienie faktycznie poniesionej szkody oraz krzywd wyrzàdzonych pracownicy w zwiàzku z dyskryminujàcym zwolnieniem z pracy odszkodowanie odpowiednie to ­ zdaniem trybunau we ­ Êwiadczenie majàtkowe w wysokoÊci równej temu jakie przysuguje osobom poszkodowanym gwarantowanemu na podstawie krajowych przepisów prawa pracy wydanych w celu implementacji art 10 i 12 dyrektywy 92/85/ewg przepis art 5 dyrektywy rady 92/85/ewg nakada na pracodawców obowiàzek podejmowania niezb´dnych Êrodków zapewniajàcych czasowe dostosowanie warunków pracy lub czas pracy pracownicy obj´tej wzmoonà ochronà aby umoliwiç jej unikni´cie ryzyka stanowiàcego zagroenie zdrowia lub bezpieczestwa w okresie ciày lub karmienia nowonarodzonego dziecka jeeli dostosowanie warunków pracy nie jest technicznie lub obiektywnie moliwe pracodawca jest zobowiàzany do podj´cia niezb´dnych dziaa w celu przeniesienia pracownicy do innej pracy odpowiedniej ze wzgl´du na stan zdrowia art 5 ust 2 przepisy krajowego prawa pracy regulujà warunki zachowania prawa do wynagrodzenia w okresie czasowego zatrudnienia na innym stanowisku pracy art 11 pkt 1 powoany przepis dyrektywy 92/85/ewg jest interpretowany przez trybuna we jako norma prawna gwarantujàca minimalnà ochron´ prawa do wynagrodzenia i innych Êwiadcze majàtkowych ci´arnej pracownicy w czasie powierzenia jej pracy ze wzgl´dów na ochron´ zdrowia w wyroku w sprawie parviainen trybuna we zinterpretowa przepisy art 5 ust 2 w zwiàzku z art 11 pkt 1 dyrektywy 92/85/ewg jako normy uprawniajàce pracownice obj´te ochronà do zachowania podczas przeniesienia do innej pracy prawa do skadników wynagrodzenia oraz dodatków zwiàzanych ze statusem zawodowym sà to na przykad dodatki zwiàzane z wykonywanà funkcjà kierowniczà ze staem pracy oraz z kwalifikacjami zawodowymi wedug trybunau wymienione wyej przepisy dyrektywy 92/85/ewg nie nakadajà obowiàzku na wadze pastw czonkowradca prawny 1 2011 12

[close]

p. 13

rp0111_srodek 1/21/11 10:29 page 13 skich lub partnerów spoecznych do zapewnienia pracownicy czasowo przeniesionej do innej pracy skadników wynagrodzenia lub dodatków uzalenionych od wykonywania swoistych funkcji w szczególnych warunkach takie skadniki lub dodatki do wynagrodzenia rekompensujà niedogodnoÊci zwiàzane ze Êwiadczeniem okreÊlonej pracy niebezpiecznej dla organizmu pracownicy obj´tej ochronà pracy od wykonywania której pracownica w ciày zostaa czasowo zwolniona z powyszych przyczyn w sentencji orzeczenia wydanego w sprawie parviainen trybuna we stwierdzi i pracownica w ciày tymczasowo przeniesiona zgodnie z art 5 ust 2 dyrektywy 92/85/ewg ze wzgl´du na cià´ na inne stanowisko nie jest uprawniona do wynagrodzenia które przeci´tnie pobieraa przed przeniesieniem na podstawie art 11 pkt 1 pracownica zachowuje prawo do zasadniczego wynagrodzenia oraz innych skadników wynagrodzenia lub dodatków zwiàzanych z jej statusem zawodowym takich jak dodatki zwiàzane z penionà przez nià funkcjà kierowniczà staem pracy oraz kwalifikacjami zawodowymi korzystanie przez pracowników gównie kobiety z uprawnie do Êwiadcze socjalnych zwiàzanych z ciàà porodem oraz wychowywaniem maego dziecka nie moe wywieraç ujemnego wpywu na uprawnienia pracownicze nabyte rozpocz´ciem korzystania z uprawnie socjalnych urlopu macierzyskiego oraz rodzicielskiego w wyroku w sprawie zdlt trybuna we stwierdzi i uprawnienia nabyte lub nabywane przez pracownika w chwili rozpocz´cia urlopu rodzicielskiego pozostajà zachowane w niezmienionej formie do zakoczenia tego urlopu i majà zastosowanie po zakoczeniu tego urlopu § 50 uzasadnienia w tezie trzeciej sentencji tego wyroku trybuna we orzek e klauzula 2 pkt 6 porozumienia ramowego w sprawie urlopu rodzicielskiego zawartego 14 grudnia 1995 r stanowiàcego zaàcznik do dyrektywy rady 96/34/we z 3 czerwca 1996 r dotyczàca porozumienia ramowego o urlopie wychowawczym zawartego przez unice ceep i etuc/ces23 sprzeciwia si´ krajowym przepisom prawa pracy w których postanowiono e pracownicy korzystajàcy z urlopu rodzicielskiego w wymiarze dwóch lat tracà po zakoczeniu tego urlopu prawo do corocznego patnego urlopu wypoczynkowego przysugujàcego w roku poprzedzajàcym narodziny dziecka w czasie korzystania z urlopu rodzicielskiego pracownicy zachowujà prawo do Êwiadcze z zabezpieczenia spoecznego przysugujàcych podczas minimalnego okresu tego urlopu na mocy krajowych przepisów prawa pracy i zabezpieczenia spoecznego przepisy prawa pracy wydane w hiszpanii w 1999 r zezwoliy pracownikom opiekujàcym si´ dzieçmi w wieku poniej 6 lat na skrócenie wymiaru czasu pracy i jednoczesne proporcjonalne obnienie wynagrodzenia za prac´ od jednej trzeciej do poowy pracownikom zatrudnionym w skróconym wymiarze czasu pracy za zmniejszonym wynagrodzeniem opiekujàcym si´ maymi dzieçmi zezwolono na zawarcie porozumienia o utrzymaniu podstawy wymiaru skadek ubezpieczeniowych pobieranych od wynagrodzenia jakie uzyskiwali pracujàc w penym wymiarze czasu pracy w sprawie sánchez-camacho sàd ubezpiecze spoecznych w madrycie przedstawi trybunaowi we pytanie prejudycjalne o zakres zastosowania przepisów wtórnego prawa europejskiego ­ porozumienia ramowego w sprawie urlopu rodzicielskiego zawartego 14 grudnia 1995 r sàd krajowy w sprawie o rent´ dày do wyjaÊnienia czy wyraenie prawa nabyte lub ekspektatywy prawa w trakcie nabywania uyte w klauzuli 2 ust 6 tego porozumienia obejmujà uprawnienia pracownicze zwiàzane z warunkami pracy wynikajàce wyàcznie z indywidu23 dz.urz l 145 z 19 czerwca 1996 r s 4 zob dokumenty êródowe op.cit s 424 i n radca prawny 1 2011 13

[close]

p. 14

rp0111_srodek 1/21/11 10:29 page 14 alnego stosunku pracy lub czy powysze sformuowanie odnosi si´ do uprawnie regulowanych przepisami prawa zabezpieczenia spoecznego trybuna we orzek e klauzula 2 ust 6 i 8 porozumienia ramowego w sprawie urlopu rodzicielskiego nie stoi na przeszkodzie uwzgl´dnieniu przy obliczaniu wysokoÊci renty z tytuu trwaej niezdolnoÊci do pracy pracownika faktu korzystania przez zainteresowanego pracownika z urlopu rodzicielskiego w niepenym wymiarze w trakcie którego opacane byy skadki ubezpieczeniowe i zostay nabyte uprawnienia rentowe proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy oraz otrzymanego wynagrodzenia teza pierwsza i czwarta przepisy europejskiego prawa pracy regulujàce uprawnienia i obowiàzki pracowników w czasie urlopu rodzicielskiego nie zobowiàzujà wadz pastw czonkowskich ue do zapewnienia nienaruszalnoÊci dotychczasowego statusu prawnego ubezpieczonych teza trzecia europejskie prawo zabezpieczenia spoecznego nie wyklucza bowiem obliczania wysokoÊci Êwiadcze z zabezpieczenia spoecznego na zasadzie pro rata temporis na klauzul´ 2 ust 6 porozumienia ramowego w sprawie urlopu rodzicielskiego osoby fizyczne mogà porozumiewaç si´ przed sàdami krajowymi teza pierwsza uregulowania prawne zawarte w tym przepisie europejskiego prawa pracy sà bezwarunkowe i wystarczajàco precyzyjne 3 urlop wychowawczy korzystanie ze Êrodków prawnych suàcych wspieraniu w miejscu pracy poprawy bezpieczestwa i zdrowia pracownic w ciày pracownic które urodziy dziecko i pracownic karmiàcych mae dziecko uniemoliwia stosowanie krajowych przepisów prawa pracy które nie uwzgl´dniajàc sytuacji ci´arnej pracownicy w okresie ograniczonym do 14 tygodni przypadajàcych przed i po porodzie uniemoliwiajà zmian´ okresu korzystania z urlopu wychowawczego na pierwsze dziecko w dniu wystàpienia z wnioskiem o udzielenie urlopu macierzyskiego na drugie dziecko i tym samym pozbawiajà jà uprawnie zwiàzanych z przysugujàcym takiej pracownicy kolejnym urlopem macierzyskim teza wyroku w sprawie kiiski w powoanej sprawie trybuna we stwierdzi e mniej preferencyjne traktowanie kobiet zwiàzane z ciàà lub urlopem macierzyskim zagwarantowane przepisami dyrektywy 92/85/ewg stanowi dyskryminacj´ w rozumieniu dyrektywy 76/207/ewg powódka w okresie korzystania z urlopu wychowawczego udzielonego na opiek´ nad pierwszym dzieckiem urodzia kolejne dziecko i wystàpia o zmian´ terminu korzystania z urlopu wychowawczego po zakoczeniu korzystania z urlopu macierzyskiego w zwiàzku z urodzeniem drugiego dziecka pracodawca nie uwzgl´dni zgoszonego wniosku uzasadniajàc e nowa ciàa nie stanowi wystarczajàcej przyczyny zmiany okresu korzystania z udzielonego urlopu wychowawczego sàd w tampere do którego pracownica wystàpia z powództwem o odszkodowanie i zadoÊçuczynienie z powodu dyskryminacyjnego potraktowania przez pracodawc´ postawi trybunaowi we pytanie prejudycjalne czy odmowa pracodawcy dotyczàca zmiany terminu urlopu wychowawczego lub przerwania udzielonego urlopu wychowawczego uzasadnionych nowà ciàà o której pracownica wiedziaa przed rozpocz´ciem tego urlopu stanowi przypadek bezpoÊredniej lub poÊredniej dyskryminacji niezgodnej z art 2 dyrektywy 76/207/ewg trybuna we przeredagowa pytanie sformuowane przez fiski sàd i postanowi rozwayç problem prawny czy krajowe przepisy prawa pracy regulujàce urlop wychowawczy radca prawny 1 2011 14

[close]

p. 15

rp0111_srodek 1/21/11 10:29 page 15 w szczególnoÊci okreÊlajàce warunki w jakich powyszy urlop moe byç zmieniony mogà pozbawiaç pracownic´ uprawnie nierozàcznie zwiàzanych z urlopem macierzyskim § 34 uzasadnienia rozwaajàc powysze zagadnienie prawne trybuna we podkreÊli i prawodawca wspólnotowy przyznajàc pracownicom prawo do urlopu macierzyskiego uwzgl´dni sytuacj´ w jakiej znajdujà si´ kobiety w kocowym okresie ciày poprzedzajàcym poród oraz w pierwszych tygodniach po urodzeniu dziecka w kocowym okresie ciày pracownica w nieunikniony sposób podlega przemianom tak silnie oddziaywujàcym na warunki jej ycia i jej moliwoÊç sprawowania opieki nad pierwszym dzieckiem zostaje powanie ograniczona trybuna we podkreÊli i art 8 europejskiej karty spoecznej do której odwouje si´ art 136 traktatu we gwarantuje pracownicom prawo do urlopu macierzyskiego w wymiarze co najmniej 12­14 tygodni24 w okresie w którym pracownica ma prawo korzystaç z urlopu macierzyskiego naley jej umoliwiç dokonanie zmian sytuacji uniemoliwiajàcej wykorzystanie tego urlopu kolejna ciàa i wynikajàce z niej prawo do nast´pnego urlopu macierzyskiego sà przyczynami które uzasadniajà wniosek zainteresowanej pracownicy o zmian´ terminu korzystania z urlopu wychowawczego na opiek´ nad pierwszym dzieckiem 4 niepenosprawnoÊç dziecka pozostajàcego pod opiekà pracownika w celu zapewnienia przestrzegania zasady równego traktowania osób niepenosprawnych dyrektywa 2000/78/we zobowiàzuje wadze pastw czonkowskich do wprowadzania racjonalnych uprawnie art 5 w ramach tego obowiàzku pracodawcy powinni podjàç stosowne dziaania w celu umoliwienia osobom niepenosprawnym dost´pu do pracy stworzenia moliwoÊci jej wykonywania rozwoju zawodowego oraz ksztacenia niepenosprawnego pracownika trybuna we interpretuje rozszerzajàco przepisy dyrektywy 2000/78/we zabraniajàcej dyskryminowania pracowników ze wzgl´du na niepenosprawnoÊç w wyroku wydanym w sprawie coleman trybuna orzek e z przepisów powoanej dyrektywy nie wynika by zasada równego traktowania bya ograniczona do osób dotkni´tych niepenosprawnoÊcià zdaniem trybunau we ochrona przed dyskryminacjà w stosunkach pracy odnosi si´ do wszelkich form dyskryminacji w zatrudnieniu i pracy zasada równego traktowania penosprawnych ustanowiona w dyrektywie 2000/78/we nie ma zastosowania do jednej kategorii okreÊlonych osób ­ niepenosprawnych lecz stosuje si´ jà w celu zapobiegania dyskryminacji ze wzgl´du na przyczyny wymienione w art 1 powoanej dyrektywy § 38 uzasadnienia celem dyrektywy jest wyznaczenie ogólnych ram dla walki z dyskryminacjà ze wzgl´du na zabronione prawnie przesanki rónicowania pracowników jednà z przyczyn wymienionych w art 1 dyrektywy 2000/78/we jest niepenosprawnoÊç jeeli w post´powaniu o ochron´ prawa do równego traktowania w stosunkach pracy zostanie wykazane e pracownik zosta poddany dziaaniom klasyfikowanym jako dyskryminacja bezpoÊrednia ze wzgl´du na niepenosprawnoÊç wasnà lub innej osoby pozostajàcej pod jego opiekà przepisy dyrektywy 2000/78/we znajdujà zastosowanie ograniczenie stosowania powoanej dyrektywy tylko do osób niepenosprawnych pozbawiaoby jà zdaniem trybunau we w duej cz´Êci jej skutecznoÊci i w konsekwencji ograniczaoby ochron´ prawnà którà ma gwarantowaç 24 12 tygodni wedug karty z 1961 r 14 tygodni wedug zrewidowanej europejskiej karty spoecznej z 1996 r zob a.m Âwiàtkowski karta praw spoecznych rady europy wydawnictwo c.h.beck warszawa 2006 s 189 i n radca prawny 1 2011 15

[close]